ÖABT Tarih Çıkmış Sorular ve Konuları: 2026 Tam Rehber

ÖABT Tarih Öğretmenliği, alanda akademik yetkinlik gerektiren ve ezber yerine kronolojik kavrayış ile sebep-sonuç çözümlemesi ölçen bir alan sınavıdır. 75 soru, 110 dakika ve 4 yanlış 1 doğruyu götüren ÖSYM puanlama mantığıyla işler. Tarih öğretmenliği lisans programı mezunlarının girdiği bu sınav; İslam Öncesi Türk Tarihi'nden Cumhuriyet sonrası Türkiye tarihine, Genel Türk-İslam Tarihi'nden tarih öğretim yöntemlerine kadar geniş bir alanı kapsar.

KPSS Genel Kültür Tarih bölümünden (27 soru) farklı olarak ÖABT Tarih, akademik düzeyde detay, paradigma ve tarih yazımı yöntem bilgisi ister. Bu rehberde son 5 yılın çıkmış sorularını analiz ettik, dönem ve konu bazında ağırlıkları çıkardık, sık tekrarlanan padişah-olay-antlaşma üçgenlerini haritalandırdık.

İlgili İçerikler: KPSS Tarih (Genel Kültür) | ÖABT Coğrafya | ÖABT Felsefe Grubu

ÖABT Tarih: Sınav Yapısı ve Temel Bilgiler

ÖABT Tarih Konu Dağılımı (Son 5 Yıl Ortalaması)

Sonuç: Osmanlı + Cumhuriyet ikilisi toplam %44 (yaklaşık 32 soru). Türk-İslam Devletleri eklendiğinde %56'ya çıkar. ÖABT Tarih, "Türk tarihi" omurgasına dayanan bir sınavdır.

5 Yıllık Trend Tablosu

İslam Öncesi Türk Tarihi: 5-7 Soru

• İskitler (Sakalar): İlk Türk topluluğu kabul edilen, Hint-Avrupa ile karışmış grup; Alper Tunga destanı
• Asya Hun Devleti (M.Ö. 220-M.S. 216): Mete Han, Çin'le ilişkiler, ilk düzenli ordu (10'lu sistem), boy birliği
• Avrupa Hunları (370-469): Kavimler Göçü, Atilla, Roma'ya akınlar
• I. Göktürk Kağanlığı (552-630): Bumin Kağan, Mukan Kağan, ilk Türk yazıtı
• II. Göktürk Kağanlığı (682-744): Kutluk Kağan, Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk; Orhun Yazıtları
• Uygur Devleti (744-840): Yerleşik hayata geçiş, Maniheizm, Budizm; matbaa, kâğıt
• Diğer Türk devletleri: Avarlar, Hazarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Kıpçaklar (Kumanlar)

Çıkmış Soru Örneği (2024)

"Türk tarihinde ilk yazılı belge olarak kabul edilen kaynak ve hangi devlete aittir?" — Doğru cevap: Orhun Yazıtları, II. Göktürk Kağanlığı (732-735). Çözüm yorumu: Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk yazıtları, Türk dilinin ilk yazılı belgeleri olup II. Göktürk döneminde yazıldı.

Türk-İslam Devletleri: 8-10 Soru

• Karahanlılar (840-1212): İlk Müslüman Türk devleti, Satuk Buğra Han'ın Müslüman oluşu, Türkçe-İslam medeniyetinin temeli
• Gazneliler (963-1186): Sultan Mahmud, Hindistan seferleri, Selçuklularla Dandanakan Savaşı (1040)
• Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157): Tuğrul Bey, Alparslan, Malazgirt (1071), Melikşah, Nizamiye Medreseleri (Nizamülmülk)
• Anadolu Selçuklu Devleti (1075-1308): Süleyman Şah, II. Kılıç Arslan, I. Alâeddin Keykubad; Miryokefalon (1176), Yassıçemen (1230), Kösedağ (1243)
• Anadolu Beylikleri: Karamanoğulları, Germiyanoğulları, Aydınoğulları, Saruhanoğulları, Menteşe, Hamidoğulları, Candaroğulları, Eretnaoğulları
• Memlûk Devleti (1250-1517): Aybeg, Baybars, Kalavun; Moğol-Memlûk savaşları (Ayn Calut, 1260); Yavuz'un Mısır seferi
• Harzemşahlar, İlhanlılar, Altın Orda Devleti

Osmanlı Tarihi: 17-21 Soru — KRİTİK ALAN

Kuruluş Dönemi (1299-1453)

• Padişahlar: Osman Bey, Orhan Bey, I. Murad, Yıldırım Bayezid, Çelebi Mehmed, II. Murad, Fatih Sultan Mehmed
• Önemli olaylar: Bursa fethi (1326), Koyunhisar (1302), Maltepe (1329), Çimpe Kalesi (1353-Rumeli'ye geçiş), I. Kosova (1389), Niğbolu (1396), Ankara Savaşı (1402-Fetret Devri)
• Fetret Devri (1402-1413): Çelebi Mehmed'in birliği sağlaması
• İstanbul'un Fethi (1453): Ortaçağ'ın sonu, Yeniçağ'ın başlangıcı; topların kullanımı, kiliselerle ilişkiler

Yükselme Dönemi (1453-1579)

• Padişahlar: II. Mehmed (Fatih), II. Bayezid, I. Selim (Yavuz), I. Süleyman (Kanuni), II. Selim, III. Murad
• Otlukbeli (1473): Akkoyunlu'ya karşı zafer
• Çaldıran (1514): Şah İsmail'e karşı, Doğu Anadolu'nun fethi
• Mercidabık (1516), Ridaniye (1517): Memlûk'un yıkılışı, Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi
• Mohaç (1526): Macaristan'ın fethi
• Preveze Deniz Zaferi (1538): Akdeniz hâkimiyeti, Barbaros Hayrettin Paşa
• Kanuni dönemi: Hukuki düzenlemeler (Kanunname-i Âli Osman), kapitülasyonlar (1535 Fransa), Süveyş projesi
• Sokullu Mehmet Paşa dönemi (1565-1579): Don-Volga, Süveyş kanal projeleri, İnebahtı yenilgisi (1571)

Duraklama Dönemi (1579-1699)

• Celali isyanları (Karayazıcı, Deli Hasan, Kalenderoğlu)
• İran-Avusturya savaşları, Ferhat Paşa Antlaşması (1590), Zitvatorok (1606)
• Genç Osman, IV. Murad, Köprülü ailesi (Köprülü Mehmed Paşa, Fazıl Ahmed Paşa, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa)
• II. Viyana Kuşatması (1683), Karlofça Antlaşması (1699) — ilk büyük toprak kaybı

Gerileme Dönemi (1699-1792)

• Pasarofça (1718), Patrona Halil İsyanı (1730)
• Lale Devri (1718-1730), III. Ahmed, Damat İbrahim Paşa
• 1736-1739 savaşları, Belgrad Antlaşması
• 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşı, Küçük Kaynarca (1774) — Kırım'ın bağımsızlığı
• 1787-1792 savaşları, Yaş Antlaşması (1792)
• III. Selim ve Nizam-ı Cedit reformları (1789-1807)

Dağılma Dönemi (1792-1922)

• II. Mahmud reformları, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (1826), Mısır Meselesi
• Tanzimat Fermanı (1839): Mustafa Reşit Paşa, Gülhane Hatt-ı Hümayunu
• Islahat Fermanı (1856): Paris Antlaşması'nın etkisi, gayrimüslim hakları
• I. Meşrutiyet (1876): Kanun-i Esasi, Mithat Paşa, II. Abdülhamit
• II. Meşrutiyet (1908): İttihat ve Terakki, 31 Mart Vakası, Trablusgarp (1911-1912), Balkan Savaşları (1912-1913)
• I. Dünya Savaşı (1914-1918): Cepheler (Çanakkale, Kafkas, Kanal, Hicaz, Galiçya), Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918)

Çıkmış Soru Örneği (2025)

"Aşağıdakilerden hangisi III. Selim'in Nizam-ı Cedit reformlarından biri değildir?" — Cevap: "Asakir-i Mansure-i Muhammediye'nin kurulması" varsa: doğru cevap budur. Çözüm yorumu: Asakir-i Mansure-i Muhammediye II. Mahmud'un 1826 Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdıktan sonra kurduğu yeni ordudur. III. Selim'in Nizam-ı Cedit ordusu farklıdır.

Cumhuriyet Dönemi: 12-15 Soru

Milli Mücadele (1919-1923)

• Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı (19 Mayıs 1919)
• Amasya Tamimi (22 Haziran 1919), Erzurum Kongresi (23 Temmuz), Sivas Kongresi (4 Eylül)
• Misak-ı Milli (28 Ocak 1920), Meclis-i Mebusan
• TBMM'nin Açılışı (23 Nisan 1920)
• Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920): Osmanlı'nın paylaşımı
• Düzenli ordunun kurulması, I. İnönü (1921), II. İnönü, Sakarya Meydan Muharebesi (1921), Büyük Taarruz (26 Ağustos-9 Eylül 1922)
• Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922), Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923)
• Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922), Cumhuriyet'in İlanı (29 Ekim 1923)

Atatürk İlke ve İnkılapları

• Siyasi inkılaplar: Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), Teşkilat-ı Esasiye (1924 Anayasası), çok partili hayat denemeleri (TpCF 1924, SCF 1930)
• Hukuki inkılaplar: Türk Medeni Kanunu (1926, İsviçre), Borçlar, Ceza, Ticaret kanunları
• Eğitim-kültür: Tevhid-i Tedrisat (3 Mart 1924), Harf İnkılabı (1928), Türk Tarih Kurumu (1931), Türk Dil Kurumu (1932), Üniversite Reformu (1933)
• Ekonomik: İzmir İktisat Kongresi (1923), Aşar'ın kaldırılması (1925), Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927), I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934)
• Sosyal: Şapka Kanunu (1925), Tekke ve Zaviyelerin Kapatılması (1925), Soyadı Kanunu (1934), Kadınlara seçme-seçilme hakkı (1930 yerel, 1934 genel)
• 6 Atatürk İlkesi: Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık (1937 Anayasası)

Atatürk Dönemi Dış Politika

• Musul Meselesi (1926), Nüfus Mübadelesi (Türkiye-Yunanistan, 1923), Hatay Meselesi (1939)
• Milletler Cemiyeti'ne giriş (1932), Balkan Antantı (1934), Sadabad Paktı (1937)
• Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936)

Cumhuriyet Sonrası Türkiye (1938-)

• İsmet İnönü dönemi, II. Dünya Savaşı, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu
• Çok partili hayat (1946), Demokrat Parti dönemi (1950-1960)
• 27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980 askeri müdahaleleri
• 1980 sonrası Özal dönemi, AB üyelik sürecinin başlaması
• 2000 sonrası siyasi gelişmeler

İslam Tarihi ve Medeniyeti: 4-6 Soru

• Cahiliye Dönemi, Hz. Muhammed'in hayatı (Mekke ve Medine dönemleri)
• Dört Halife Dönemi (Hz. Ebubekir, Ömer, Osman, Ali)
• Emeviler (661-750): Şam, Endülüs Emevileri, Muaviye, Yezid
• Abbasiler (750-1258): Bağdat, Harun Reşid, Beytülhikme
• İslam medeniyetinde bilim (Cabir bin Hayyan, Hârezmî, Birûni, İbn Sina, İbn Rüşd)
• Endülüs (756-1492): Kurtuba, El Hamra Sarayı

Yakın Çağ ve Çağdaş Dünya Tarihi: 7-9 Soru

• Coğrafi Keşifler (15-16. yy): Pusulanın kullanımı, Macellan, Kolomb, Vasco da Gama; sonuçları (yeni ticaret yolları, Osmanlı'nın etkilenmesi)
• Rönesans-Reform (15-17. yy): Hümanizm, Erasmus, Luther, Calvin; Protestanlık
• Aydınlanma Çağı (18. yy): Locke, Rousseau, Voltaire, Montesquieu; akıl, doğa hukuku
• Sanayi Devrimi (18. yy sonu): Buhar makinesi (Watt), tekstil, demir-çelik, demiryolu
• Fransız İhtilali (1789): Eşitlik-özgürlük-kardeşlik, Napoleon dönemi (1804-1815), Viyana Kongresi (1815)
• I. Dünya Savaşı (1914-1918): İttifak/İtilaf devletleri, Wilson İlkeleri (1918), Versailles (1919)
• II. Dünya Savaşı (1939-1945): Mihver/Müttefik, Hiroşima-Nagasaki, BM kuruluşu (1945)
• Soğuk Savaş (1945-1991): NATO (1949), Varşova Paktı (1955), Kore Savaşı, Vietnam, Berlin Duvarı, SSCB'nin dağılması (1991)

Genel Türk Tarihi: 3-5 Soru

• Çağdaş Türk Cumhuriyetleri (1991 sonrası): Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (1983)
• Türk Dünyası ve dış Türkler (Balkanlar, Kafkasya, Çin Türkistanı)
• Türk Konseyi, TÜRKSOY, TİKA

Tarih Öğretimi (Pedagoji): 8-11 Soru

• MEB Tarih Öğretim Programı kazanımları (9-12. sınıf)
• Tarih yazımı (historiografi) yöntemleri: Annales okulu, mikro tarih, sözlü tarih, kadın tarihi
• Tarih öğretiminde kaynak kullanımı (birincil-ikincil kaynak ayrımı)
• Yapılandırmacı yaklaşım, soruşturmaya dayalı öğrenme, müze eğitimi
• Materyaller: harita, fotoğraf, video, dijital arşiv, tarihi belgesel
• Kavram yanılgıları (örn. anakronizm — geçmişe bugünün gözüyle bakmak)

En Sık Çıkan Padişah-Olay Eşleştirmeleri

• Fatih Sultan Mehmed → İstanbul Fethi (1453)
• Yavuz Sultan Selim → Çaldıran (1514), Mercidabık (1516), Ridaniye (1517), Halifelik
• Kanuni Sultan Süleyman → Belgrad (1521), Mohaç (1526), I. Viyana Kuşatması (1529), Preveze (1538), Kanunname-i Âli Osman
• II. Mahmud → Yeniçeri Ocağı'nın Kaldırılması (1826), Asakir-i Mansure-i Muhammediye, Sened-i İttifak (1808)
• Atatürk → Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyet (1923), 6 İlke, İnkılaplar

Sıkça Sorulan Sorular (12 SSS)

1. ÖABT Tarih kaç soru?

75 soru, 110 dakika. 4Y=1D yanlış cezası vardır.

2. Hangi dönem en yüksek ağırlıkta?

Osmanlı (17-21 soru, %26). Yükselme + Dağılma alt dönemleri özellikle sınırlanır.

3. KPSS Genel Kültür Tarih ile ÖABT Tarih farkı nedir?

KPSS GK Tarih 27 soru ve daha yüzeysel; ÖABT Tarih 75 soru ve akademik düzey detay (paradigma, tarih yazımı, dönemsel analiz) ister.

4. Cumhuriyet dönemi nasıl çalışılır?

Milli Mücadele (1919-1923) günü-gününe kronolojiyle, Atatürk dönemi inkılapları kategori bazında (siyasi, hukuki, eğitim, ekonomik, sosyal), 6 ilke açıklamasıyla. 1938 sonrası ana siyasi olaylar yeterli.

5. Padişah listesinin tamamını ezberlemek şart mı?

Tamamı zorunlu değil ama 36 padişahın 15-20'si ÖABT için kritik (Osman Bey, Fatih, Yavuz, Kanuni, II. Mahmud, II. Abdülhamit, V. Mehmed Reşad gibi). Padişah-olay eşleştirme tablosu kurun.

6. Antlaşma ezberlemek nasıl kolaylaştırılır?

Antlaşmanın yıl–taraf–toprak değişikliği–statü kayıp/kazancı dörtlüsü tablosu. Karlofça (1699), Pasarofça (1718), Küçük Kaynarca (1774), Berlin (1878), Lozan (1923) en kritik 5 antlaşma.

7. Yakın Çağ dünya tarihi sorulur mu?

Evet. Coğrafi Keşifler, Rönesans-Reform, Aydınlanma, Sanayi Devrimi, Fransız İhtilali, I.-II. Dünya Savaşı, Soğuk Savaş düzenli sorulur (toplam 7-9 soru).

8. İslam Öncesi Türk Tarihi'nde hangi devletler en sık çıkar?

Asya Hun (Mete Han), Göktürkler (Bumin, Bilge Kağan, Tonyukuk), Uygurlar (yerleşik hayat). Avarlar, Hazarlar, Bulgarlar daha az sorulur.

9. Tarih Öğretimi (pedagoji) bölümünde nelere dikkat?

Tarih yazımı yöntemleri (Annales, mikro tarih), birincil-ikincil kaynak ayrımı, yapılandırmacı yaklaşım, anakronizm gibi kavram yanılgıları. MEB güncel öğretim programını mutlaka tarayın.

10. Çıkmış sorular nereden?

ÖSYM resmi web sitesi son 5 yıl çıkmış sorular ücretsizdir. Rehber Panda çıkmış sorular aracı filtreleme desteği sağlar.

11. Bu sınavla hangi branş?

Lise Tarih öğretmenliği. Atama puanı KPSS GY+GK+EB+ÖABT bileşkesinden hesaplanır.

12. Bu rehber ne sıklıkla güncelleniyor?

Her ÖABT sınavı sonrası ve ÖSYM kılavuzu yayınlandığında güncellenir. Son güncelleme: 27 Nisan 2026.

Hazırlık Desteği

• KPSS koçluk paketleri
• Çıkmış Sorular Arşivi
• KPSS Ana Rehberi
• Ücretsiz ön görüşme