Son Güncelleme: 18 Ekim 2026 | İlgili: AGS Rehberi · AGS Koçluk · Çıkmış Sorular · Puan Hesapla
ÖABT Coğrafya Öğretmenliği, coğrafya alan bilgisini ölçen bir testtir. ÖABT 2025'ten bu yana KPSS'nin değil MEB-AGS'nin parçasıdır ve AGS ile aynı gün uygulanır. 2026 MEB-AGS Kılavuzu'na göre Coğrafya testi 50 sorudan oluşur, 70 dakika sürer ve 4 yanlış 1 doğruyu götürür; sorular yalnız alan bilgisi konularındandır, ayrı bir alan eğitimi (pedagoji) bölümü yoktur. Kılavuz konuları üç başlıkta toplar: Fiziki Coğrafya %40, Beşerî ve Ekonomik Coğrafya %40, Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası %20 (yaklaşık ağırlıklar). Harita okuma, klimatoloji, jeomorfoloji ve beşerî coğrafya kavramlarını bu üç başlığın içinde çalışırsınız. Ezberden çok bütünleşik düşünme ve mekânsal okuryazarlık ölçer.
Bu rehberde kılavuzdaki resmî konu dağılımını, başlık başına yaklaşık soru adedini, konu bazlı çalışma listesini, öne çıkan kavramları ve 12 sık sorulan soruyu bulacaksınız.
İlgili İçerikler: ÖABT Tarih | ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı | ÖABT Felsefe Grubu
ÖABT Coğrafya: Sınav Yapısı ve Temel Bilgiler
ÖABT Coğrafya Öğretmenliği — Resmi Bilgiler
- Sınav adı: Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) — Coğrafya Öğretmenliği
- Düzenleyen kurum: ÖSYM
- Toplam soru sayısı: 50 soru (yalnız alan bilgisi; ayrı bir alan eğitimi bölümü yok)
- Süre: 70 dakika (soru başına ortalama 84 saniye)
- Yanlış cezası: 4 yanlış 1 doğruyu götürür (4Y = 1D)
- 2026 sınav tarihi: 26 Temmuz 2026 Pazar 14:45 (AGS ile aynı gün — AGS sabah 10:15); sonuçlar 26 Ağustos 2026'da açıklandı
- Akademi giriş puanı: MEB-AGS-P2-03 (Coğrafya) = AGS %50 + ÖABT %50 — ÖABT 2025'ten bu yana KPSS'ye bağlı değildir
- Alan seçimi ve şartlar: ÖABT alanını aday kendisi seçer; Millî Eğitim Akademisi başvurusunda ise alan için MEB'in belirlediği yükseköğretim programlarından mezuniyet aranır (7528 sayılı Kanun md. 9)
- Sınav dili: Türkçe
- Konu kapsamı (kılavuz Tablo-1): Fiziki Coğrafya, Beşerî ve Ekonomik Coğrafya, Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası
ÖABT Coğrafya Konu Dağılımı (2026 MEB-AGS Kılavuzu)
2026 MEB-AGS Kılavuzu'nun Tablo-1'i Coğrafya ÖABT'sini üç başlıkta toplar ve her başlığın ağırlığını "yaklaşık" olarak verir; soru adedini de buna göre yaklaşık okuyun. Kılavuz bu başlıkların altındaki konuları tek tek saymaz.
| Başlık (Kılavuz Tablo-1) | Yaklaşık Ağırlık | Yaklaşık Soru |
|---|---|---|
| Fiziki Coğrafya | %40 | ≈20 |
| Beşerî ve Ekonomik Coğrafya | %40 | ≈20 |
| Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası | %20 | ≈10 |
| Toplam | %100 | 50 |
Sonuç: Fiziki Coğrafya ile Beşerî ve Ekonomik Coğrafya birlikte sınavın yaklaşık %80'ini (≈40 soru) oluşturuyor; Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası yaklaşık %20 (≈10 soru). Başlıklardan hiçbiri ihmal edilecek kadar küçük değil; çalışma zamanınızı ağırlıklarla orantılı dağıtın. Ayrı bir pedagoji (alan eğitimi) bölümü olmadığı için bu bölüme çalışma zamanı ayırmanıza gerek yok.
Fiziki Coğrafya (%40 — Yaklaşık 20 Soru)
Kılavuz bu başlığın altındaki konuları saymaz; aşağıdaki gruplama lisans programlarındaki geleneksel ayrıma göre hazırlanmış bir çalışma listesidir.
Klimatoloji (İklim Bilgisi)
- İklim elemanları: Sıcaklık, basınç, rüzgar, nem, yağış
- Sıcaklığı etkileyen faktörler: Enlem, yükselti, kara-deniz dağılımı, denizlere göre konum, okyanus akıntıları, eğim ve bakı
- Basınç ve rüzgarlar: Sürekli rüzgarlar (Alize, Batı, Kutup), mevsimlik rüzgarlar (Muson), yerel rüzgarlar (meltem, fön, sirokko, lodos)
- Yağış tipleri: Konveksiyon (yükselim), orografik (yamaç), cephe, siklon
- İklim tipleri (Köppen): Tropikal (A), kurak (B), ılıman (C), karasal (D), kutup (E)
Jeomorfoloji (Yer Şekilleri)
- İç kuvvetler: Orojenez (dağ oluşumu — Kaledoniyen, Hersiniyen, Alp-Himalaya), epirojenez (kıtasal), volkanizma, deprem
- Dış kuvvetler: Akarsu, rüzgar, buzul, dalga, yer altı suyu — aşındırma ve biriktirme şekilleri
- Akarsu şekilleri: Vadi (V, U, kanyon), menderes, delta, taraça, alüvyal koni
- Buzul şekilleri: Buzul vadisi (U), morain, sirk, fjord, drumlin
- Karstik şekiller: Lapya, dolin, uvala, polye, mağara, sarkıt-dikit
Hidrografya
- Akarsuların sınıflandırılması, debi, akım rejimi (yağmurlu, karlı, buzul, karma)
- Göllerin oluşum şekillerine göre sınıflandırılması (tektonik, volkanik, karstik, buzul, set, vb.)
- Yer altı suları, kaynaklar (artezyen, karstik), termal kaynaklar
- Denizler, okyanus akıntıları, gel-git
Biyocoğrafya
- Bitki formasyonları (orman, çalı, ot), iklim-bitki ilişkisi
- Toprak tipleri (zonal, intrazonal, azonal — laterit, podzol, çernozyom, terra rossa)
- Endemik türler, biyoçeşitlilik, ekosistem
Konu Pekiştirme Sorusu
"Aşağıdakilerden hangisi karstik şekiller arasında yer almaz?" — Cevap seçeneklerinde "drumlin" varsa: doğru cevap budur. Çözüm yorumu: Drumlin buzul biriktirmesiyle oluşan bir şekildir; karstik şekiller (lapya, dolin, uvala, polye) ise kireç taşının çözünmesiyle oluşur.
Beşerî ve Ekonomik Coğrafya (%40 — Yaklaşık 20 Soru)
Nüfus
- Nüfus sayım yöntemleri, yaş-cinsiyet piramitleri
- Nüfus dinamikleri: doğum, ölüm, doğal artış, göç, nüfus yoğunluğu
- Demografik geçiş modeli (4 evre)
- Dünya nüfus dağılışı (sık-seyrek alanlar), nüfusu etkileyen faktörler
Yerleşme
- Yerleşme tipleri: kır (toplu, dağınık), kent (çekirdek, banliyö, metropol)
- Kentleşme süreci, mega kentler, gecekondulaşma
- Türkiye'de yerleşme tarihçesi, ilk yerleşme alanları
Ekonomik Faaliyetler
- Birincil sektör (tarım, hayvancılık, balıkçılık, ormancılık, madencilik)
- İkincil sektör (sanayi, enerji)
- Üçüncül sektör (hizmet, ticaret, turizm)
- Türkiye'de tarım ürünleri (buğday, mısır, pamuk, fındık, çay, tütün) — coğrafi koşulları
Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası (%20 — Yaklaşık 10 Soru)
- Kıtalar: Asya (en büyük, en kalabalık), Afrika (en sıcak), Avrupa, Kuzey-Güney Amerika, Avustralya, Antarktika
- Önemli ülke örnekleri: ABD (sanayi, tarım), Çin (üretim üssü), Japonya (teknoloji), Hindistan, Brezilya, Almanya, Rusya
- Bölgesel ekonomik birlikler: AB, NAFTA, OPEC, ASEAN, BRICS
- İklim bölgeleri: Tropikal yağmur ormanı (Amazon, Kongo), savan, kurak (Sahra), Akdeniz, ılıman (Kuzey Avrupa), tundra (Sibirya)
Türkiye Coğrafyası (Kılavuzda Ayrı Başlık Değil — AGS'de de Sınanır)
Kılavuzdaki ÖABT tablosunda Türkiye Coğrafyası ayrı bir başlık değildir; Türkiye örnekleriyle üç başlığın içinde karşılaşabilirsiniz. Aşağıdaki liste, AGS sabah oturumundaki Türkiye Coğrafyası testi (6 soru) için de işinize yarar.
Türkiye'nin Konumu
- Matematiksel konum (36°-42° kuzey enlem, 26°-45° doğu boylam)
- Özel konum (Avrupa-Asya köprüsü, Boğazlar, Karadeniz-Akdeniz arası)
- Konumun avantajları (jeopolitik, ekonomik, ulaşım)
Türkiye'nin Fiziki Yapısı
- Dağ sistemleri: Kuzey Anadolu (Karadeniz), Toros (Akdeniz), İç Anadolu yüksek ovaları, Doğu Anadolu yüksek dağları
- Akarsu sistemleri: Kızılırmak, Sakarya, Yeşilırmak (Karadeniz); Fırat, Dicle (Basra Körfezi); Çoruh; Susurluk, Ergene
- Göl sistemleri: Van Gölü (tektonik-volkanik), Tuz Gölü (tektonik), Eğirdir-Beyşehir (karstik), Sapanca, İznik (tektonik)
- İklim tipleri: Karadeniz, Akdeniz, Karasal (İç-Doğu Anadolu), Marmara (geçiş)
Türkiye'nin 7 Coğrafi Bölgesi
- Marmara: Sanayi, ticaret, yoğun nüfus
- Ege: Tarım (zeytin, üzüm, incir), turizm, ihracat
- Akdeniz: Turizm, sera tarımı, narenciye
- İç Anadolu: Tahıl ambarı, madencilik, hayvancılık
- Karadeniz: Çay, fındık, balıkçılık, dağlık yapı
- Doğu Anadolu: Yüksek dağlık, hayvancılık, madencilik
- Güneydoğu Anadolu: GAP projesi, pamuk, zeytin
Konu Pekiştirme Sorusu
"Türkiye'nin en yüksek noktası ve dağı aşağıdakilerden hangisidir?" — Doğru cevap: Ağrı Dağı (Büyük Ağrı), 5137 m, Doğu Anadolu Bölgesi. Çözüm yorumu: Ağrı Dağı volkanik bir koni dağdır; Türkiye'nin en yüksek noktasıdır.
Çevre ve Toplum (Kılavuzda Ayrı Başlık Değil)
Kılavuzda ayrı bir başlık olarak yer almaz; konuları Fiziki ve Beşerî ve Ekonomik Coğrafya çalışmanızın tamamlayıcısı olarak ele alın.
- Doğal afetler (deprem, sel, heyelan, çığ, kuraklık) — Türkiye fay hatları
- Çevre sorunları: küresel ısınma, ozon delinmesi, asit yağmurları, çölleşme
- Sürdürülebilir kalkınma, enerji kaynakları (yenilenebilir-yenilenemez)
- Biyoçeşitlilik, doğa koruma alanları (millî park, yaban hayatı geliştirme sahası)
Harita Bilgisi ve CBS (Kılavuzda Ayrı Başlık Değil)
Kılavuzda ayrı bir başlık olarak yer almaz; harita okuma, koordinat ve ölçek becerilerini üç başlığın çalışmasında birlikte kullanın.
- Harita ölçekleri (büyük-küçük, çizgi-kesir), izohips ile yer şekli yorumu
- Coğrafi koordinatlar (paralel-meridyen), saat hesapları, mevsimler, gündüz-gece süresi
- Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), uzaktan algılama, GPS
- Topoğrafik harita yorumu, eğim hesaplama
Pedagoji (Alan Eğitimi) Bölümü Yok
Eski ÖABT kitaplarında Coğrafya Öğretim Programı ve öğretim yöntemlerine ayrılmış bir alan eğitimi bölümü bulunur; 2026 MEB-AGS Kılavuzu'ndaki Coğrafya ÖABT'sinde böyle bir bölüm yoktur. 50 sorunun tamamı yukarıdaki üç alan bilgisi başlığındandır. Öğretim yöntemleri bilginiz AGS sabah oturumunun Eğitim Bilimleri ve Türk Millî Eğitim Sistemi testinde (30 soru) ölçülür.
Çalışma Listesinde Öne Çıkan 18 Kavram
Aşağıdaki liste kılavuzdaki başlıklara göre hazırlanmış bir çalışma önerisidir; hangi kavramın hangi sınavda çıkacağına dair bir iddia taşımaz.
- Ekvator, paralel, meridyen, başlangıç meridyeni
- İzohips (eş yükselti eğrisi), eğim
- Konveksiyon yağışı, orografik yağış
- Karstik şekiller (dolin, polye, lapya)
- Buzul şekilleri (sirk, morain, drumlin, fjord)
- Akarsu şekilleri (delta, menderes, taraça)
- Volkanizma (lakolit, batolit, dayk, sill)
- Köppen iklim sınıflandırması
- Demografik geçiş modeli
- Nüfus piramidi (genç, yaşlı, dengeli)
- Karasal–denizel (kara-deniz dağılışı)
- Endemik türler
- Türkiye'nin matematiksel konumu
- 7 coğrafi bölge
- GAP projesi
- İklim ve bitki örtüsü ilişkisi
- Sürdürülebilir kalkınma
- Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
Sıkça Sorulan Sorular (12 SSS)
1. ÖABT Coğrafya kaç soru?
2026 MEB-AGS Kılavuzu'na göre 50 soru, 70 dakika; sorular yalnız alan bilgisi konularındandır, ayrı bir alan eğitimi bölümü yoktur. 4Y=1D yanlış cezası vardır.
2. Hangi alan en yüksek ağırlıkta?
Fiziki Coğrafya ile Beşerî ve Ekonomik Coğrafya %40'ar ağırlıktadır (yaklaşık 20'şer soru); Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası yaklaşık %20'dir (≈10 soru). Klimatoloji ve jeomorfoloji Fiziki Coğrafya'nın iki direği.
3. Türkiye Coğrafyası ezberle olur mu?
Hayır. 7 bölgeyi fiziki + iklim + ekonomik özellikler matrisinde anlamak gerekir. Harita üzerinde bölge sınırlarını mutlaka çizin.
4. Klimatoloji nasıl çalışılır?
Sıcaklığı etkileyen 6 faktör → basınç-rüzgâr → yağış tipleri → iklim tipleri (Köppen) sırasıyla çalışın. Kavram haritası kuralı.
5. Jeomorfolojide hangi şekilleri öncelikle çalışmalıyım?
Karstik (dolin, polye, lapya), buzul (sirk, morain, U vadi, fjord), akarsu (delta, menderes, taraça) ve volkanik (lakolit, dayk) şekillerden başlayın. Kılavuz alt konuları saymadığı için bu liste bir çalışma önerisidir, soru dağılımı iddiası değildir.
6. Beşeri coğrafyada güncel veri kullanılır mı?
Sınav öncesi son TÜİK nüfus verileri (Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi) ve son ekonomik göstergeler önemlidir. Ancak çalışmayı güncel sayı ezberinden çok kavram ve mekanizma üzerine kurmak daha güvenlidir.
7. Kıtalar ve Ülkeler Coğrafyası'nda hangi ülkelere öncelik vermeliyim?
Kılavuz ülke listesi vermez. ABD, Çin, Japonya, Hindistan, Almanya, Rusya ve Brezilya gibi ekonomik ve coğrafi açıdan öne çıkan ülkelerle Türkiye'nin 8 komşusunu çalışma listenize alın.
8. Harita bilgisi sorularında nasıl yaklaşılmalı?
Ölçek hesaplama (gerçek mesafe / harita mesafesi) ve izohips yorumu (eğim, vadi, doruk) temel becerilerdir. Pratik yaparak hızlanın.
9. ÖABT Coğrafya'da pedagoji (alan eğitimi) bölümü var mı?
Hayır. 2026 MEB-AGS Kılavuzu'na göre Coğrafya ÖABT'sinin 50 sorusunun tamamı alan bilgisi konularındandır. Eski ÖABT kitaplarındaki alan eğitimi bölümünü atlayın; öğretim yöntemleri AGS sabah oturumunun Eğitim Bilimleri testinde (30 soru) ölçülür.
10. Çıkmış sorulara nereden erişebilirim?
Çıkmış ÖABT soruları ÖSYM'nin resmî sitesinde (osym.gov.tr) yayımlanır; Rehber Panda'nın çıkmış sorular sayfası ÖSYM'nin resmî sayfalarına yönlendirir. Eski (KPSS dönemi) sınavlarda alan eğitimi soruları da bulunur; 2026 yapısında yalnız alan bilgisi soruları vardır.
11. Bu sınavla hangi alanda öğretmen olunur?
Lise Coğrafya öğretmenliği. Coğrafya alanında Millî Eğitim Akademisi'ne girişte MEB-AGS-P2-03 puanı (AGS %50 + ÖABT %50) kullanılır. Akademi'yi bitiren aday 4/B sözleşmeli öğretmen olur; üç yıl sonra talep hâlinde kadroya geçer. ÖABT 2025'ten bu yana KPSS'ye değil MEB-AGS sistemine bağlıdır.
12. Bu rehber ne sıklıkla güncelleniyor?
Her yıl MEB-AGS Kılavuzu yayımlandıktan sonra (2026 kılavuzu Mayıs 2026'da yayımlandı) ve sınav sonuçları açıklandığında güncellenir. Son güncelleme: 18 Ekim 2026.
Hazırlık Desteği
Strateji Notu: ÖABT Coğrafya'da yüksek net hedefleyenler için Fiziki Coğrafya ile Beşerî ve Ekonomik Coğrafya'yı birlikte güçlü kapatmak gerekir: ikisi sınavın yaklaşık %80'i. Klimatoloji + jeomorfoloji ikilisi Fiziki Coğrafya'nın temelidir. Türkiye'nin 7 bölgesini iklim-bitki-tarım-sanayi matrisinde harita üzerinde çalışmak, mekânsal okuryazarlık avantajı sağlar. 2026 MEB-AGS Kılavuzu ve ÖSYM resmi sitesi sınav öncesi mutlaka taranmalıdır.
Telif Hakkı Bilgilendirmesi
Bu sayfada referans verilen tüm sınav soruları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser niteliğinde olup, telif hakları Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'ne (ÖSYM) aittir. 6495 sayılı Kanun (2 Ağustos 2013) uyarınca bu telif hakları devredilemez.
Rehber Panda Politikası:
- Hiçbir ÖSYM sorusu metni, görseli veya PDF dosyası kendi sunucumuzda barındırılmaz.
- Tüm "Soru Kitapçığı" linkleri ÖSYM'nin resmi sunucusuna (osym.gov.tr / dokuman.osym.gov.tr) yönlendirir.
- Sayfada sunulan konu dağılım istatistikleri, trend analizleri ve özgün deneme sınavları Rehber Panda'nın kendi katma değeridir.
- "ÖSYM tarzında" üretilmiş özgün deneme sınavı soruları, ÖSYM'nin gerçek sorularıyla karıştırılmamalıdır.
Resmi kaynak: https://www.osym.gov.tr/ · Detaylı politika: /cikmis-sorular-telif-hakki/