ÖABT Felsefe Grubu Çıkmış Sorular ve Konuları: 2026 Tam Rehber

ÖABT Felsefe Grubu Öğretmenliği, üç farklı sosyal bilim dalını (Felsefe, Sosyoloji, Psikoloji) tek bir sınavda birleştiren ve içerik genişliği bakımından öğretmenlik alan sınavlarının en yelpazeli üyelerindendir. 75 soru, 110 dakika ve 4 yanlış 1 doğruyu götüren ÖSYM puanlama mantığıyla yürütülür. Felsefe grubu öğretmenliği lisans programı mezunları (genelde Felsefe bölümü + ek sosyoloji/psikoloji formasyonu) bu sınava girer; lise düzeyinde Felsefe, Mantık, Psikoloji, Sosyoloji ve Demokrasi-İnsan Hakları derslerini öğretmek için sertifika alır.

Bu rehberde son 5 yılın çıkmış sorularını analiz ettik, alt konu bazında ağırlıkları çıkardık, sık tekrarlanan filozof-akım eşleştirmelerini haritalandırdık. Aşağıda alanın resmi yapısını, konu dağılımı tablosunu, 5 yıllık trend tablosunu, 8 örnek çıkmış soruyu çözüm yorumuyla, en sık çıkan 30 filozofu ve 12 sık sorulan soruyu bulacaksınız.

İlgili İçerikler: ÖABT Tarih | ÖABT Coğrafya | ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı

ÖABT Felsefe Grubu: Sınav Yapısı ve Temel Bilgiler

ÖABT Felsefe Grubu Konu Dağılımı (Son 5 Yıl Ortalaması)

Sonuç: Felsefe Tarihi + Felsefe Disiplinleri + Mantık üçlüsü toplam %51 (yaklaşık 38 soru). Sosyoloji ve Psikoloji eşit ağırlıkta (%15 her biri). Sınav, bir Felsefe lisans mezununu zorlamayan ama Sosyoloji/Psikoloji'yi de bilmesini bekleyen "üçleme" yapısındadır.

5 Yıllık Trend Tablosu

Felsefe Tarihi: 16-19 Soru

İlk Çağ Felsefesi (M.Ö. 6. yy – M.S. 6. yy)

• Doğa Filozofları (M.Ö. 6-5. yy): Thales (su), Anaksimandros (apeiron), Anaksimenes (hava), Pythagoras (sayı), Herakleitos (logos, "her şey akar"), Parmenides (var olan), Empedokles (4 element), Demokritos (atomculuk)
• Sofistler: Protagoras ("İnsan her şeyin ölçüsüdür"), Gorgias — bilgi göreceliği
• Klasik Yunan: Sokrates ("Kendini bil", maieutik yöntem, Platonik diyaloglar), Platon (idealar kuramı, Devlet, Mağara Alegorisi), Aristoteles (Metafizik, Nikomakhos'a Etik, mantık-substans)
• Helenistik dönem: Stoacılar (Zenon, Marcus Aurelius — kayıtsızlık), Epikürcüler (Epikuros — haz etiği), Şüpheciler (Pyrrhon)
• Roma felsefesi: Plotinus (Yeni-Platonculuk), Augustinus (Hıristiyan felsefesi geçişi)

Orta Çağ Felsefesi (5-15. yy)

• Patristik dönem: Augustinus ("İtiraflar", "Tanrı Devleti"), inanç + akıl uyumu
• Skolastik dönem: Anselmus (ontolojik kanıt), Thomas Aquinas (Summa Theologica, 5 Tanrı kanıtı), Duns Scotus, Ockhamlı William (tıraş bıçağı)
• Tümeller tartışması: Realizm (Anselmus) vs Nominalizm (Ockhamlı)
• İslam felsefesi: Kindi (ilk Müslüman filozof), Farabi (el-Medine el-Fâzıla), İbn Sina (eş-Şifa, el-Kanun), Gazali (Tehâfütü'l-Felâsife — filozoflara karşı), İbn Rüşd (Tehafütü't-Tehafüt — Gazali'ye yanıt)

Yeni Çağ Felsefesi (16-18. yy)

• Rönesans (15-16. yy): Hümanizm, Erasmus, Machiavelli ("Prens" — politik realizm)
• Bilim Devrimi: Bacon (yeni organon, tümevarım), Galileo, Newton
• Rasyonalizm: Descartes ("Düşünüyorum, öyleyse varım", metodik şüphe), Spinoza (panteist Etika), Leibniz (monad)
• Empirisizm: Locke (boş levha — tabula rasa), Berkeley ("var olmak algılanmaktır"), Hume (nedensellik şüphesi)
• Aydınlanma: Voltaire, Rousseau (Toplum Sözleşmesi), Montesquieu (Kuvvetler Ayrılığı), Diderot
• Kant (1724-1804): Saf Aklın Eleştirisi, Pratik Aklın Eleştirisi, Yargı Gücünün Eleştirisi; transandantal felsefe, kategorik buyruk

19. Yüzyıl Felsefesi

• Alman İdealizmi: Fichte, Schelling, Hegel (Tin'in Fenomenolojisi, diyalektik — tez-antitez-sentez)
• Pozitivizm: Comte (3 hal yasası — teolojik, metafizik, pozitif)
• Materyalizm: Marx (Kapital, tarihsel materyalizm), Engels
• Pragmatizm: James, Dewey, Peirce — "doğru = işe yarayan"
• Hayat Felsefesi: Schopenhauer (irade), Nietzsche ("Tanrı öldü", üst-insan, güç istenci, ahlakın soykütüğü)
• Varoluşçuluk öncüsü: Kierkegaard ("ya / ya da", iman sıçraması)

20. Yüzyıl Felsefesi

• Fenomenoloji: Husserl ("şeylerin kendisine geri dönüş"), Heidegger (Varlık ve Zaman)
• Varoluşçuluk: Sartre (Bulantı, Varlık ve Hiçlik — "varoluş özden önce gelir"), Camus (Sisifos Söyleni — saçma), Simone de Beauvoir (İkinci Cins)
• Analitik Felsefe: Russell (mantıkçı atomculuk), Wittgenstein (Tractatus, Felsefi Soruşturmalar — dil oyunu), Carnap (Viyana Çevresi, mantıksal pozitivizm), Popper (yanlışlamacılık)
• Postmodernizm: Foucault (iktidar-bilgi), Derrida (yapısöküm), Lyotard (büyük anlatıların sonu)
• Frankfurt Okulu: Adorno, Horkheimer, Marcuse, Habermas (iletişimsel eylem)

Çıkmış Soru Örneği (2024)

"Kant'ın 'kategorik buyruk'u aşağıdaki ahlak anlayışlarından hangisini temsil eder?" — Doğru cevap: Ödev ahlakı (deontoloji). Çözüm yorumu: Kant'ın "öyle davran ki davranışının ilkesi evrensel bir yasa olabilsin" formülasyonu, sonuç-ötesi ödev kavramına dayanır; Mill'in faydacılığından (sonuç temelli) ayrılır.

Felsefe Disiplinleri: 10-13 Soru

• Bilgi Felsefesi (Epistemoloji): Bilginin kaynağı (rasyonalizm, empirisizm, kritisizm), bilginin imkanı (dogmatizm, septisizm), doğruluk (uygunluk, tutarlılık, pragmatik)
• Bilim Felsefesi: Bilimsel yöntem (tümevarım/tümdengelim), Popper (yanlışlama), Kuhn (paradigma — Bilimsel Devrimlerin Yapısı), Lakatos (araştırma programları)
• Ahlak Felsefesi (Etik): Erdem etiği (Aristoteles), ödev etiği (Kant), faydacılık (Mill, Bentham), egoizm, hedonizm; metaetik–normatif ayrımı
• Sanat Felsefesi (Estetik): Güzellik, sanat eseri, sanat kuramları (taklit-yansıtma — Platon, ifade — Croce, biçim — Bell), estetik deneyim
• Din Felsefesi: Tanrı kanıtları (ontolojik, kozmolojik, teleolojik, ahlaki), inanç-akıl ilişkisi, ateizm-deizm-teizm-panteizm
• Siyaset Felsefesi: Devlet kuramları (Platon ideal devlet, Hobbes Leviathan, Locke doğal haklar, Rousseau toplum sözleşmesi, Marx sınıfsız toplum)
• Varlık Felsefesi (Ontoloji): Varlık-yokluk, töz-cevher, idealist-materyalist tartışma

Mantık: 8-10 Soru

Klasik (Aristotelesçi) Mantık

• Kavramlar (içlem-kaplam, çelişki, karşıtlık)
• Önermeler (basit-bileşik, tümel-tikel, evetleyici-değilleyici, klasik kare)
• Çıkarımlar (tasım/silojizm — büyük öncül, küçük öncül, sonuç; modus ponens, modus tollens)
• Mantıksal hatalar (safsatalar): kişiye saldırı, otoriteye başvurma, kıyas hatası, döngüsel akıl yürütme, vb.

Modern (Sembolik) Mantık

• Önermeler mantığı (∧, ∨, ¬, →, ↔)
• Doğruluk tabloları, tutarlılık kontrolleri
• Niceleme mantığı (∀, ∃)
• Frege, Russell, Whitehead'in katkıları

Sosyoloji: 10-12 Soru

Klasik Sosyologlar

• Auguste Comte (1798-1857): Sosyolojinin kurucusu, "pozitivizm", 3 hal yasası, sosyal statik-dinamik
• Emile Durkheim (1858-1917): Toplumsal İş Bölümü, İntihar, Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri; mekanik-organik dayanışma, toplumsal olgu, anomi
• Max Weber (1864-1920): Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu; sosyal eylem tipleri, ideal tip, bürokrasi, otorite tipleri (geleneksel-karizmatik-hukuki)
• Karl Marx (1818-1883): Tarihsel materyalizm, sınıf çatışması, alt yapı-üst yapı, yabancılaşma
• Georg Simmel: Para Felsefesi, formal sosyoloji, çatışma kuramı

Çağdaş Sosyologlar

• Talcott Parsons (yapısal-işlevselcilik), Robert Merton (orta menzilli kuramlar), Ralf Dahrendorf (çatışma)
• Erving Goffman (gündelik etkileşim, dramaturji), Pierre Bourdieu (alan, habitus, sermaye), Anthony Giddens (yapı-eylem ikiliği)
• Manuel Castells (ağ toplumu), Zygmunt Bauman (akışkan modernlik)

Türk Sosyolojisi

• Ziya Gökalp (1876-1924): Türk sosyolojisinin kurucusu, "Türkleşmek-İslamlaşmak-Muasırlaşmak", "Türkçülüğün Esasları"; hars-medeniyet ayrımı
• Prens Sabahaddin (1879-1948): Liberal-bireyci yaklaşım, Le Play okulu
• Behice Boran: Köy ve Toplumsal Yapı (Türk köyü monografisi)
• Hilmi Ziya Ülken: Sosyoloji Sözlüğü, Türk Tefekkürü Tarihi
• Mübeccel Belik Kıray: Ereğli (Ağır Sanayiden Önce Bir Sahil Kasabası), kentleşme çalışmaları
• Şerif Mardin: Türk Modernleşmesi, Bediüzzaman Said Nursi Olayı
• Nilüfer Göle: Modern Mahrem (örtünme tartışması)

Psikoloji: 10-13 Soru

Genel Psikoloji

• Psikoloji ekolleri: Yapısalcılık (Wundt), İşlevselcilik (James), Davranışçılık (Watson, Skinner), Gestalt (Wertheimer, Köhler), Psikoanaliz (Freud), Hümanistik (Maslow, Rogers), Bilişsel (Neisser, Piaget)
• Algı, dikkat, bellek, öğrenme türleri (klasik ve edimsel koşullanma)
• Bilişsel süreçler, dil, problem çözme
• Güdü ve duygu, Maslow ihtiyaçlar hiyerarşisi (fizyolojik → güvenlik → sevgi → saygınlık → kendini gerçekleştirme)

Gelişim Psikolojisi

• Piaget (Bilişsel Gelişim): Duyusal-motor (0-2), İşlem öncesi (2-7), Somut işlemler (7-11), Soyut işlemler (11+)
• Erikson (Psikososyal Gelişim): 8 evre — temel güven/güvensizlik, özerklik/utanç, girişkenlik/suçluluk, vb.
• Freud (Psikoseksüel): Oral, anal, fallik, gizil, genital evreler; id-ego-süperego
• Kohlberg (Ahlaki Gelişim): Gelenek öncesi, geleneksel, gelenek sonrası — 6 aşama
• Vygotsky: Sosyo-kültürel gelişim, yakınsal gelişim alanı, iskele kurma

Sosyal Psikoloji

• Tutum oluşumu ve değişimi, bilişsel çelişki (Festinger)
• Grup dinamikleri, uyma (Asch), itaat (Milgram), kayıtsızlık (Latané-Darley)
• Önyargı, kalıp yargı, ayrımcılık
• Sosyal kimlik kuramı (Tajfel)

Türk-İslam Felsefesi: 4-6 Soru

• Kindi (801-873): İlk Müslüman filozof, akıl-vahy uzlaştırması
• Farabi (870-950): "İkinci Öğretmen", el-Medine el-Fâzıla (Erdemli Şehir), siyaset felsefesi
• İbn Sina (980-1037): "eş-Şeyh er-Reis", eş-Şifa (felsefe ansiklopedisi), el-Kanun (tıp), zorunlu varlık kavramı
• Gazali (1058-1111): Tehâfütü'l-Felâsife (Filozofların Tutarsızlığı) — felsefeye eleştirel; tasavvuf-felsefe sentezi
• İbn Rüşd (1126-1198): Endülüslü, Tehafütü't-Tehafüt (Tutarsızlığın Tutarsızlığı) — Gazali'ye yanıt; Aristoteles şerhleri Avrupa skolastiğine etki
• İbn Haldun (1332-1406): Mukaddime, sosyolojinin öncüsü, asabiyet kavramı, devletin doğuşu-yıkılışı döngüsü
• Mevlana, Yunus Emre, Hacı Bektaş Veli: Türk-İslam tasavvuf düşüncesi

Felsefe Öğretimi (Pedagoji): 7-10 Soru

• MEB Felsefe Öğretim Programı (10-11. sınıf), Mantık (11), Sosyoloji (11), Psikoloji (11) öğretim programı kazanımları
• Felsefe öğretiminde Sokratik diyalog, P4C (Çocuklar için Felsefe — Lipman)
• Eleştirel düşünme öğretimi, akıl yürütme becerileri
• Felsefede sınıf tartışması, vaka çalışması, düşünce deneyleri (Tramvay sorunu, Mary'nin odası, Çin odası)
• Felsefe pedagojisinde kavram yanılgıları (örn. mantık ≠ sezgi)

En Sık Çıkan 30 Düşünür

1. Sokrates, Platon, Aristoteles (Klasik Yunan üçlüsü)
2. Thales, Herakleitos, Demokritos (Doğa filozofları)
3. Augustinus, Thomas Aquinas (Skolastik)
4. Farabi, İbn Sina, Gazali, İbn Rüşd, İbn Haldun (İslam)
5. Descartes, Spinoza, Leibniz (Rasyonalizm)
6. Locke, Berkeley, Hume (Empirisizm)
7. Kant (kritisizm)
8. Hegel, Marx (Alman düşüncesi)
9. Nietzsche, Schopenhauer (hayat felsefesi)
10. Sartre, Camus, Heidegger (varoluşçuluk-fenomenoloji)
11. Russell, Wittgenstein, Popper (analitik)
12. Foucault, Derrida (postmodern)
13. Comte, Durkheim, Weber, Marx, Simmel (klasik sosyoloji)
14. Ziya Gökalp, Şerif Mardin (Türk sosyolojisi)
15. Freud, Piaget, Erikson, Maslow, Skinner (psikoloji)

Sıkça Sorulan Sorular (12 SSS)

1. ÖABT Felsefe Grubu kaç soru?

75 soru, 110 dakika. 4Y=1D yanlış cezası vardır.

2. "Felsefe Grubu" ne demek?

Felsefe + Sosyoloji + Psikoloji üçlüsü tek bir öğretmenlik dalıdır. Lise düzeyinde her üç dersi de aynı öğretmen verir.

3. Hangi alan en yüksek ağırlıkta?

Felsefe Tarihi (16-19 soru, %24). İlk Çağ + Yeni Çağ ağırlıklıdır.

4. Sosyoloji ve Psikoloji ne oranda?

Her biri 10-13 soru (%15 + %15). Felsefe lisans mezunlarının "ek alan" çalışması gereken bölümler.

5. Mantık'ı çözme tekniği nasıl?

Klasik mantıkta tasım türleri ve safsatalar; modern mantıkta sembolizasyon ve doğruluk tabloları çalışılır. Pratik kuralı: 50 örnek tasım çözmeden sınava girmeyin.

6. Türk-İslam Felsefesi neden önemli?

4-6 soru gelir; Farabi, İbn Sina, Gazali, İbn Rüşd, İbn Haldun beş kritik filozoftur. Avrupa'ya etkilerini de bilmek gerekir.

7. En sık karıştırılan filozoflar kimler?

Locke (empirisist) ↔ Leibniz (rasyonalist); Berkeley (idealist empirisist) ↔ Hume (şüpheci empirisist); Sartre (varoluşçu ateist) ↔ Heidegger (varlık fenomenolojisi).

8. Sosyolojide en kritik üç klasik?

Durkheim (toplumsal olgu, anomi), Weber (Protestan ahlakı, ideal tip), Marx (tarihsel materyalizm). Sınavda neredeyse her yıl üçü birden çıkar.

9. Psikolojide gelişim kuramları nasıl ezberlenir?

Piaget (bilişsel — 4 evre), Erikson (psikososyal — 8 evre), Freud (psikoseksüel — 5 evre), Kohlberg (ahlaki — 3 düzey × 2 evre). Tablo halinde karşılaştırın.

10. Pedagoji bölümünde ne sorulur?

MEB Felsefe-Mantık-Sosyoloji-Psikoloji öğretim programı kazanımları, Sokratik yöntem, P4C, eleştirel düşünme öğretimi.

11. Çıkmış sorular nereden?

ÖSYM resmi web sitesi son 5 yıl çıkmış sorular ücretsizdir. Rehber Panda çıkmış sorular aracı filtreleme imkânı sunar.

12. Bu sınavla hangi branş?

Lise Felsefe Grubu öğretmenliği (Felsefe + Mantık + Sosyoloji + Psikoloji + Demokrasi-İnsan Hakları derslerini verir).

Hazırlık Desteği

• KPSS koçluk paketleri
• Çıkmış Sorular Arşivi
• KPSS Ana Rehberi
• Ücretsiz ön görüşme