Kısmi mi tam mı?
Hava yolu tıkanıklığında ilk soru, kişinin konuşup öksürebilip öksüremediğidir.
| Kısmi tıkanıklık | Tam tıkanıklık |
|---|---|
| Kişi konuşabilir, öksürebilir, nefes alabilir; öksürürken hırıltı duyulabilir. | Kişi konuşamaz, öksüremez, nefes alamaz; çoğu zaman elleriyle boğazını tutar, yüzü morarmaya başlar. |
| Ne yapılır? Öksürmeye teşvik edilir. Sırta vurulmaz, karın basısı yapılmaz, ağza parmak sokulmaz. | Ne yapılır? 5 sırt vuruşu, sonuç alınmazsa 5 karın basısı; döngü cisim çıkana ya da kişi bilincini kaybedene kadar sürer. |
Yetişkinde tam tıkanıklık
- Kişinin yanına ve hafif arkasına geçilir, gövdesi öne eğilir.
- Avuç içinin topuk kısmıyla iki kürek kemiği arasına 5 kez sert vuruş yapılır.
- Cisim çıkmazsa arkasına geçilir; bir el yumruk yapılıp başparmak tarafı göbek ile göğüs kemiğinin ucu arasına yerleştirilir, diğer el yumruğun üzerine konur ve içe-yukarı doğru 5 kez bastırılır. Bu uygulamaya karın basısı (Heimlich manevrası) denir.
- Beş sırt vuruşu ve beş karın basısı dönüşümlü sürdürülür.
Bilinç kaybolursa
Kişi kontrollü biçimde yere yatırılır, 112 aranır ve temel yaşam desteğine (30:2) başlanır. Her kurtarıcı solunum öncesinde ağza bakılır; görülen cisim alınır, görülmeyen cisim için ağızda körlemesine parmak gezdirilmez.
Bebeklerde tam tıkanıklık
- Bebek, yüzü aşağı bakacak ve başı gövdesinden aşağıda kalacak şekilde ilk yardımcının ön kolu üzerine yatırılır; çenesinden desteklenir.
- Kürek kemikleri arasına 5 sırt vuruşu yapılır.
- Bebek sırtüstü çevrilir, göğüs kemiğinin alt yarısına iki parmakla 5 göğüs basısı uygulanır.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Konuşabilen ve öksürebilen kişi öksürmeye teşvik edilir; müdahale edilmez.
- ✓Yetişkinde tam tıkanıklıkta 5 sırt vuruşu ve 5 karın basısı dönüşümlü uygulanır.
- ✓Karın basısında yumruk göbek ile göğüs kemiğinin ucu arasına yerleştirilir.
- ✓Şişman ve hamilelerde karın yerine göğüs basısı yapılır.
- ✓Bebekte 5 sırt vuruşu ve 5 göğüs basısı yapılır; karın basısı uygulanmaz.
- ✓Bilinç kaybolursa temel yaşam desteğine geçilir.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Öksürebilen kişinin sırtına vurmak.
- ✗Ağızda görülmeyen cismi parmakla aramak.
- ✗Hamile kadına karın basısı yapmak.
- ✗Bebeği baş aşağı tutup sallamak.
📝 Örnek soru
Yemek yerken lokma boğazına kaçan, konuşamayan ve öksüremeyen yetişkine ilk olarak ne yapılır?
- A) Su içirilir
- B) Sırtüstü yatırılıp bacakları kaldırılır
- C) İki kürek kemiği arasına 5 kez vurulur
- D) Ağzına parmak sokularak cisim aranır
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. Tam tıkanıklıkta önce 5 sırt vuruşu yapılır; sonuç alınmazsa 5 karın basısına geçilir. Su vermek tıkanıklığı ağırlaştırır, körlemesine parmakla arama cismi daha derine itebilir.
MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.