ÖABT Beden Eğitimi Çıkmış Sorular ve Konuları: 2026 Tam Rehber

ÖABT Beden Eğitimi Öğretmenliği, fizyolojik bilim + antrenman bilimi + spor pedagojisi + spor tarihi üçgenini iç içe sınayan bir alan sınavıdır. 75 soru, 110 dakika ve 4 yanlış 1 doğruyu götüren ÖSYM puanlama mantığıyla işler. Beden eğitimi ve spor öğretmenliği lisans programı mezunlarının girdiği bu sınav; insan anatomisi-fizyolojisi, antrenman programlama, spor branşları teknik-taktik bilgisi, spor tarihi, ölçme-değerlendirme, MEB Beden Eğitimi öğretim programı ve sınıf yönetimini kapsar. Saha pratiğine yatkın ve teorik-akademik bilgisi güçlü olan adayların başarılı olduğu sınavlardandır.

Bu rehberde son 5 yılın çıkmış sorularını analiz ettik, alt konu bazında ağırlıkları çıkardık, sık tekrarlanan kavramları haritalandırdık.

İlgili İçerikler: ÖABT Müzik | ÖABT Görsel Sanatlar | ÖABT Bilişim Teknolojileri

ÖABT Beden Eğitimi: Sınav Yapısı ve Temel Bilgiler

ÖABT Beden Eğitimi Konu Dağılımı (Son 5 Yıl Ortalaması)

5 Yıllık Trend Tablosu

Anatomi ve Fizyoloji: 14-17 Soru

Hareket Sistemleri

• İskelet sistemi: Eksen iskelet (kafatası, omurga, göğüs kafesi), ek iskelet (üst-alt ekstremite); kemik yapısı (kortikal, trabeküler), kemik gelişimi (endokondral, intramembranöz)
• Kas sistemi: İskelet kası (çizgili istemli), düz kas (istemsiz), kalp kası; kas kasılma türleri (izometrik, izotonik, izokinetik); ATP-fosfokreatin sistemi, glikolitik sistem, oksidatif sistem
• Eklem sistemi: Sinovyal, kıkırdaksı, fibröz; hareket eksenleri (sagittal, frontal, transverse), hareket türleri (fleksiyon, ekstansiyon, abdüksiyon, addüksiyon, rotasyon)

Egzersiz Fizyolojisi

• Enerji sistemleri:
  • ATP-PC (anaerobik alaktik) — 0-10 saniye, sprint
  • Glikoliz (anaerobik laktik) — 10 saniye-2 dakika, 400 m, 800 m
  • Oksidatif (aerobik) — 2 dakika+, dayanıklılık
• Solunum sistemi: Akciğer hacimleri (TLC, VC, FRC, RV), VO2max, anaerobik eşik
• Dolaşım sistemi: Kalp atım hacmi, kalp atım sayısı, kalp debisi (Q = SV × HR), maksimal kalp hızı (220 - yaş)
• Termoregülasyon: Sıcakta egzersiz, soğukta egzersiz, hidrasyon
• Toparlanma: Aktif vs pasif toparlanma, EPOC (egzersiz sonrası oksijen tüketimi)

Çıkmış Soru Örneği (2024)

"100 m sprint koşusunda baskın olarak hangi enerji sistemi kullanılır?" — Doğru cevap: ATP-PC (anaerobik alaktik) sistemi. Çözüm yorumu: 100 m sprint yaklaşık 10 saniye sürer ve ATP ile fosfokreatin depoları doğrudan kullanılır; laktik asit birikmesi minimaldir.

Antrenman Bilimi: 12-15 Soru

Motorik Özellikler (Temel ve Birleşik)

• Kuvvet: Maksimal, çabuk (patlayıcı), kuvvette devamlılık
• Sürat: Reaksiyon süratı, hareket süratı, koşu süratı
• Dayanıklılık: Aerobik (uzun süreli, düşük yoğunluk), anaerobik (kısa süreli, yüksek yoğunluk)
• Esneklik: Statik, dinamik, balistik, PNF (Proprioseptif Nöromüsküler Fasilitasyon)
• Koordinasyon: Genel, özel, denge, ritim, yönelim

Antrenman İlkeleri

• Aşırı yüklenme (overload), özgüllük (specificity), tersinme (reversibility), bireysellik, çeşitlilik, periyodlama
• Aşırı antrenman sendromu (overtraining)

Periyodlama (Periyodizasyon)

• Hazırlık dönemi: Genel hazırlık + özel hazırlık
• Müsabaka dönemi: Müsabaka öncesi + müsabaka
• Geçiş dönemi: Aktif dinlenme
• Matveyev klasik periyodizasyonu, blok periyodizasyonu (Issurin), dalgalanmalı periyodlama

Yüklenme Parametreleri

• Yoğunluk (intensity), hacim (volume), sıklık (frequency), süre (duration), tip (type) — FITT prensibi
• 1RM (1 Repetition Maximum), %1RM ile yüklenme planı

Spor Branşları: 9-12 Soru

Atletizm

• Koşular: Sprint (60, 100, 200, 400 m), orta mesafe (800, 1500), uzun mesafe (5000, 10000, maraton 42,195 km), engelli (110-100-400 m), 4x100/4x400 bayrak
• Atlamalar: Yüksek atlama (Fosbury Flop), uzun atlama, üç adım atlama, sırıkla atlama
• Atmalar: Gülle (7,26 kg erkekler), disk (2 kg), cirit (800 g), çekiç (7,26 kg)
• Çoklu yarışmalar: Dekatlon (10 branş erkek), heptatlon (7 branş kadın)

Top Sporları

• Futbol: 11 oyuncu, 90 dk (45+45), saha boyutları (100-110 × 64-75 m), ofsayt kuralı, FIFA
• Basketbol: 5 oyuncu, 4×10 dk (FIBA) veya 4×12 dk (NBA), 24 sn şut saati, 3 sn boyalı alan, FIBA
• Voleybol: 6 oyuncu, 5 set (3 set kazanan), 25 puanlık set (son set 15), 3 vuruş kuralı, FIVB
• Hentbol: 7 oyuncu, 60 dk (30+30), 6 metre alanı, IHF
• Diğer: Su topu, sutopu, beyzbol, kriket

Bireysel Sporlar

• Yüzme: Serbest, sırt, kurbağalama, kelebek; havuz boyu 50 m (uzun) veya 25 m (kısa)
• Cimnastik: Artistik (erkekler 6 alet, kadınlar 4 alet), ritmik (kadın), trampolin
• Mücadele sporları: Güreş (serbest, grekoromen), boks, judo (ippon), tekvando, karate
• Tenis: Set, oyun, puan (15-30-40-deuce-advantage), grand slam (Avustralya, Roland Garros, Wimbledon, US Open)
• Masa tenisi: 11 puanlık set, en iyi 4-7 set

Spor Bilimleri: 7-9 Soru

• Biyomekanik: Newton yasaları (eylemsizlik, F=ma, tepki), kinematik (yer değiştirme, hız, ivme), kinetik (kuvvet, moment), kaldıraç sistemleri (1., 2., 3. tip)
• Spor psikolojisi: Motivasyon (içsel-dışsal), kaygı (bilişsel-somatik), Yerkes-Dodson yasası (uyarılma-performans U eğrisi), zihinsel imgeleme, hedef belirleme (SMART)
• Sporcu beslenmesi: Karbonhidrat (4 kcal/g, %55-65), protein (4 kcal/g, %12-15), yağ (9 kcal/g, %25-30), hidrasyon, ergojenik destek
• Spor sosyolojisi: Sporun toplumsal işlevi, fanatizm, taraftar profilleri, cinsiyet eşitsizliği

Spor Tarihi: 5-7 Soru

Dünya Spor Tarihi

• Antik Olimpiyatlar (M.Ö. 776 - M.S. 393), Olympia, stadion koşusu, pankration
• Modern Olimpiyatlar (1896 Atina, Pierre de Coubertin), IOC kuruluşu
• Yaz ve Kış Olimpiyatları, Paralimpik Oyunlar
• FIFA Dünya Kupası (1930'dan beri), UEFA Avrupa Şampiyonası

Türk Spor Tarihi

• Geleneksel Türk sporları: Yağlı güreş (Kırkpınar), cirit, ata sporu, okçuluk
• Cumhuriyet öncesi: 1903 İstanbul Futbol Kulübü, Galatasaray (1905), Fenerbahçe (1907), Beşiktaş (1903)
• Türkiye Cumhuriyeti spor politikası: Beden Eğitimi Kanunu (1938), Gençlik ve Spor Bakanlığı
• Türk başarıları: Naim Süleymanoğlu (halter — 3 olimpiyat altını), Halil Mutlu, Hamza Yerlikaya (güreş), Süreyya Ayhan (atletizm), milli takımlar
• Türk olimpiyat madalyaları, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı uluslararası organizasyonlar

Sağlık-Egzersiz: 5-7 Soru

• Spor yaralanmaları: Burkulma, çıkık, kırık, yumuşak doku yaralanması (zedelenme, ezilme), aşil tendonu kopması, ön çapraz bağ (ÖÇB) yırtığı
• İlk yardım: RICE protokolü (Rest, Ice, Compression, Elevation), ABC (havayolu, solunum, dolaşım), ısı çarpması, hipotermi
• Doping: WADA Yasaklı Maddeler Listesi, anabolik steroidler, EPO, beta-2 agonistler, doping testleri (idrar, kan)
• Sağlık taraması: Egzersiz öncesi tıbbi değerlendirme (PAR-Q anketi), kalp risk değerlendirmesi
• Çocuk-genç sporcuda gelişim: Büyüme dönemleri, sakatlık önleme

Beden Eğitimi Öğretimi (Pedagoji): 11-14 Soru

• MEB Beden Eğitimi ve Spor Öğretim Programı (1-12. sınıf) kazanımları
• Öğretim yöntemleri:
  • Komut yöntemi (sıkı kontrol)
  • Alıştırma yöntemi
  • Karşılıklı öğrenme
  • Kendini kontrol
  • Buluş yoluyla öğrenme
  • Mosston'un spektrumu (10 stil)
• Sınıf yönetimi: Açık alan/spor salonu yönetimi, güvenlik, malzeme dağılımı, küme/grup organizasyonu
• Ölçme-değerlendirme: Performans testleri (FitnessGram), beceri testleri, gözlemsel değerlendirme
• Engelli bireylere beden eğitimi: Adaptif fiziksel aktivite, paralimpik sporlar
• Cinsiyet ve fırsat eşitliği sınıfta sağlama
• Çocuk gelişiminde fiziksel aktivitenin rolü: Motor gelişim evreleri (Gallahue), temel hareket becerileri

En Sık Çıkan 25 Kavram

1. ATP-PC, glikolitik, oksidatif enerji sistemleri
2. VO2max, anaerobik eşik
3. Maksimal kalp hızı (220-yaş)
4. Motorik özellikler (5 temel + birleşik)
5. FITT prensibi
6. 1RM ve %1RM
7. Periyodlama (Matveyev klasik)
8. EPOC
9. RICE protokolü
10. İskelet kası kasılma türleri
11. Newton yasaları
12. Kaldıraç sistemleri (1., 2., 3. tip)
13. Yerkes-Dodson yasası
14. SMART hedefler
15. Maraton 42,195 km
16. Atletizm 4 atma branşı
17. Olimpiyat tarihleri (M.Ö. 776 antik, 1896 modern)
18. Türkiye'nin olimpiyat altın madalyaları
19. Mosston öğretim spektrumu
20. Gallahue motor gelişim evreleri
21. WADA doping listesi
22. PAR-Q anketi
23. Esneklik teknikleri (PNF dahil)
24. Aşırı antrenman sendromu
25. Aerobik/anaerobik egzersiz farkı

Sıkça Sorulan Sorular (12 SSS)

1. ÖABT Beden Eğitimi kaç soru?

75 soru, 110 dakika. 4Y=1D yanlış cezası vardır.

2. Hangi alan en yüksek ağırlıkta?

Anatomi ve Fizyoloji (14-17 soru, %21). Egzersiz fizyolojisi en yoğun alt başlık.

3. Anatomi-fizyoloji çalışması nasıl?

Lisans öğrenildiyse pekiştirme yeterli; yoksa Türkçe egzersiz fizyolojisi kitabı (Fox veya benzeri Türkçe çevirisi) baz alınır. Enerji sistemleri tablosunu mutlaka ezberleyin.

4. Antrenman biliminde önce ne çalışılmalı?

5 motorik özellik (kuvvet, sürat, dayanıklılık, esneklik, koordinasyon) tanımları, antrenman ilkeleri (overload, specificity), Matveyev periyodlama. Bu üçü sağlam olunca sınav garantisi.

5. Spor branşlarından hangileri en sık?

Atletizm (özellikle olimpiyat branşları, mesafeler), futbol-basketbol-voleybol-hentbol kuralları, yüzme stilleri, cimnastik aletleri.

6. Spor bilimlerinde biyomekanik gerekiyor mu?

Evet. Newton yasaları, kaldıraç sistemleri (insan eklemleri), kuvvet-moment hesabı temel düzeyde sorulur.

7. Türk spor tarihi neler içeriyor?

Geleneksel sporlar (Kırkpınar, cirit, okçuluk), Cumhuriyet öncesi kulüp kuruluşları (Galatasaray 1905, Fenerbahçe 1907), olimpiyat madalyaları (Süleymanoğlu, Mutlu, Yerlikaya).

8. Sağlık-egzersiz alanı nasıl çalışılır?

RICE protokolü, ABC ilk yardım, WADA doping listesi, yaygın spor yaralanmaları (ÖÇB, aşil) — kısa+yoğun bilgi yeter.

9. Pedagoji kısmında nelere dikkat?

Mosston'un 10 öğretim stili (komut → keşif), MEB Beden Eğitimi Öğretim Programı kazanımları, Gallahue motor gelişim evreleri.

10. Spor yönetimi ne kadar?

Çok az (2-4 soru). Türkiye Spor Federasyonları Yapısı, Gençlik ve Spor Bakanlığı temel bilgisi yeterli.

11. Çıkmış sorular nereden?

ÖSYM resmi web sitesi son 5 yıl çıkmış sorular ücretsizdir. Rehber Panda çıkmış sorular aracı filtreleme imkânı sağlar.

12. Bu sınavla hangi branş?

Beden eğitimi öğretmenliği — ilkokul, ortaokul, lise düzeyinde.

Hazırlık Desteği

• KPSS koçluk paketleri
• Çıkmış Sorular Arşivi
• KPSS Ana Rehberi
• Ücretsiz ön görüşme