ÖABT Tarih Çıkmış Sorular ve Konuları: 2026 Tam Rehber

ÖABT Tarih Öğretmenliği, alanda akademik yetkinlik gerektiren ve ezber yerine kronolojik kavrayış ile sebep-sonuç çözümlemesi ölçen bir alan sınavıdır. 2026'da MEB-AGS sisteminde 50 soru (tamamı alan bilgisi; ayrı alan eğitimi bölümü yok), 70 dakika ve 4 yanlış 1 doğruyu götüren ÖSYM puanlama mantığıyla işler. Tarih öğretmenliği lisans programı mezunlarının girdiği bu sınav; Eski Çağ ve ilk Türk devletlerinden Türkiye Cumhuriyeti tarihine, Orta Çağ İslam tarihinden dünya tarihine, Tarih Metodolojisi ve Osmanlı Türkçesi gibi alana özgü başlıklara kadar geniş bir alanı kapsar.

KPSS Genel Kültür Tarih bölümünden (27 soru) farklı olarak ÖABT Tarih, akademik düzeyde detay, paradigma ve tarih yazımı yöntem bilgisi ister. Bu rehberde ÖSYM'nin 2026 kılavuzundaki yaklaşık konu ağırlıklarını esas aldım, konuları bu başlıklara göre sıraladım ve sık karıştırılan padişah-olay-antlaşma üçgenlerini haritaladım. Eski KPSS ÖABT'sinin 75 soruluk yapısına ait yıllık soru dağılımı tablolarını kullanmadım; yeni yapıyı temsil etmiyorlar.

İlgili İçerikler: KPSS Tarih (Genel Kültür) | ÖABT Coğrafya | ÖABT Felsefe Grubu

ÖABT Tarih: Sınav Yapısı ve Temel Bilgiler

ÖABT Tarih Konu Dağılımı (2026 Kılavuzu, Yaklaşık Ağırlık)

Sonuç: Osmanlı Tarihi ile Türkiye Cumhuriyeti Tarihi birlikte yaklaşık %34 taşır; Orta Çağ İslam Tarihi (%14) ve Orta Çağ'dan XX. Yüzyıl'a Dünya Tarihi (%14) eklendiğinde bu oran %62'ye çıkar. Tarih Metodolojisi (%8) ve Osmanlı Türkçesi (%6) birlikte yaklaşık %14 eder: genel tarih çalışmasında kolayca atlanan, ÖABT'ye özgü başlıklar. Kılavuz ağırlıkları "yaklaşık" olarak verdiği için soru sayıları da yaklaşıktır.

Eski Çağ Tarihi (yaklaşık %4, ≈2 soru)

Aşağıdaki alt başlıklar çalışma planı için derlenmiş genel çerçevedir; kesin kapsam için kılavuzdaki Tablo-1'e bakın.

• Mezopotamya uygarlıkları: Sümerler, Akadlar, Babilliler, Asurlular; yazının icadı (çivi yazısı), Hammurabi Kanunları
• Mısır: hiyeroglif, Nil'in rolü, yönetim yapısı
• Anadolu uygarlıkları: Hititler (Kadeş Antlaşması), Frigler, Lidyalılar (paranın kullanımı), Urartular
• Yunan ve Roma: polis düzeni, İskender'in seferleri, Roma İmparatorluğu'nun bölünmesi (395)

İlk Türk Devletleri Tarihi (yaklaşık %10, ≈5 soru)

• İskitler (Sakalar): İlk Türk topluluğu kabul edilen, Hint-Avrupa ile karışmış grup; Alper Tunga destanı
• Asya Hun Devleti (M.Ö. 220-M.S. 216): Mete Han, Çin'le ilişkiler, ilk düzenli ordu (10'lu sistem), boy birliği
• Avrupa Hunları (370-469): Kavimler Göçü, Atilla, Roma'ya akınlar
• I. Göktürk Kağanlığı (552-630): Bumin Kağan, Mukan Kağan, ilk Türk yazıtı
• II. Göktürk Kağanlığı (682-744): Kutluk Kağan, Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk; Orhun Yazıtları
• Uygur Devleti (744-840): Yerleşik hayata geçiş, Maniheizm, Budizm; matbaa, kâğıt
• Diğer Türk devletleri: Avarlar, Hazarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Kıpçaklar (Kumanlar)

Konu Pekiştirme Sorusu

"Türk tarihinde ilk yazılı belge olarak kabul edilen kaynak ve hangi devlete aittir?" — Doğru cevap: Orhun Yazıtları, II. Göktürk Kağanlığı (732-735). Çözüm yorumu: Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları, Türk dilinin ilk yazılı belgeleri olup II. Göktürk döneminde yazıldı.

Türk-İslam Devletleri (Orta Çağ İslam Tarihi ile birlikte çalışın)

• Karahanlılar (840-1212): İlk Müslüman Türk devleti, Satuk Buğra Han'ın Müslüman oluşu, Türkçe-İslam medeniyetinin temeli
• Gazneliler (963-1186): Sultan Mahmud, Hindistan seferleri, Selçuklularla Dandanakan Savaşı (1040)
• Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157): Tuğrul Bey, Alparslan, Malazgirt (1071), Melikşah, Nizamiye Medreseleri (Nizamülmülk)
• Anadolu Selçuklu Devleti (1075-1308): Süleyman Şah, II. Kılıç Arslan, I. Alâeddin Keykubad; Miryokefalon (1176), Yassıçemen (1230), Kösedağ (1243)
• Anadolu Beylikleri: Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları, Menteşe, Hamidoğulları, Candaroğulları, Eretnaoğulları
• Memlûk Devleti (1250-1517): Aybeg, Baybars, Kalavun; Moğol-Memlûk savaşları (Ayn Calut, 1260); Yavuz'un Mısır seferi
• Harzemşahlar, İlhanlılar, Altın Orda Devleti

Osmanlı Tarihi (yaklaşık %18, ≈9 soru) — En Ağır Başlık

Kuruluş Dönemi (1299-1453)

• Padişahlar: Osman Bey, Orhan Bey, I. Murad, Yıldırım Bayezid, Çelebi Mehmed, II. Murad, Fatih Sultan Mehmed
• Önemli olaylar: Bursa fethi (1326), Koyunhisar (1302), Maltepe (1329), Çimpe Kalesi (1353-Rumeli'ye geçiş), I. Kosova (1389), Niğbolu (1396), Ankara Savaşı (1402-Fetret Devri)
• Fetret Devri (1402-1413): Çelebi Mehmed'in birliği sağlaması
• İstanbul'un Fethi (1453): Ortaçağ'ın sonu, Yeniçağ'ın başlangıcı; topların kullanımı, kiliselerle ilişkiler

Yükselme Dönemi (1453-1579)

• Padişahlar: II. Mehmed (Fatih), II. Bayezid, I. Selim (Yavuz), I. Süleyman (Kanuni), II. Selim, III. Murad
• Otlukbeli (1473): Akkoyunlu'ya karşı zafer
• Çaldıran (1514): Şah İsmail'e karşı, Doğu Anadolu'nun fethi
• Mercidabık (1516), Ridaniye (1517): Memlûk'un yıkılışı, Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi
• Mohaç (1526): Macaristan'ın fethi
• Preveze Deniz Zaferi (1538): Akdeniz hâkimiyeti, Barbaros Hayrettin Paşa
• Kanuni dönemi: Hukuki düzenlemeler (Kanunname-i Âli Osman), kapitülasyonlar (1535 Fransa), Süveyş projesi
• Sokullu Mehmet Paşa dönemi (1565-1579): Don-Volga, Süveyş kanal projeleri, İnebahtı yenilgisi (1571)

Duraklama Dönemi (1579-1699)

• Celali isyanları (Karayazıcı, Deli Hasan, Kalenderoğlu)
• İran-Avusturya savaşları, Ferhat Paşa Antlaşması (1590), Zitvatorok (1606)
• Genç Osman, IV. Murad, Köprülü ailesi (Köprülü Mehmed Paşa, Fazıl Ahmed Paşa, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa)
• II. Viyana Kuşatması (1683), Karlofça Antlaşması (1699) — ilk büyük toprak kaybı

Gerileme Dönemi (1699-1792)

• Pasarofça (1718), Patrona Halil İsyanı (1730)
• Lale Devri (1718-1730), III. Ahmed, Damat İbrahim Paşa
• 1736-1739 savaşları, Belgrad Antlaşması
• 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşı, Küçük Kaynarca (1774) — Kırım'ın bağımsızlığı
• 1787-1792 savaşları, Yaş Antlaşması (1792)
• III. Selim ve Nizam-ı Cedit reformları (1789-1807)

Dağılma Dönemi (1792-1922)

• II. Mahmud reformları, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (1826), Mısır Meselesi
• Tanzimat Fermanı (1839): Mustafa Reşit Paşa, Gülhane Hatt-ı Hümayunu
• Islahat Fermanı (1856): Paris Antlaşması'nın etkisi, gayrimüslim hakları
• I. Meşrutiyet (1876): Kanun-i Esasi, Mithat Paşa, II. Abdülhamit
• II. Meşrutiyet (1908): İttihat ve Terakki, 31 Mart Vakası, Trablusgarp (1911-1912), Balkan Savaşları (1912-1913)
• I. Dünya Savaşı (1914-1918): Cepheler (Çanakkale, Kafkas, Kanal, Hicaz, Galiçya), Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918)

Konu Pekiştirme Notu: Nizam-ı Cedit ve Asakir-i Mansure-i Muhammediye

Bu başlıkta ölçülen temel ayrım, III. Selim'in Nizam-ı Cedit ordusu ile II. Mahmud'un 1826'da Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdıktan sonra kurduğu Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin birbirinden ayrılmasıdır. ÖSYM'nin yayımladığı soruların biçimini görmek için ÖSYM'nin resmî sayfasına bakabilirsiniz.

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi (yaklaşık %16, ≈8 soru)

Milli Mücadele (1919-1923)

• Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (19 Mayıs 1919)
• Amasya Tamimi (22 Haziran 1919), Erzurum Kongresi (23 Temmuz), Sivas Kongresi (4 Eylül)
• Misak-ı Milli (28 Ocak 1920), Meclis-i Mebusan
• TBMM'nin Açılışı (23 Nisan 1920)
• Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): Osmanlı'nın paylaşımı
• Düzenli ordunun kurulması, I. İnönü (1921), II. İnönü, Sakarya Meydan Muharebesi (1921), Büyük Taarruz (26 Ağustos-9 Eylül 1922)
• Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922), Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
• Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922), Cumhuriyet'in İlanı (29 Ekim 1923)

Atatürk İlke ve İnkılapları

• Siyasi inkılaplar: Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Teşkilat-ı Esasiye (1924 Anayasası), çok partili hayat denemeleri (TpCF 1924, SCF 1930)
• Hukuki inkılaplar: Türk Medeni Kanunu (1926, İsviçre), Borçlar, Ceza, Ticaret kanunları
• Eğitim-kültür: Tevhid-i Tedrisat (3 Mart 1924), Harf İnkılabı (1928), Türk Tarih Kurumu (1931), Türk Dil Kurumu (1932), Üniversite Reformu (1933)
• Ekonomik: İzmir İktisat Kongresi (1923), Aşar'ın kaldırılması (1925), Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927), I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934)
• Sosyal: Şapka Kanunu (1925), Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması (1925), Soyadı Kanunu (1934), Kadınlara seçme-seçilme hakkı (1930 yerel, 1934 genel)
• 6 Atatürk İlkesi: Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık (1937 Anayasası)

Atatürk Dönemi Dış Politika

• Musul Meselesi (1926), Nüfus Mübadelesi (Türkiye-Yunanistan, 1923), Hatay Meselesi (1939)
• Milletler Cemiyeti'ne giriş (1932), Balkan Antantı (1934), Sadabad Paktı (1937)
• Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)

Cumhuriyet Sonrası Türkiye (1938-)

• İsmet İnönü dönemi, II. Dünya Savaşı, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
• Çok partili hayat (1946), Demokrat Parti dönemi (1950-1960)
• 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980 askeri müdahaleleri
• 1980 sonrası Özal dönemi, AB üyelik sürecinin başlaması
• 2000 sonrası siyasi gelişmeler

Orta Çağ İslam Tarihi (yaklaşık %14, ≈7 soru)

• Cahiliye Dönemi, Hz. Muhammed'in hayatı (Mekke ve Medine dönemleri)
• Dört Halife Dönemi (Hz. Ebubekir, Ömer, Osman, Ali)
• Emeviler (661-750): Şam, Endülüs Emevileri, Muaviye, Yezid
• Abbasiler (750-1258): Bağdat, Harun Reşid, Beytülhikme
• İslam medeniyetinde bilim (Cabir bin Hayyan, Hârezmî, Birûni, İbn Sina, İbn Rüşd)
• Endülüs (756-1492): Kurtuba, El Hamra Sarayı

Orta Çağ'dan XX. Yüzyıl'a Dünya Tarihi (%14) ve XX. Yüzyıl Türk ve Dünya Tarihi (%10)

• Coğrafi Keşifler (15-16. yy): Pusulanın kullanımı, Macellan, Kolomb, Vasco da Gama; sonuçları (yeni ticaret yolları, Osmanlı'nın etkilenmesi)
• Rönesans-Reform (15-17. yy): Hümanizm, Erasmus, Luther, Calvin; Protestanlık
• Aydınlanma Çağı (18. yy): Locke, Rousseau, Voltaire, Montesquieu; akıl, doğa hukuku
• Sanayi Devrimi (18. yy sonu): Buhar makinesi (Watt), tekstil, demir-çelik, demiryolu
• Fransız İhtilali (1789): Eşitlik-özgürlük-kardeşlik, Napoleon dönemi (1804-1815), Viyana Kongresi (1815)
• I. Dünya Savaşı (1914-1918): İttifak/İtilaf devletleri, Wilson İlkeleri (1918), Versailles (1919)
• II. Dünya Savaşı (1939-1945): Mihver/Müttefik, Hiroşima-Nagasaki, BM kuruluşu (1945)
• Soğuk Savaş (1945-1991): NATO (1949), Varşova Paktı (1955), Kore Savaşı, Vietnam, Berlin Duvarı, SSCB'nin dağılması (1991)

Türk Dünyası ve Çağdaş Türk Cumhuriyetleri (XX. Yüzyıl başlığıyla birlikte çalışın)

• Çağdaş Türk Cumhuriyetleri (1991 sonrası): Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (1983)
• Türk Dünyası ve dış Türkler (Balkanlar, Kafkasya, Çin Türkistanı)
• Türk Konseyi, TÜRKSOY, TİKA

Tarih Metodolojisi (yaklaşık %8, ≈4 soru)

• Tarih yazımı (historiografi) yöntemleri: Annales okulu, mikro tarih, sözlü tarih, kadın tarihi
• Birincil-ikincil kaynak ayrımı ve kaynak eleştirisi
• Tarih yazımında sık görülen hatalar (örn. anakronizm — geçmişe bugünün gözüyle bakmak)

ÖABT Tarih'te ayrı bir alan eğitimi bölümü olmadığı için tarih öğretimi yöntemleri ve MEB öğretim programı kazanımları bu sınavın konusu değildir; "pedagoji" başlığı altında okuduğunuz eski KPSS ÖABT konu listelerini yeni yapıya taşımayın.

Osmanlı Türkçesi (yaklaşık %6, ≈3 soru)

Aşağıdaki alt başlıklar çalışma planı için derlenmiş genel çerçevedir; kesin kapsam için kılavuzdaki Tablo-1'e bakın.

• Arap alfabesiyle Osmanlı Türkçesi okuma-yazma esasları: harflerin başta, ortada ve sonda yazılış biçimleri, sesli ve sessiz harfler
• Sık geçen belge türleri: ferman, berat, vakfiye, mühimme kayıtları
• Belgelerde tarih ve rakam yazımı (hicrî ve rûmî takvim)

Çalışma İçin Padişah-Olay Eşleştirmeleri

• Fatih Sultan Mehmed → İstanbul Fethi (1453)
• Yavuz Sultan Selim → Çaldıran (1514), Mercidabık (1516), Ridaniye (1517), Halifelik
• Kanuni Sultan Süleyman → Belgrad (1521), Mohaç (1526), I. Viyana Kuşatması (1529), Preveze (1538), Kanunname-i Âli Osman
• II. Mahmud → Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826), Asakir-i Mansure-i Muhammediye, Sened-i İttifak (1808)
• Atatürk → Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyet (1923), 6 İlke, İnkılaplar

Sıkça Sorulan Sorular (12 SSS)

1. ÖABT Tarih kaç soru?

2026'da MEB-AGS sisteminde 50 soru (tamamı alan bilgisi; ayrı alan eğitimi bölümü yok), 70 dakika. 4Y=1D yanlış cezası vardır. 2020-2024 döneminde KPSS kapsamındaki ÖABT 75 soruluk formattaydı.

2. Hangi dönem en yüksek ağırlıkta?

Osmanlı Tarihi (yaklaşık %18, ≈9 soru) tek başına en ağır başlıktır; ardından Türkiye Cumhuriyeti Tarihi (%16), Orta Çağ İslam Tarihi ile Orta Çağ'dan XX. Yüzyıl'a Dünya Tarihi (%14'er) gelir.

3. KPSS Genel Kültür Tarih ile ÖABT Tarih farkı nedir?

KPSS GK Tarih 27 soru ve daha yüzeysel; ÖABT Tarih (2026'da 50 soru) akademik düzeyde detay (paradigma, tarih yazımı, dönemsel analiz) ister. Ayrıca ÖABT 2025'ten itibaren KPSS'ye değil MEB-AGS sistemine bağlıdır.

4. Cumhuriyet dönemi nasıl çalışılır?

Milli Mücadele (1919-1923) günü-gününe kronolojiyle, Atatürk dönemi inkılapları kategori bazında (siyasi, hukuki, eğitim, ekonomik, sosyal), 6 ilke açıklamasıyla. 1938 sonrası ana siyasi olaylar yeterli.

5. Padişah listesinin tamamını ezberlemek şart mı?

Tamamı zorunlu değil ama 36 padişahın 15-20'si ÖABT için kritik (Osman Bey, Fatih, Yavuz, Kanuni, II. Mahmud, II. Abdülhamit, V. Mehmed Reşad gibi). Padişah-olay eşleştirme tablosu kurun.

6. Antlaşma ezberlemek nasıl kolaylaştırılır?

Antlaşmanın yıl–taraf–toprak değişikliği–statü kayıp/kazancı dörtlüsü tablosu. Karlofça (1699), Pasarofça (1718), Küçük Kaynarca (1774), Berlin (1878), Lozan (1923) en kritik 5 antlaşma.

7. Dünya tarihi sorulur mu?

Evet. Orta Çağ'dan XX. Yüzyıl'a Dünya Tarihi (yaklaşık %14) ile XX. Yüzyıl Türk ve Dünya Tarihi (yaklaşık %10) birlikte yaklaşık %24 eder; 50 soruda bu yaklaşık 12 soru demek. Coğrafi Keşifler, Rönesans-Reform, Aydınlanma, Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali, I.-II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş çalışma planınızın omurgası olsun.

8. İlk Türk Devletleri'nde hangi devletlere öncelik vermeli?

Asya Hun (Mete Han), Göktürkler (Bumin, Bilge Kağan, Tonyukuk) ve Uygurlar (yerleşik hayat) önce gelsin; Avarlar, Hazarlar, Bulgarlar ikinci sırada kalabilir. Başlığın payı yaklaşık %10 (≈5 soru) olduğu için sürenizi buna göre ayarlayın.

9. Tarih Metodolojisi başlığında nelere dikkat?

Tarih yazımı yöntemleri (Annales, mikro tarih), birincil-ikincil kaynak ayrımı ve anakronizm gibi tarih yazımı hataları. ÖABT Tarih'te alan eğitimi bölümü olmadığı için tarih öğretimi yöntemleri ve MEB öğretim programı kazanımları sınavın konusu değildir.

10. Çıkmış sorular nereden?

ÖSYM'nin resmî sitesi (osym.gov.tr) yayımladığı ÖABT sorularını ücretsiz sunar. MEB-AGS kapsamındaki ÖABT 2025'te başladığı için eski KPSS ÖABT sorularını yalnız alan bilgisini pekiştirmek için kullanın; yapısı farklıydı. Rehber Panda çıkmış sorular sayfası ÖSYM'nin kaynaklarına bağlantı verir.

11. Bu sınavla hangi branş?

Lise Tarih öğretmenliği. 2025'ten itibaren Akademi giriş puanı MEB-AGS-P2 ile hesaplanır: AGS %50 + ÖABT %50. Eski KPSS GY+GK+EB+ÖABT bileşkesi artık kullanılmaz.

12. Bu rehber ne sıklıkla güncelleniyor?

Her ÖABT sınavı sonrası ve ÖSYM kılavuzu yayımlandığında güncellenir. Güncelleme tarihi sayfanın başındaki kutuda yazar.

Hazırlık Desteği

• AGS koçluk paketleri
• AGS Çıkmış Sorular (ÖSYM kaynaklarına bağlantılar)
• MEB-AGS Ana Rehberi
• Aklınıza takılanı WhatsApp'tan sorun