Psikoloji Blog Yazıları

Otoriter, demokratik, serbest, koruyucu/ilgisiz — Baumrind'in klasik 4 tip ebeveynlik tutumu modeli. Hangi tutum çocuk gelişimi için en sağlıklı? Akademik başarıya etkisi. Bilimsel temelli, evidence-based.

Motivasyon nedir, nasıl çalışır, nasıl artırılır? Self-Determination Theory (Deci-Ryan), Bandura öz-yeterlik, Dweck growth mindset. Bilimsel temelli, evidence-based — klişe söylem yok.

Pozitif psikoloji — Martin Seligman PERMA modeli (Positive emotion, Engagement, Relationships, Meaning, Accomplishment) + Csikszentmihalyi Flow. Sınav adayında dayanıklılık, motivasyon, mutluluk artışı.

John Bowlby + Mary Ainsworth bağlanma kuramı — güvenli, kaygılı-direnci, kaçınmacı, dezorganize 4 tip. 0-2 yaş bağlanma temeli yetişkin ilişkilerini etkiler. Aile yaklaşımı, terapi imkanı.

Kardeş ilişkileri — rekabet, kıyaslama, doğum sırası etkileri, sınav döneminde kardeş dinamiği. Adler doğum sırası kuramı, Alfred Adler "Sibling Rivalry", aile yaklaşımı.

Yeme bozuklukları — Anoreksiya Nervoza, Bulimia Nervoza, BED (Binge Eating Disorder). DSM-5-TR tanı, ergen-yetişkin belirtiler, multidisipliner tedavi (psikiyatri + psikolog + diyetisyen), aile yaklaşımı. ACİL: 182.

PTSB (Post Travmatik Stres Bozukluğu) — DSM-5-TR tanı kriterleri, 4 belirti kategorisi, çocuk-ergen özellikleri, EMDR + TF-CBT tedavi, aile desteği. Acil işaretler ve uzman yönlendirme.

Bipolar Bozukluk (Manik-Depresif) ergende — DSM-5-TR tanı, manik/depresif/karma epizot belirtileri, intihar riski, lisanslı psikiyatri uzmanı zorunlu, ilaç + terapi kombine. Aile rehberi + acil işaretler.

YKS, LGS, KPSS, TUS sonrası beklenmedik düşük sonuç → hayal kırıklığı + yas süreci. Kübler-Ross 5 aşama, sağlıklı yas, "1 yıl daha mı?" kararı, alternatif yollar. Psikolojik destek + aile yaklaşımı.

OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) — DSM-5-TR kriterleri, obsesyon + kompulsiyon döngüsü, sınav adaylarına etkisi (mükemmeliyetçilik, kontrol davranışı), BDT + ERP tedavi, lisanslı klinik psikolog desteği.

Akademik burnout (tükenmişlik) — uzun süreli sınav hazırlığında sık. Christina Maslach 3 boyut (duygusal tükenme, depersonalizasyon, başarı eksikliği). Belirti tanıma, önleme, iyileşme protokolü.

Çocukluk travması (yas, boşanma, kayıp, şiddet, ihmal, doğal afet) belirtileri ve aile yaklaşımı. PTSB (post travmatik stres bozukluğu) yaş bazlı işaretler, ACEs araştırması, lisanslı uzman zorunluluğu.