Genel kurallar
- Hayati tehlike yoksa yaralı, ilk yardım yapılmadan ve sağlık ekibi gelmeden taşınmaz.
- Taşıma yalnızca yangın, patlama, akan trafik, çökme gibi yakın tehlikelerde ya da sağlık ekibine ulaşmak zorunluysa yapılır.
- Taşıma sırasında baş, boyun ve gövde ekseni korunur; yaralı sarsılmaz, durumu sürekli izlenir.
- İlk yardımcı kendi gücünü aşan taşımaya girişmez; yükü kaldırırken sırtını değil bacaklarını kullanır.
Rautek manevrası
Araç içinde ya da yerde bulunan, hemen kurtarılması gereken yaralıyı tek kişinin çıkarabilmesi için kullanılan yöntemdir.
- İlk yardımcı yaralının arkasına geçer, kollarını yaralının koltuk altlarından geçirir.
- Yaralının bir kolunu göğsü üzerinde dirsekten bükerek bilek ve dirsekten kavrar.
- Yaralının başını kendi omzu ya da göğsüyle destekleyerek baş-boyun-gövde eksenini korur.
- Yaralıyı geri geri yürüyerek güvenli bir alana çeker.
Sınav ipucu: "Araç içindeki yaralıyı tek ilk yardımcı acil durumda nasıl çıkarır?" sorusunun cevabı Rautek manevrasıdır. Yöntem acil durumlar içindir; tehlike yoksa yaralı araçta bırakılıp sağlık ekibi beklenir.
Sürükleme yöntemleri
- Battaniye ile sürükleme: yaralı battaniyeye yatırılır, baş tarafından tutularak sürüklenir.
- Kollarından ya da koltuk altından sürükleme: kısa mesafede, dar alanlarda kullanılır.
- Ayak bileklerinden sürükleme: başın yere çarpmaması için çok dikkatli uygulanır; düz zeminde ve kısa mesafede tercih edilir.
Tek ve iki kurtarıcı ile taşıma
- Destek vererek yürütme: bilinci açık, yürüyebilen yaralının koluna girilir.
- Kucakta taşıma: çocuklar ve hafif yaralılar için uygundur.
- Sırtta taşıma: bilinci açık, kollarıyla tutunabilen yaralı için kullanılır.
- İki kurtarıcı ile: kurtarıcıların ellerini birleştirerek oluşturduğu "sandalye" ile ya da biri koltuk altlarından, diğeri dizlerin altından tutarak taşıma.
- Sedye ile taşıma: omurga yaralanması şüphesi olan ya da ağır yaralılarda tercih edilir; yaralı sedyeye tek parça halinde, ekseni bozulmadan yerleştirilir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Hayati tehlike yoksa yaralı yerinden oynatılmaz.
- ✓Taşıma sırasında baş-boyun-gövde ekseni korunur.
- ✓Araç içindeki yaralının acil çıkarılmasında Rautek manevrası kullanılır.
- ✓Ayak bileklerinden sürüklemede başın yere çarpmasına dikkat edilir.
- ✓Omurga yaralanması şüphesinde yaralı tek parça halinde sedyeye alınır.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Tehlike yokken yaralıyı araçtan çıkarmak.
- ✗Yaralıyı kollarından ve bacaklarından tutup bükerek taşımak.
- ✗Taşıma sırasında yaralının durumunu izlememek.
📝 Örnek soru
Yanma tehlikesi bulunan bir araçtaki yaralıyı tek başına çıkarmak zorunda kalan ilk yardımcı hangi yöntemi kullanmalıdır?
- A) Sırtta taşıma
- B) Rautek manevrası
- C) Ayak bileklerinden sürükleme
- D) Kucakta taşıma
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Rautek manevrası, araç içindeki yaralıyı baş-boyun-gövde ekseni korunarak tek kişinin çıkarabilmesi için geliştirilmiştir.
MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.