Son Güncelleme: 13 Mayıs 2026 | Kaynaklar: AAP, WHO, Piaget, Erikson, Bowlby
5 Ana Gelişim Alanı
- Fiziksel-Motor: Büyüme, kas, koordinasyon
- Bilişsel: Düşünce, öğrenme, dil
- Sosyal-Duygusal: İlişki, duygu yönetimi
- Dil-İletişim: Konuşma + anlama
- Ahlaki: Doğru-yanlış kavramı (Kohlberg)
Yaş Bazlı Gelişim Göstergeleri
0-12 Ay (Bebek)
- 3 ay: Gülümseme, başını tutma
- 6 ay: Oturma, ek gıda
- 9 ay: Emekleme, yabancı kaygısı
- 12 ay: Yürüme başlangıcı, ilk kelimeler
1-3 Yaş (Yürümeye Başlayan)
- 1-2 yaş: 50+ kelime, koşma, "ben" kavramı
- 2-3 yaş: Cümle, oyun, paralel
- Tuvalet eğitimi (genelde 2.5-3 yaş)
- "Hayır" dönemi (özerklik vs utanç)
3-6 Yaş (Okul Öncesi)
- Sembolik oyun, hayal gücü patlaması
- Akran ilişkisi başlangıcı
- 500+ kelime, karmaşık cümle
- Cinsel kimlik farkındalığı
- Empati ilk tomurcukları
6-12 Yaş (İlkokul)
- Somut işlemler (Piaget) — mantıksal
- Akademik öğrenme + okuma-yazma
- Kural + adalet kavramı güçlenir
- Arkadaş grupları + akran kabul
- Öz-değer akademik başarıya bağlanır
12-18 Yaş (Ergenlik)
- Formal işlemler (soyut düşünce)
- Kimlik araştırma (Erikson)
- Akran odaklı yaşam
- Bağımsızlaşma + ebeveyn çatışması
- Romantik ilişki başlangıcı
- Detay: Ergen Psikolojisi
Gelişim Geciktiği Düşünülen Durumlar
- 2 yaşa kadar 25 kelimeden az
- 3 yaşa kadar cümle kuramayan
- İsmine seslenildiğinde tepki yok (12+ ay)
- Göz teması yok / sosyal etkileşim eksik (otizm taraması)
- 5 yaşta net okuma-yazma hazırlığı yok
- İlkokul sürekli sınıf tekrarı
Şüpheli durumlarda: pediatri → gelişim uzmanı → RAM değerlendirmesi.
Aile Yaklaşımı
- Her çocuk farklı tempo — kıyaslama YASAK
- Yaş uygun beklenti
- Güvenli bağlanma (0-2 yaş kritik)
- Demokratik tutum (Baumrind 4 tipi)
- Oyun zamanı (günde 1+ saat aktif yetişkin etkileşim)
- Ekran sınırı (AAP yaş bazlı önerisi)
- Uyku ve beslenme düzenli