2026 YDUS Çocuk Acil Yan Dal: Detaylı Konu Dağılımı, Soru Analizi ve 12 Haftalık Hazırlık Rehberi

YDUS Çocuk Acil yan dal sınavı, çocuk acil servislerinin uzmanlaştırılması ihtiyacıyla son 10 yılda büyüyen bir yan daldır. 100 sorulu sınavda pediatrik resüsitasyondan (PALS), zehirlenmelere, travmadan akut nörolojik acillere uzanan geniş bir yelpaze değerlendirilir. Bu rehberde AHA PALS 2020/2023 (Pediatric Advanced Life Support), AAP Pediatric Emergency Medicine ve Türk Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği (ÇATDD) güncel kılavuzları ışığında detaylı konu dağılımını + 12 haftalık hazırlık planını bulacaksınız.

📊 100 Soru Detaylı Konu Dağılımı

🎯 Konu Detayları

1. Pediatrik Resüsitasyon (15-18 soru)

BLS (Pediatric Basic Life Support): CAB sırası (Compression-Airway-Breathing). Tek kurtarıcı 30:2 (yenidoğan ve infant 15:2 iki kurtarıcı). Kompresyon: 100-120/dk, derinlik göğüs çapının 1/3'ü. PALS: Şok algoritması (kardiyojenik vs distribütif vs hipovolemik). Defibrilasyon doz: 2 J/kg → 4 J/kg. Adrenalin 0.01 mg/kg IV/IO (max 1 mg). Amiodaron 5 mg/kg VF/pulseless VT. 2020 AHA Güncellemeleri: Yenidoğan resüsitasyon — temizleme rutin değil, geç kord klempleme. PALS 2023 — capnografi vurgusu, post-resüsitasyon hedef CO2 35-45.

2. Solunum Acilleri (12-15 soru)

• Astım Akut Atak: Hafif/orta/ciddi sınıflama (PRAM, PASS skoru). β2 agonist (salbutamol) MDI+spacer veya nebulizer. Steroid sistemik (oral prednizolon 1-2 mg/kg). Magnezyum sülfat (orta-ciddi). Heliox.
• Bronşiyolit: RSV en sık (<2 yaş). Suportif (nazal aspirasyon, hidrasyon, oksijen). Bronkodilatör+steroid YOK rutin. Hipertonik salin tartışmalı. Yüksek akım nazal kanül (HFNC) ICU öncesi.
• Krup (Laringotrakeobronşit): Parainfluenza. Westley skor. Hafif: deksametazon tek doz (0.6 mg/kg). Orta-ciddi: deksametazon + nebülize epinefrin.
• Anafilaksi: Adrenalin 0.01 mg/kg IM lateral uyluk (1:1000) — geciktirilmemeli! Antihistaminik+steroid sekonder.
• Yabancı Cisim Aspirasyonu: 1-3 yaş peak. Sağ ana bronş sıklığı. Rijit bronkoskopi tedavi.

3. Pediatrik Travma (10-12 soru)

ATLS Pediatrik: Broselow tape (boy bazlı doz/equipment). C-spine immobilizasyon. Hava yolu — orofaringeal airway (bilinçsiz), nazofaringeal kontraindike kafa travmasında. Kafa Travması: PECARN kuralı (BT gerekliliği). GCS pediatrik versiyon. Konküzyon yönetimi. Karın Travması: FAST (özellikle pediatrikte sınırlı duyarlılık), BT. Karaciğer/dalak laserasyonu — ÇOĞU konservatif (cerrahi nadir). Yanık: Lund-Browder şeması (pediatrik). Parkland modifiye 3-4 ml/kg/% TBSA. >%10 TBSA hastane.

4. Zehirlenmeler (10-12 soru)

• Genel Yaklaşım: ABC + 5R'ler (Risk değerlendirme, Resüsitasyon, Risk azaltma — dekontaminasyon, Reversal — antidot, Risk düşür — destek). Aktif kömür (1 saat içinde, kontrendikasyonlar: korozif, hidrokarbon, alkol, demir). Gastrik lavaj artık nadir.
• Asetaminofen (Parasetamol): En sık ilaç zehirlenmesi. Rumack-Matthew nomogramı. N-asetilsistein (NAC) — 4 saat sonrası seviyeye göre.
• Salisilat (Aspirin): Tinnitus, hiperventilasyon, mikst respiratuvar alkaloz+metabolik asidoz. İdrar alkalinizasyonu (NaHCO3). Ciddi vakada hemodiyaliz.
• Demir: Pediatrik vitamin/şeker görünümlü. Deferoksamin >500 µg/dL.
• Kostik Maddeler: Asit (koagülasyon nekrozu) vs alkali (likuefaksiyon nekrozu). Kusturma KONTRAİNDİKE. Erken endoskopi (24 saat içinde).
• Antikolinerjik: Sıcak-kuru-kırmızı-deli-kör (mad as a hatter, blind as a bat). Fizostigmin antidot.
• Opioid: Naloksan 0.01-0.1 mg/kg.
• Metanol/Etilen Glikol: Anion gap+osmolal gap metabolik asidoz. Fomepizole, hemodiyaliz.

5. Sıvı-Elektrolit (8-10 soru)

Dehidratasyon: Hafif/orta/ciddi (%5-10-15). İzonatremik (en sık) vs hiponatremik vs hipernatremik. Replasman: izotonik (NaCl %0.9 veya RL) ilk bolus 20 ml/kg. Maintenance: Holliday-Segar (4-2-1 ml/kg/saat). Hiperkalemi: Kalsiyum glukonat (membrane stabilizer) → glukoz+insülin → bikarbonat → albuterol → potasyum bağlayıcı (Kayexalate, patiromer) → diyaliz. DKA: Sıvı dikkatli (10-20 ml/kg dik), insülin 0.05-0.1 U/kg/sa (bolus YOK pediatrikte!), beyin ödemi en korkulan komplikasyon.

6. Akut Nörolojik Aciller (7-9 soru)

Status Epileptikus: >5 dk sürekli nöbet veya peş peşe nöbetler arası bilinç açılmaması. Algoritma: lorazepam 0.1 mg/kg IV → fenitoin/fosfenitoin 20 mg/kg IV → fenobarbital 20 mg/kg IV → midazolam infüzyon, sürekli EEG izleme. Refrakter Status: Anestezi (propofol, ketamin, pentobarbital). Koma: AEIOU TIPS (Alkol, Endokrin, İnfeksiyon, Opioid, Üremi, Travma, İnsülin, Psikiyatrik, Şok). Kafa İçi Basınç Artışı: Cushing triadı (HT+bradikardi+düzensiz solunum). Tedavi: yatak başı 30°, hipertonik salin %3 veya mannitol. CPP=MAP-ICP.

7. Pediatrik Sepsis (7-9 soru)

Surviving Sepsis Pediatric 2020: İlk 1 saat içinde 1) tanı 2) kan kültürü 3) antibiyotik 4) sıvı 20 ml/kg (dikkatli — sıvı yüklenmesi mortalite artışı) 5) vazopressör (norepinefrin 1. tercih dirençli şokta). Laktat takibi. Hidrokortizon adrenal yetersizlikli vakada. Septik şok yüksek mortalite — erken tanı kritik.

8. Çocuk İstismarı (5-7 soru)

Etik+yasal zorunluluk: şüpheli istismar bildirimi (Çocuk İzlem Merkezi — ÇİM). Sentinel injuries (yenidoğanda her ekimoz şüpheli). Bati pırasası retina hemorajileri (shaken baby). Spiral kemik kırığı. Posterior kostal kırık + metafizyel köşe kırığı patognomonik. SCAN (suspected child abuse and neglect) protokolü. Yetişkin/güvenilir bilinen şüpheli ise ayırma. Adli tıp + sosyal hizmet konsültasyon.

📚 Kaynaklar

• Fleisher and Ludwig's Textbook of Pediatric Emergency Medicine, 8. Baskı (2022)
• Tintinalli's Emergency Medicine — Pediatric bölümleri
• AHA PALS Provider Manual 2020
• Türk Çocuk Acil Tıp ve Yoğun Bakım Derneği (ÇATDD) — catdd.org.tr
• AAP Section on Emergency Medicine
• UÇAVİS (Ulusal Çocuk Acil ve Vasküler İlaç Sistemi) — Türkiye'ye özel doz hesabı
• Pediatric Care Online (AAP)

📅 12 Haftalık Hazırlık Planı

❓ FAQ