Son Güncelleme:
Bilgilendirme: Bu rehber, 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun geçici 2. maddesi ile 21 Aralık 2024 tarihli Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği'ne (Resmî Gazete, sayı 32759) dayanır. Yetiştirme Programı'nın içeriği Bakan onayıyla belirlenir ve güncellenebilir; kesin bilgi için meb.gov.tr, mevzuat.gov.tr ve resmigazete.gov.tr esas alınmalıdır.
İlgili İçerikler: AGS Rehberi | Yeterlik Sınavı Kalktı mı? | AGS Sonrası Atama Süreci | AGS Koçluk
Kısa Cevap: Bu Program Kimin İçin?
Aday öğretmen yetiştirme programı, 7528 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesiyle getirilen bir geçiş uygulamasıdır. 18 Ekim 2024'te aday öğretmen olarak görev yapanlar ile bu tarihten 1 Eylül 2025'e kadar aday olarak istihdam edilenler, en az 240 ders saatlik hizmet içi eğitim ve danışman öğretmen nezaretinde gözlem ve uygulamadan oluşan programa tabi tutulur. Adaylık süreci bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Millî Eğitim Akademisi'ni bitirip 4/B sözleşmeli öğretmen olarak başlayanlar bu programa girmez; onların yolu sözleşmeli dönem ve kadro hakkıdır.
Yeni atanan bir öğretmenin hangi gruba girdiğini bilmesi hem takvimini hem hakkını belirler. Neden önemli? Çünkü eski kaynaklar bu programı herkesin geçtiği tek tip bir "adaylık yılı" gibi anlatıyor; oysa kanun metnine göre program yalnız belirli bir tarih aralığında aday olarak istihdam edilenleri kapsıyor. Aday olarak başladıysanız bu rehberdeki yükümlülükler sizin için geçerli. Akademi yolundan geliyorsanız yazının sonundaki karşılaştırma tablosuna bakın.
Programın Dayanağı ve Kapsamı
Kanunun geçici 2. maddesi iki grubu sayar: 18 Ekim 2024'te aday öğretmen olarak görev yapanlar ve bu tarihten 1 Eylül 2025'e kadar aday öğretmen olarak istihdam edilecek olanlar. 18 Ekim 2024'te sözleşmeli öğretmen olarak görev yapıp adaylık sürecini tamamlamamış olanlar da (yönetmeliğe göre bu tarihten 1 Eylül 2025'e kadar sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilenler de) aynı adaylık sürecine tabidir. Süreci ayrıntılandıran düzenleme, 12 Mayıs 2022 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldıran Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği'dir.
Yetiştirme Programı Hızlı Bilgi Tablosu
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Süreç adı | Aday Öğretmen Yetiştirme Programı |
| Adaylık süresi | Bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz |
| Eğitim bileşeni | En az 240 ders saati hizmet içi eğitim; merkezî ve/veya mahallî, yüz yüze ve/veya uzaktan |
| Uygulama bileşeni | Temel görevleri gözlemleme ve danışman öğretmen nezaretinde uygulama |
| Sorumlular | Danışman öğretmen ve eğitim kurumu müdürü; il/ilçe millî eğitim müdürlükleri tedbir alır |
| Program onayı | Bakanlığın ilgili birimince hazırlanır, Bakan onayı ile uygulanır |
| Sonuç | Programı tamamlayıp bir yıllık görev süresini dolduranların adaylığı valiliklerce kaldırılır |
| Yasal dayanak | 7528 geçici md. 2; Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği md. 5-9 |
Danışman Öğretmen Nasıl Belirlenir?
Yetiştirme programının merkezinde danışman öğretmen yer alır. Yönetmeliğin 6. maddesi, kimin danışman olacağını bir sıraya bağlar:
- Aday öğretmenin atandığı eğitim kurumunda, aday öğretmenle aynı alanda olmak şartıyla sırasıyla başöğretmen, uzman öğretmen, en fazla hizmet süresi bulunan öğretmenden başlamak üzere belirlenmesi esastır.
- Kurumda aynı alanda öğretmen bulunamazsa aynı sıralama dikkate alınarak farklı alandan danışman görevlendirilir.
- Kurumda danışman niteliklerine sahip hiçbir öğretmen yoksa sırasıyla eğitim bölgesinde, ilçede ve ilde bulunan öğretmenler arasından aynı usulle görevlendirme yapılır.
- Danışman öğretmen kurumdaki görevinden ayrılırsa aynı kurala göre yeni bir danışman görevlendirilir.
Görevlendirmeyi eğitim kurumu müdürü yapar: yönetmeliğe göre müdür, aday öğretmenin göreve başlamasından sonraki ilk beş iş günü içinde danışmanı belirlemekle yükümlüdür. Kurumda uygun öğretmen bulunamazsa durumu ivedilikle il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne bildirir.
Danışman Öğretmenin Görevleri
Yönetmeliğin 8. maddesi danışmanın görevlerini üç başlıkta toplar:
- Gözlem ve rehberlik: Aday öğretmenin eğitim kurumundaki çalışmalarını gözlemler ve rehberlik eder.
- Deneyim aktarımı: Mesleki bilgi, beceri, tutum ve değerleri ile bunlara ilişkin tecrübelerini aktarır.
- Müdürün verdiği görevler: Eğitim kurumu müdürü tarafından Yetiştirme Programı kapsamında verilen diğer görevleri yapar.
Haftalık görüşme sayısı, gözlem formu, kaç dersin izleneceği gibi ayrıntılar yönetmelik metninde yazılı değildir; bunlar Bakan onayıyla uygulanan Yetiştirme Programı'nda yer alır. Bu yüzden göreve başladığınızda okul müdürlüğünden programın yazılı takvimini ve varsa form örneklerini isteyin.
Okul Müdürünün ve İl/İlçe Müdürlüklerinin Rolü
Program yalnız danışman öğretmenin sorumluluğunda yürümez. Yönetmelik, adaylık sürecini danışman öğretmen ve danışmanın görev yaptığı eğitim kurumunun müdürü sorumluluğuna bağlar. Müdürün görevleri şunlardır:
- Göreve başlamayı izleyen ilk beş iş günü içinde danışman öğretmeni görevlendirmek,
- Danışman bulunamazsa başka kurumdan görevlendirilebilmesi için il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne bildirimde bulunmak,
- Adaylık sürecinin yürütülmesi için kurumda gerekli tedbirleri almak,
- Aday öğretmenin çalışmalarını gözlemlemek ve süreç boyunca rehberlik etmek.
İl ve ilçe millî eğitim müdürlükleri sürecin sağlıklı yürümesi için gerekli tedbirleri alır; mazeretsiz olarak programı tamamlamayanların listeleri il müdürlüklerince Bakanlığa bildirilir. Kendi sürecinizde bir aksaklık görürseniz muhatabınız önce okul müdürlüğü, sonra il/ilçe müdürlüğüdür.
Aday Öğretmenin Programdaki Görevleri
Yönetmeliğin 7. maddesi, adaylık sürecinde aday öğretmenin yapacaklarını dört başlıkta sayar:
| Görev | Nasıl yürütülür? |
|---|---|
| Gözlem ve uygulama | Danışman öğretmen nezaretinde derse girmek |
| Hizmet içi eğitim | Eğitimleri tamamlamak; eğitimler merkezî ve/veya mahallî olarak, yüz yüze ve/veya uzaktan verilir |
| Kurum yönetimi | Müdürün gözetiminde kurumun yönetimiyle ilgili iş ve işlemleri gözlemlemek ve uygulama görevlerini yerine getirmek |
| Diğer kurumlar | İl/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda, atandığı kurum dışındaki kurumlara yönelik gözlem ve uygulamalara katılmak |
Programı tamamlamak zorunludur. Belgeyle ispatı mümkün mazeretler yüzünden hizmet içi eğitimleri ile gözlem ve uygulama görevlerini tamamlayamayanların eksikleri bir yıl içinde tamamlattırılır. Mazeret nedeniyle bir yıl içinde bitiremeyenlerin adaylık süreci ikinci yıl içinde tamamlattırılır. Yönetmelik, kanundaki "iki yıldan çok olamaz" sınırını bu şekilde uygulamaya geçiriyor.
Programdan Verim Almak İçin 7 Adım
Resmî gereklilik değil, uygulama önerisi
- Göreve başlama işlemlerini tamamlayın: Atama kararını, göreve başlama yazısını ve özlük işlemlerini eksiksiz yürütün.
- Danışmanınızla ilk haftada takvim yapın: Görüşme günlerini ve izleyeceğiniz dersleri birlikte netleştirin.
- Gözlem notu tutun: İzlediğiniz derslerden çıkardıklarınızı düzenli kaydedin (zorunlu değildir, ama kendi derslerinizde işinize yarar).
- Her ders için yazılı plan hazırlayın: Danışmanınızın geri bildirimini bir sonraki plana yansıtın.
- Okul faaliyetlerine katılın: Nöbet, kurul, zümre ve veli toplantılarında sorumluluk alın; müdürün gözetimindeki yönetim uygulamalarını da izleyin.
- Hizmet içi eğitimleri kaçırmayın: Katılım belgelerinizi dosyalayın; eksik kalan saatler sonradan tamamlattırılır ama süreyi uzatabilir.
- Yazılı programı saklayın: Size verilen program ve takvimi düzenli tutun; adaylık sürecinizle ilgili bir soru çıkarsa elinizde dayanak olur.
Geçiş Programı ile Akademi Hazırlık Eğitimi Arasındaki Fark
İki sistemi birbirine karıştırmak en sık yapılan hata. Aşağıdaki tablo, ikisini yan yana koyuyor:
| Konu | Aday Öğretmen Yetiştirme Programı | Akademi hazırlık eğitimi |
|---|---|---|
| Kimler | 18 Ekim 2024'te aday olanlar; 1 Eylül 2025'e kadar aday olarak istihdam edilenler | MEB-AGS puanıyla Akademi'ye alınan öğretmen adayları |
| Statü | Atanmış aday öğretmen | Öğretmen adayı (aylık ödeme alır) |
| Nerede | Atandığı eğitim kurumu | Akademi eğitim ve uygulama merkezi ile uygulama okulları |
| Rehber | Danışman öğretmen ve okul müdürü | Uygulamadan sorumlu eğitim personeli, okul müdürü ve uygulama öğretmeni |
| Süre | Adaylık 1-2 yıl | 4 dönem (mezun olunan programa göre 3 dönem uygulanabilir) |
| Ölçme | Metinde puanlı sınav ya da form yok; programı tamamlama ve bir yıllık görev süresi | Teorik derslerde en az iki yazılı sınav (60); uygulamalı derslerde üç değerlendirme (70) |
| Sonuç | Adaylığın kaldırılması, öğretmenliğe atama | 4/B sözleşmeli öğretmenlik; 3 yıl sonra talep hâlinde kadro |
Mevzuat Referansı
"Yetiştirme Programını tamamlayan ve bir yıllık görev süresini dolduran aday öğretmenlerin adaylıkları adaylık süreci sonunda valiliklerce kaldırılır ve ilgili mevzuat doğrultusunda öğretmenliğe atamaları yapılır."
Programın içeriği ihtiyaçlar doğrultusunda aynı usulle güncellenebildiği için sürecin ayrıntıları (eğitim modülleri, takvim, form biçimi) zamanla değişebilir. Her zaman güncel yönetmeliğe ve MEB duyurularına göre hareket edin.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu
- Resmî Gazete: Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği
- Millî Eğitim Bakanlığı: meb.gov.tr
- Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü: oygm.meb.gov.tr
Öğretmenliğe Giriş Yolundaysanız
Bu yazıdaki program geçiş dönemindeki adaylar içindi; bugün öğretmenliğe giriş MEB-AGS ve Millî Eğitim Akademisi'nden geçiyor.
AGS hazırlık planınızı Kazım İncebacak birebir yürütür; atama garantisi verilmez, kadro ve atama işlemlerini MEB yürütür.
WhatsApp'tan soru sorun | rehberpanda.com
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Aday öğretmenlik yetiştirme programı ne kadar sürer?
Adaylık süreci bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Programı tamamlayıp bir yıllık görev süresini dolduranların adaylığı kaldırılır. Belgeyle ispatı mümkün mazeretler yüzünden eksik kalan hizmet içi eğitim ile gözlem ve uygulama görevleri bir yıl içinde tamamlattırılır; bir yıl içinde bitiremeyenler için süreç ikinci yıl içinde tamamlattırılır.
Danışman öğretmen nasıl belirlenir?
Okul müdürü, göreve başlamayı izleyen ilk beş iş günü içinde görevlendirme yapar. Ölçüt, aday öğretmenle aynı alanda olmak şartıyla başöğretmen, uzman öğretmen ve en fazla hizmet süresi bulunan öğretmen sıralamasıdır. Kurumda uygun öğretmen yoksa sırasıyla eğitim bölgesi, ilçe ve il genelinden görevlendirme yapılır.
Akademi'den mezun olduysam bu programa girer miyim?
Hayır. Program, geçici 2. maddede sayılan gruplar içindir. Hazırlık eğitimini başarıyla tamamlayıp sözleşmeli öğretmen olarak başlayanlar için 657 sayılı Kanun'daki adaylık hükümleri uygulanmaz; üç yıl sonra talep hâlinde kadroya atanırlar.
Mazeretim nedeniyle programı tamamlayamazsam ne olur?
Belgeyle ispatı mümkün mazeretler için eksiklikler bir yıl içinde tamamlattırılır; bir yıl içinde tamamlanamazsa adaylık süreci ikinci yıl içinde tamamlattırılır. Mazeretsiz olarak programı tamamlamayanların listeleri il millî eğitim müdürlüklerince Bakanlığa bildirilir. Bu durumda uygulanacak işlemler yönetmelik metninde ayrıca sayılmadığı için ilgili mevzuata ve MEB'in yazılı bildirimine göre belirlenir.
Danışmanımla sorun yaşarsam ne yapmalıyım?
Önce danışmanınızla açık bir görüşme yapmayı deneyin. Çözülmezse görevlendirmeyi yapan okul müdürlüğüne başvurun; müdür sürecin sorumlularındandır. Danışman kurumdaki görevinden ayrılırsa yönetmelik gereği yeni bir danışman görevlendirilir. Okul düzeyinde çözülemeyen aksaklıklar için il/ilçe millî eğitim müdürlüğü tedbir almakla görevlidir.
Gözlem defteri tutmak zorunda mıyım?
Yönetmelik metninde gözlem defteri zorunluluğu geçmez; kayıt biçimi Yetiştirme Programı'nda belirlenir. Yine de izlediğiniz derslerden çıkardıklarınızı ve kendi derslerinize dair yansıtmalarınızı yazmak, programın sonunda elinizde somut bir birikim bırakır.
Yetiştirme süreci ile yeterlik sınavı aynı şey mi?
Hayır. Adaylığın kaldırılması için yazılı ve sözlü sınav öngören 7354 sayılı Kanun yürürlükten kalktı; 7528'in geçici 2. maddesindeki programda sınav öngörülmüyor. Adaylık, programın tamamlanması ve bir yıllık görev süresinin dolmasıyla sona eriyor. Ayrıntı için yeterlik sınavı rehberimize bakabilirsiniz.
İlgili İçerikler: