Son Güncelleme:
Bilgilendirme: Bu içerik; 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'nun 10. maddesi, 17 Mart 2026 tarihli Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği (Resmî Gazete, sayı 33199) ve 21 Aralık 2024 tarihli Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği (sayı 32759) esas alınarak hazırlanmıştır. Form maddeleri ve uygulama ayrıntıları MEB ve Akademi düzenlemelerine göre değişebilir; kesin bilgi için meb.gov.tr ve mevzuat.gov.tr esas alınmalıdır.
İlgili İçerikler: Yetiştirme Programı ve Danışman Öğretmen | Yeterlik Sınavı Kalktı mı? | AGS Rehberi | AGS Koçluk
Kısa Cevap: Puanlı Form Nerede?
Okul müdürü, maarif müfettişi ve danışman öğretmenin birlikte puan verdiği tek bir "aday öğretmen performans formu", 2024 tarihli aday öğretmenlik yönetmeliğinde yer almıyor. Puanlı değerlendirme formu bugün Millî Eğitim Akademisi'nde kullanılıyor: öğretmen adayı her uygulama dersinde üç kez değerlendirilir; uygulamadan sorumlu eğitim personeli, eğitim kurumu müdürü ve uygulama öğretmeni formu ayrı ayrı doldurur ve puanların aritmetik ortalaması alınır (7528 md. 10/2). Geçiş dönemindeki aday öğretmenlerin süreci ise puanla değil, Yetiştirme Programı'nın tamamlanması ve bir yıllık görev süresinin dolmasıyla sonuçlanır.
Neden önemli? Çünkü internetteki birçok anlatım, aday öğretmen için "ölçüt alanlarına bölünmüş, puanlı bir form" varmış gibi davranıyor. Bu varsayımla hazırlanan bir öğretmen adayı, puanın gerçekten oluştuğu yere, yani Akademi'deki üç uygulama değerlendirmesine hazırlıksız girebilir. Aşağıda önce asıl formu, sonra geçiş dönemindeki durumu ayrı ayrı ele alıyorum.
Akademi'deki Değerlendirme Formu
Hızlı Bilgi Tablosu
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Kimler değerlendirilir | Akademi'de hazırlık eğitimine alınan öğretmen adayları |
| Kaç kez | Her uygulama dersinde, farklı zamanlarda üç defa |
| Değerlendiriciler | Uygulamadan sorumlu eğitim personeli, uygulamanın yapıldığı eğitim kurumunun müdürü, uygulama öğretmeni |
| Form | Öğretmenlik mesleği yeterlikleri esas alınarak Akademi tarafından, öğretmenlik atama alanlarına göre oluşturulur |
| Değerlendirme puanı | Üç değerlendiricinin ayrı ayrı doldurduğu formlardaki puanların aritmetik ortalaması |
| Ağırlıklar | 1. değerlendirme %20, 2. değerlendirme %30, 3. değerlendirme %50 |
| Baraj | Uygulamalı ders başarı puanı 100 üzerinden en az 70 |
| Başarısızlık | Ek değerlendirme hakkı yoktur; Akademi ile ilişik kesilir |
| Kayıt | Puanlar MEBAKBİS'e işlenir; ıslak imzalı formlar eğitim ve uygulama merkezi müdürüne teslim edilir |
| Yasal dayanak | 7528 md. 10/2; Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği md. 13, 14, 20, 21 |
Üç Değerlendirici, Üç Farklı Bakış
Akademi'de değerlendirmeyi tek kişi yapmıyor; üç ayrı kişi aynı öğretmen adayını kendi konumundan izliyor:
| Değerlendirici | Kim? | Yönetmelikteki görevi |
|---|---|---|
| Uygulamadan sorumlu eğitim personeli | Akademi'nin eğitim personeli; hangi adaylardan sorumlu olduğunu eğitim personeli koordinatörü belirler | Adayı düzenli takip eder, dersine fiilen katılarak gözlemler, üç kez değerlendirip puanları sisteme işler |
| Eğitim kurumu müdürü | Uygulamanın yapıldığı okulun müdürü | Uygulamalı eğitimin etkili yürütülmesi için tedbir alır, adayı takip eder ve gözlemler, üç kez değerlendirir |
| Uygulama öğretmeni | Adayla aynı alandan; sırasıyla başöğretmen, uzman öğretmen ve en fazla hizmet süresi bulunan öğretmenler arasından belirlenir | Adayın çalışmalarını gözlemler, rehberlik eder, mesleki bilgi ve tecrübesini aktarır, üç kez değerlendirir |
Bu üçlü yapının pratik anlamı şu: okuldaki günlük davranışınızı müdür ve uygulama öğretmeni, ders anlatımınızı ve planlamanızı ise ağırlıklı olarak Akademi'nin eğitim personeli görüyor. Üçünün puanı ortalama alınarak tek bir değerlendirme puanına dönüştüğü için tek bir değerlendiricinin gözünde iyi görünmek yetmez.
Puan Nasıl Hesaplanır? Varsayımsal Örnek
Bir uygulama dersindeki başarı puanı şu adımlarla bulunur: her değerlendirme turunda üç formun puanı ortalanır; ardından birinci turun %20'si, ikinci turun %30'u, üçüncü turun %50'si toplanır. Aşağıdaki sayılar yalnızca mantığı göstermek için uydurulmuş örnektir; gerçek form puan aralıkları Akademi tarafından belirlenir.
| Tur | Üç formun puanı | Ortalama | Ağırlık | Katkı |
|---|---|---|---|---|
| 1. değerlendirme | 60, 66, 72 | 66 | %20 | 13,2 |
| 2. değerlendirme | 70, 76, 79 | 75 | %30 | 22,5 |
| 3. değerlendirme | 84, 90, 90 | 88 | %50 | 44,0 |
| Uygulamalı ders başarı puanı | 79,7 (başarılı) | |||
İkinci örnekte ağırlığın neden önemli olduğu görülüyor. Turlarda ortalamaları 80, 72 ve 55 olan bir aday için puan 0,20 × 80 + 0,30 × 72 + 0,50 × 55 = 16 + 21,6 + 27,5 = 65,1 olur ve 70 barajının altında kalır; ilk iki turda iyi giden bir süreç, son turdaki düşüşle kaybedilebilir. Tam tersi de geçerli: ilk turda zayıf başlayıp gelişim gösteren aday, son turdaki %50 ağırlıkla puanını toparlayabilir. Bu yüzden değerlendirme sürecinde asıl hedef, son turda en iyi performansı sergileyecek şekilde ilerlemektir.
Uygulamalı derslerin ortalaması, hazırlık eğitiminin sonunda atamaya esas başarı puanının %60'ını oluşturur (teorik derslerin ortalaması %40). Okul yerleştirmesinde bu puan belirleyici olduğu için değerlendirme formlarının ağırlığı, tek tek derslerin ötesinde sizin tercih sıranızı da etkiler.
Formda Tam Olarak Ne Ölçülür?
Kanun çerçeveyi çiziyor ama form maddelerini yazmıyor. 7528'in 10. maddesine göre değerlendirmenin amacı, hazırlık eğitiminde edinilen bilgi, beceri, tutum ve davranışların eğitim öğretim ortamına yansıtılmasındaki başarı düzeyini belirlemektir. Ölçüt olarak Bakanlıkça belirlenen öğretmenlik mesleği yeterlikleri esas alınır; form ise Akademi tarafından öğretmenlik atama alanlarına göre hazırlanır ve değerlendirmeye ilişkin usul ve esasları da Akademi belirler (Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği md. 13/3).
Yine de uygulama derslerine hazırlanırken işe yarayan genel becerileri sıralamak mümkün. Aşağıdakiler resmî form maddeleri değil, öğretmenlik mesleği yeterliklerinin doğal sonucu olan çalışma alanlarıdır:
- Planlama: Kazanımı belli, süresi hesaplanmış, yazılı ders planı hazırlamak.
- Öğretim: Konuya ve öğrenci düzeyine uygun yöntemi seçmek; açık anlatmak; öğrenciyi derse katmak.
- Sınıf yönetimi: Kuralları tutarlı uygulamak, zamanı ve davranışı yönetmek, öğrencileri olumsuz söz ve davranıştan korumak (7528 md. 5/1-ç).
- Ölçme ve geri bildirim: Öğrencinin öğrenmesini ölçmek ve sonucu öğrenciye anlaşılır biçimde yansıtmak.
- İş birliği: Öğrenci, veli ve meslektaşlarla saygılı iletişim kurmak; okul yönetimine destek vermek (md. 5/1-b, g).
- Mesleki gelişim: Aldığınız geri bildirimi bir sonraki derste görünür biçimde uygulamak.
Geçiş Dönemindeki Aday Öğretmenler İçin Değerlendirme
18 Ekim 2024'te aday öğretmen olanlar ile 1 Eylül 2025'e kadar aday olarak istihdam edilenler için tablo farklıdır. Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği, bu kişileri Yetiştirme Programı doğrultusunda, eğitim kurumu müdürü ve danışman öğretmenin sorumluluğunda eğitim ve uygulama görevlerine tabi tutar. Yönetmelik metninde puanlı bir performans formu, maarif müfettişi değerlendirmesi ya da ölçüt tablosu yoktur.
- Süreç: en az 240 ders saati hizmet içi eğitim, gözlem ve danışman öğretmen nezaretinde uygulama (geçici md. 2).
- Sonuç: Yetiştirme Programını tamamlayan ve bir yıllık görev süresini dolduran aday öğretmenlerin adaylığı valiliklerce kaldırılır (yönetmelik md. 9).
- Eksiklik: Belgeyle ispatı mümkün mazeretler yüzünden tamamlanamayan görevler bir yıl içinde tamamlattırılır.
- Program onayı: Yetiştirme Programı Bakan onayıyla uygulanır; formlar, takvim ve içerik varsa orada belirlenir. Bu nedenle okulunuzdaki yazılı programı mutlaka isteyin.
Danışman öğretmenin nasıl belirlendiğini, müdürün ve danışmanın görevlerini yetiştirme programı süreci yazısında ayrıntılı anlattım.
Değerlendirmeye Nasıl Hazırlanılır?
- Formu erken isteyin: Akademi'de ve okulda size hangi formun uygulanacağını ilk haftada öğrenin; hangi yeterlik alanlarında değerlendirileceğinizi bilmek çalışmanızı odaklar.
- Her derse yazılı plan hazırlayın: Planlı ders hem öğretim kalitesini hem de değerlendirme puanını olumlu etkiler.
- Geri bildirimi uygulayın: Üç tur olduğu için ilk turdaki geri bildirimi ikinci ve üçüncü turda görünür kılmak puanı doğrudan etkiler.
- Son tura odaklanın: Son tur %50 ağırlık taşıdığı için yıl sonuna doğru performansınızı yükseltecek bir plan yapın.
- Belgeleri düzenli tutun: Ders planları, materyaller ve katılım belgeleriyle gösterdiğiniz çabayı görünür kılın.
- Mevzuatı bilin: Öğretmenin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7528 md. 5'i bilmek, hem gözlemde hem günlük işleyişte işinize yarar.
Mevzuat Referansı
"Hazırlık eğitiminde edinilen bilgi, beceri, tutum ve davranışların eğitim öğretim ortamına yansıtılmasındaki başarı düzeyini belirlemek amacıyla öğretmen adayı üç defa değerlendirmeye tabi tutulur."
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu
- Resmî Gazete: Öğretmenlik Mesleğine Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği (17 Mart 2026)
- Resmî Gazete: Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği (21 Aralık 2024)
- Millî Eğitim Bakanlığı: meb.gov.tr
- Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü: oygm.meb.gov.tr
Akademi Yoluna Hazırlanıyorsanız
Akademi'ye giriş MEB-AGS puanıyla yapılıyor; uygulama değerlendirmeleri ise Akademi'ye girdikten sonra başlıyor.
AGS hazırlık planınızı Kazım İncebacak birebir yürütür; atama garantisi verilmez.
WhatsApp'tan soru sorun | rehberpanda.com
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Aday öğretmen performans değerlendirme formu var mı?
Puanlı bir değerlendirme formu Akademi'deki uygulamalı derslerde var: Akademi tarafından öğretmenlik mesleği yeterlikleri esas alınarak hazırlanır ve her uygulama dersinde üç kez doldurulur. Geçiş dönemindeki aday öğretmenler için 2024 tarihli yönetmelikte puanlı bir performans formu tanımlanmamıştır; süreç Yetiştirme Programı'nın tamamlanması ve bir yıllık görev süresi üzerinden işler.
Öğretmen adayını kimler değerlendirir?
Akademi'de uygulamadan sorumlu eğitim personeli, uygulamanın yapıldığı eğitim kurumunun müdürü ve uygulama öğretmeni; her biri formu ayrı ayrı doldurur ve puanların aritmetik ortalaması alınır. Maarif müfettişi bu değerlendirme zincirinde sayılmıyor.
Puan nasıl belirlenir?
Her değerlendirme turunda üç formun puanları ortalanır. Birinci turun %20'si, ikinci turun %30'u ve üçüncü turun %50'si toplanarak uygulamalı ders başarı puanı bulunur; 100 üzerinden 70 ve üzeri başarılıdır. Uygulamalı derslerin ortalaması da atamaya esas başarı puanının %60'ını oluşturur.
Değerlendirme formunu önceden görebilir miyim?
Formun maddeleri kanunda ve yönetmelikte yazılı değil; değerlendirmeye ilişkin usul ve esasları Akademi belirliyor. Hazırlık eğitimine başladığınızda formu ve kullanım esaslarını eğitim ve uygulama merkezinden isteyin; kayıt ve duyurular MEBAKBİS üzerinden takip edilir.
Uygulama dersinden 70'in altında kalırsam ne olur?
Uygulamalı derslerde başarısız olanlara ek değerlendirme hakkı tanınmaz ve Akademi ile ilişikleri kesilir. Teorik derslerdeki ek sınav hakkı uygulamalı derslere uygulanmaz. İlişiği kesilenler, hazırlık eğitimine alınma şartlarını yeniden taşımaları hâlinde yeniden başvuruda bulunabilir (Hazırlık Eğitimi Yönetmeliği md. 14 ve 25).
Değerlendirme sonucuna itiraz edebilir miyim?
Yönetmelik, yazılı sınav sonuçlarına sonuçların açıklandığı tarihten itibaren üç iş günü içinde yazılı itirazı düzenliyor. Uygulama değerlendirmelerine itirazın usulü ise yönetmelik metninde ayrıca yazılı değil; Akademi'nin belirleyeceği usul ve esaslara bakmak gerekir. Disiplin cezalarına itiraz ayrı bir yoldur: itiraz ve haklar rehberimizde anlattım.
Uygulama değerlendirmesi yeterlik sınavının yerine mi geçti?
Adaylığın kaldırılması için yazılı ve sözlü sınav öngören 7354 sayılı Kanun yürürlükten kalktı. Yeni sistemde yeterlik denetimi atamadan önceye taşındı ve Akademi'deki yazılı sınavlarla üç uygulama değerlendirmesinden oluşuyor. İkisini aynı şey saymamak gerekir: biri eski bir sınav, diğeri hazırlık eğitiminin parçasıdır.
İlgili İçerikler: