Solunum sistemi
Burun, ağız, yutak, gırtlak, soluk borusu, bronşlar ve akciğerlerden oluşur. Solunumda diyafram kası önemli rol oynar. Bilinci kapalı kişide dil kökünün geriye kayması hava yolunu tıkayabilir; bu yüzden hava yolu baş geri çene yukarı pozisyonuyla açılır.
Dolaşım sistemi
Kalp, kan damarları ve kandan oluşur. Kalbin dört boşluğu vardır (iki kulakçık, iki karıncık).
- Atardamarlar kanı kalpten vücuda taşır.
- Toplardamarlar kanı vücuttan kalbe geri getirir.
- Kılcal damarlar doku ile kan arasında madde alışverişini sağlar.
Sinir ve hareket sistemi
Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşur; omurilik, omurga içinde korunur. Bu nedenle omurga yaralanmalarında yanlış hareket kalıcı felce yol açabilir. Hareket sistemi kemikler, eklemler ve kaslardan oluşur; kafatası beyni, göğüs kafesi kalp ve akciğerleri korur.
Hayati bulgular
| Bulgu | Sağlıklı yetişkinde dinlenme halinde | Nasıl değerlendirilir? |
|---|---|---|
| Solunum | Dakikada yaklaşık 12-20 | Göğüs hareketlerine bakılır, bak-dinle-hisset |
| Nabız | Dakikada yaklaşık 60-100 | Atardamar üzerinden parmak uçlarıyla sayılır |
| Vücut ısısı | Yaklaşık 36-37 °C | Termometre ile |
Nabız; bilekteki el bileği atardamarından, boyundaki şah damarından ya da kasıktan alınabilir. Bilinci kapalı yetişkinde en güvenilir yer şah damarıdır; bebeklerde kol atardamarı tercih edilir. Nabız sayılırken başparmak kullanılmaz, çünkü başparmağın kendi nabzı karışabilir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Atardamarlar kanı kalpten vücuda, toplardamarlar vücuttan kalbe taşır.
- ✓Kalpte iki kulakçık ve iki karıncık vardır.
- ✓Merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşur.
- ✓Yetişkinde dinlenme halinde nabız dakikada yaklaşık 60-100, solunum sayısı 12-20 arasındadır.
- ✓Bilinci kapalı yetişkinde nabız şah damarından alınır; başparmak kullanılmaz.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Atardamar ve toplardamarın görevini karıştırmak.
- ✗Nabzı başparmakla saymak.
📝 Örnek soru
Kanı kalpten vücuda taşıyan damarlara ne ad verilir?
- A) Toplardamar
- B) Kılcal damar
- C) Atardamar
- D) Lenf damarı
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. Atardamarlar oksijence zengin kanı kalpten vücuda taşır. Toplardamarlar kanı kalbe geri getirir.
MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.