
YDUS Çocuk Yoğun Bakım yan dal sınavı, pediatrik tıbbın en kritik ve teknolojik açıdan en yoğun yan dallarından biridir. 100 sorulu sınavda mekanik ventilasyondan ARDS yönetimine, ECMO endikasyonlarından septik şoka, beyin ölümü kriterlerinden organ transplantasyonu sonrası bakıma uzanan geniş bir alan değerlendirilir. Bu rehberde Society of Critical Care Medicine (SCCM), AAP Section on Critical Care, Surviving Sepsis Pediatric 2020 ve Türk Çocuk Yoğun Bakım Derneği güncel kılavuzları ışığında detaylı konu dağılımını + 12 haftalık hazırlık planını bulacaksınız.
📋 YDUS Çocuk Yoğun Bakım 2026 Hızlı Bakış
- Sınav: 2 Mayıs 2026 · 100 soru / 150 dk · Yanlış cezası YOK
- Yeterlik: 45+ (önerilen 65+)
- Ana Dal: Pediatri uzmanlığı
- Eğitim: 3 yıl yan dal
- 2025 Kontenjan: ~25-35 kişi · Taban: 64-78
📊 100 Soru Detaylı Konu Dağılımı
| Konu | Soru | % |
|---|---|---|
| Mekanik Ventilasyon (modlar, ARDS, weaning) | 15-18 | 17% |
| Pediatrik Sepsis + Septik Şok | 12-15 | 14% |
| Hemodinamik Monitorizasyon + Vazoaktif İlaç | 10-12 | 11% |
| ECMO + ECLS (Extracorporeal Life Support) | 7-9 | 8% |
| Akut Böbrek Hasarı + CRRT | 7-9 | 8% |
| Nörokritik Bakım (KIBAS, status, koma, beyin ölümü) | 8-10 | 9% |
| Sıvı-Elektrolit + Asit-Baz | 7-9 | 8% |
| Beslenme + Sedasyon-Analjezi | 5-7 | 6% |
| Postop+Travma+Yanık YBÜ Yönetimi | 7-9 | 8% |
| Etik+Yaşam Sonu+Organ Donörü | 5-7 | 6% |
🎯 Konu Detayları
1. Mekanik Ventilasyon (15-18 soru)
Modlar: AC (Assist-Control), SIMV (Synchronized Intermittent Mandatory Ventilation), PSV (Pressure Support), APRV (Airway Pressure Release Ventilation), HFOV (High-Frequency Oscillatory). ARDS Pediatrik (PALICC 2015 ve 2023): Berlin tanımı modifiye. Hafif (OI 4-8 / OSI 5-7.5), orta (8-16 / 7.5-12.3), şiddetli (>16 / >12.3). Lung Protective Ventilation: TV 5-8 ml/kg PBW, plateau pressure <28-32 cmH2O, PEEP basamaklı, permissive hypercapnia. Refrakter ARDS: Prone pozisyon, NMB (cisatracurium), HFOV, ECMO. 2024 Güncellemeler: ELSO ECMO endikasyonu OI ≥40 1 saat veya ≥35 6 saat. Awake-prone (extubated). Personalized PEEP titrasyonu.
2. Pediatrik Sepsis (12-15 soru)
Surviving Sepsis Pediatric 2020:
- İlk 1 saat: kan kültürü → antibiyotik (geniş spektrum) → sıvı 10-20 ml/kg balanced kristaloid
- Sıvıya cevap yoksa: norepinefrin (warm shock — düşük SVR) veya epinefrin (cold shock — düşük CO)
- Hidrokortizon kateholamine refrakter şokta
- Hedef: laktat azalma, MAP yaş normali, idrar çıkışı >0.5 ml/kg/sa, kapiller doluş <2 sn
MIS-C (Multisistem İnflamatuvar Sendrom): COVID-19 sonrası, Kawasaki benzeri ama farklı (yaş büyük, şok sık, GI semptomlar). IVIG + steroid + biyolojikler.
3. Hemodinamik Monitorizasyon (10-12 soru)
İnvaziv arter monitörizasyonu (radial, femoral). Santral venöz kateter (CVP — sınırlı değer, dinamik parametreler tercih). PiCCO/LiDCO transpulmoner termodilüsyon. Eko bedside (acil ELSO). Vazoaktif: Norepinefrin (α1 vazokonstriktör — 1. tercih warm shock), epinefrin (β1+α1 — cold shock), dopamin (renal koruyucu kavramı geçti), dobutamin (inotropik), milrinon (PDE-3 inhibitör — vazodilatasyon+inotropik), vazopressin (refrakter), levosimendan (kalsiyum sensitizan).
4. ECMO/ECLS (7-9 soru)
Endikasyonlar: Pulmoner — refrakter ARDS, persistant pulmoner HT, mekoniyum aspirasyonu, KDH. Kardiyak — postop konjenital kalp cerrahisi, viral miyokardit, refrakter şok. Konfigürasyon: VV (veno-venöz, akciğer desteği) vs VA (veno-arteriyel, kalp+akciğer desteği). Kontrendikasyonlar: aktif intrakraniyal kanama, prematürite (genelde <34 hafta veya <2 kg). Komplikasyonlar: kanama (en sık, intrakraniyal), tromboz, enfeksiyon, hemoliz. 2024 Güncellemeler: ELSO Pediatric Guidelines + öğrenme eğrisi merkezler.
5. Akut Böbrek Hasarı (AKI) + CRRT (7-9 soru)
KDIGO + pRIFLE: Risk-Injury-Failure-Loss-End-stage. Yenidoğan: nKDIGO. Etyoloji: sepsis (en sık), kardiyak cerrahi sonrası, nefrotoksik, hipovolemi. RRT Endikasyonları: AEIOU (Asit-baz, Elektrolit, İntoksikasyon, Overload sıvı, Üremi). Modaliteler: CVVH, CVVHD, CVVHDF, SCUF. Pediatrikte CRRT (sürekli) tercih edilir (intermittent yerine — hemodinamik stabilite). Antikoagülasyon: heparin vs sitrat (sitrat lokal — daha güvenli ama hipokalsemi riski).
6. Nörokritik Bakım (8-10 soru)
- KIBAS Yönetimi: Yatak başı 30°, normokarbi, normonatremi, sedasyon, hipertonik salin %3 (5 ml/kg) veya mannitol (0.25-1 g/kg). EVD (eksternal ventriküler drenaj). Refrakter: dekompresif kraniektomi.
- Status Epileptikus: 1. basamak benzodiyazepin, 2. basamak fenitoin/levetirasetam, 3. basamak: midazolam infüzyon, propofol, pentobarbital. Sürekli EEG izleme.
- Beyin Ölümü Kriterleri (Türkiye): Klinik koma + beyin sapı refleksleri yok + apne testi pozitif + ek doğrulama (EEG izoelektrik veya beyin perfüzyon sintigrafisi). 1+ yaş 2 muayene 12 saat arayla. Yenidoğan farklı kurallar (>37 hafta, 24 saat aralık).
- Hipoksik İskemik Ensefalopati Sonrası: Terapötik hipotermi (33.5°C, 72 saat) — Sarnat 2-3.
7. Sıvı-Elektrolit Yönetimi (7-9 soru)
Maintenance Holliday-Segar 4-2-1 ml/kg/saat. Ancak ICU'da daha temkinli — overload sık (kapiller kaçak, böbrek yetmezliği). FACT (Fluid Accumulation Conservative Therapy) yaklaşımı: günlük negatif sıvı dengesi hedefi ARDS'da. Hipernatremi yavaş düzeltme (24 saatte ≤10-12 mEq/L Na). DKA — pediatrikte beyin ödemi en korkulan; sıvı dikkatli, insülin bolus YOK.
8. Sedasyon-Analjezi (5-7 soru)
Pediatrik COMFORT-B, FLACC, RASS skalaları. Hedef hafif sedasyon, sık değerlendirme. Deksmedetomidin (α2 agonist) — hemodinamik stabilite, deliryum azaltır. Midazolam tachyphylaxis. Propofol (>3 yaş kontinü 24-48 saat — propofol infüzyon sendromu riski). Fentanyl, morfin, ketamin (procedural). NMB (rocuronium, cisatracurium) sadece endikasyon (ARDS, intolerans).
9. Beslenme (5-7 soru)
Erken enteral (24-48 saat içinde). Kalori hedefi: dikkatli (overfeeding sakınca). Kritik hastada protein 1.5-3 g/kg/gün. Stres ülseri profilaksi (PPI veya H2 blokeri yüksek riskli — uzun MV, koagülopati).
📚 Kaynaklar
- Rogers' Textbook of Pediatric Intensive Care, 6. Baskı (2023) — Standart referans
- Fuhrman & Zimmerman Pediatric Critical Care, 6. Baskı
- Surviving Sepsis Campaign Pediatric 2020
- PALICC 2 (2023) ARDS Kılavuzu
- ELSO Pediatric ECMO Guidelines
- Türk Çocuk Yoğun Bakım Derneği
- Pediatric Critical Care Medicine Journal
📅 12 Haftalık Hazırlık Planı
| Hafta | Konu |
|---|---|
| 1-2 | Mekanik ventilasyon + ARDS (PALICC 2) |
| 3-4 | Pediatrik sepsis + MIS-C + hemodinamik |
| 5 | ECMO/ECLS + endikasyonlar |
| 6 | AKI + CRRT |
| 7-8 | Nörokritik (KIBAS, status, beyin ölümü) |
| 9 | Sıvı-elektrolit + DKA + sedasyon-analjezi |
| 10 | Postop+travma+yanık + etik+yaşam sonu |
| 11 | Geçmiş YDUS + simülasyon |
| 12 | Tekrar + zayıf konular |
❓ FAQ
PALICC 2 (2023) ARDS pediatrik en kritik değişiklik?
Berlin Kriteri PALICC 2'ye entegrasyon — non-invaziv ventilasyon ile ARDS tanısı genişletildi (HFNC + NIV). OSI/SpO2-bazlı tanı arteriyal kan gazı olmadan da mümkün. Personalized PEEP, prone pozisyon erken endikasyon.
Septik şokta norepinefrin mi epinefrin mi?
Surviving Sepsis Pediatric 2020: warm shock (sıcak periferi, geniş nabız basıncı, düşük SVR) → norepinefrin. Cold shock (soğuk periferi, dar nabız basıncı, düşük CO) → epinefrin. Yetişkin algoritması (norepinefrin 1. tercih) pediatrikte BIRE BİR uygulanmaz.
ECMO endikasyonu OI eşiği nedir?
ELSO 2024: OI ≥40 1 saatte veya ≥35 6 saat boyunca. Mortality risk %50+. Önce konvansiyonel kurtarıcı (prone, NMB, HFOV, iNO) denenmeli. Pediatrik ECMO Türkiye'de büyük merkezler (Hacettepe, Ankara, Ege, İstanbul).
Beyin ölümü pediatrikte kaç muayene gerekir?
Türkiye'de 1+ yaş 2 muayene 12 saat arayla. <1 yaş 2 muayene 24 saat arayla. Apne testi gerekli. Ek test: EEG izoelektrik veya beyin perfüzyon sintigrafisi. Yenidoğanda (>37 hafta) farklı algoritma.
Pediatrik DKA'da insülin bolusu verilir mi?
HAYIR. Pediatrik beyin ödemi riski. Doğrudan infüzyon 0.05-0.1 U/kg/sa. Sıvı 1-2 saat sonra başla. Potasyum kontrolünden sonra insülin. Ozmolarite yavaş düzeltme.
⚖️ YMYL Disclaimer
Bu içerik YDUS Çocuk Yoğun Bakım yan dal sınav hazırlığı amaçlı akademik rehberdir; klinik tedavi, ilaç dozajı, hasta bakımı, reçete yazma veya tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada güncel kılavuzlar (Surviving Sepsis Pediatric, PALICC, ELSO, SCCM), Türkiye Farmakopesi ve yetkili hekim onayı esas alınmalıdır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayınız.