Biçim Bilgisi (Ekler)
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Yapım ekleri, çekim ekleri ve sözcük yapısı
📋 Alt Konular
💡 Önemli Noktalar
- ★ Yapım ekleri: Sözcüğün anlamını, yapısını ve türünü değiştirir
- ★ İsimden isim: -lık/-lik, -lı/-li, -sız/-siz, -cı/-ci
- ★ İsimden fiil: -la/-le, -ar/-er, -ımsa/-imse
- ★ Fiilden isim: -men/-man (öğretmen), -ık/-ik (yanık), -gı/-gi (sevgi)
- ★ Fiilden fiil: -dır/-dir, -ıl/-il, -ır/-ir
📖 Konu Anlatımı
Biçim Bilgisi Nedir?
Biçim bilgisi, sözcüklerin yapısını ve oluşumunu inceleyen dil bilgisi dalıdır. Ekler ve kökler bu konunun temelini oluşturur.
1. Yapım Ekleri
Tanım: Eklendiği sözcüğün anlamını, yapısını ve türünü değiştiren eklerdir.
Örnek: hasta → hastalık (isimden isim), hasta → hastalanmak (isimden fiil)
A. İsimden İsim Yapım Ekleri
| Ek | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| -lık/-lik | Yer, alet, topluluk, meslek | kitaplık, tuzluk, gençlik |
| -lı/-li | Sahiplik, içerme | akıllı, tuzlu |
| -sız/-siz | Yokluk, eksiklik | susuz, tatsız |
| -cı/-ci | Meslek, uğraş | simitçi, saatçi |
| -daş/-deş | Ortaklık | vatandaş, meslektaş |
B. İsimden Fiil Yapım Ekleri
| Ek | Örnek |
|---|---|
| -la/-le | sulamak, başlamak |
| -lan/-len | evlenmek, hastalanmak |
| -al/-el | daralmak, düzelmek |
| -ar/-er | yaşarmak (göz), morarmak |
C. Fiilden İsim Yapım Ekleri
| Ek | Örnek |
|---|---|
| -mak/-mek (mastar) | yazmak, okumak |
| -ıcı/-ici | yazıcı, okuyucu |
| -gı/-gi | sevgi, bilgi, saygı |
| -ık/-ik | yanık, kesik, açık |
| -men/-man | öğretmen, yönetmen |
D. Fiilden Fiil Yapım Ekleri
| Ek | İşlev | Örnek |
|---|---|---|
| -dır/-dir | Ettirgenlik/Oldurganlık | yazdırmak, pişirmek |
| -ıl/-il | Edilgenlik | yazılmak, sevilmek |
| -ın/-in | Dönüşlülük | giyinmek, yıkanmak |
| -ış/-iş | İşteşlik | görüşmek, dövüşmek |
2. Çekim Ekleri
Tanım: Sözcüğün anlamını ve türünü değiştirmeyen, cümle içindeki görevini belirleyen eklerdir.
A. İsim Çekim Ekleri
| Ek Türü | Ekler | Örnek |
|---|---|---|
| Hal Ekleri | -ı/-i, -e/-a, -de/-da, -den/-dan | evi, eve, evde, evden |
| İyelik Ekleri | -m, -n, -ı/-i, -mız, -nız, -ları | evim, evin, evi |
| Çoğul Eki | -lar/-ler | evler, kitaplar |
| Tamlama Eki | -ın/-in (ilgi hali) | okulun kapısı |
B. Fiil Çekim Ekleri
- Kip ekleri: -dı (görülen geçmiş), -mış (öğrenilen geçmiş), -yor (şimdiki zaman), -acak (gelecek zaman), -r (geniş zaman)
- Kişi ekleri: -m, -n, -k, -nız, -lar
- Olumsuzluk eki: -ma/-me
TYT İpuçları
- Yapım eki sözcüğün türünü/anlamını değiştirir
- Çekim eki sözcüğün türünü/anlamını değiştirmez
- Önce yapım ekleri, sonra çekim ekleri gelir
- Bir sözcükte birden fazla yapım eki olabilir
TYT Türkçe Konuları
Biçim Bilgisi (Ekler) Hakkında
Biçim Bilgisi (Ekler), TYT sınavında karşınıza çıkacak önemli konulardan biridir. Yapım ekleri, çekim ekleri ve sözcük yapısı Bu konudan sınavda ortalama 1-2 soru gelmektedir.
Biçim Bilgisi (Ekler) konusunu tam olarak kavrayabilmek için toplam 8 alt başlığı (Yapım Ekleri, İsimden İsim Yapım Ekleri, İsimden Fiil Yapım Ekleri ve diğerleri) detaylı şekilde çalışmanız gerekmektedir.
Bu konu orta düzeyde öneme sahip olup, temel kavramların anlaşılması yeterli olacaktır.
MEB Müfredatına Uygun İçerik
Bu konu anlatımı, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) müfredatı ve ÖSYM sınav sistemine uygun olarak hazırlanmıştır. İçerikler, EBA kaynaklarından ve güncel ders kitaplarından derlenerek YKS 2025-2026 sınav formatina göre düzenlenmiştir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Biçim Bilgisi (Ekler) konusu nedir?
Biçim Bilgisi (Ekler), TYT Türkçe dersinin önemli konularından biridir. Yapım ekleri, çekim ekleri ve sözcük yapısı Bu konudan sınavda ortalama 1-2 soru gelmektedir.
Biçim Bilgisi (Ekler) konusundan kaç soru çıkar?
TYT sınavında Biçim Bilgisi (Ekler) konusundan genellikle 1-2 soru çıkmaktadır. Bu konu orta öneme sahiptir.
Biçim Bilgisi (Ekler) konusunun alt başlıkları nelerdir?
Biçim Bilgisi (Ekler) konusunun 8 alt başlığı vardır: Yapım Ekleri, İsimden İsim Yapım Ekleri, İsimden Fiil Yapım Ekleri, Fiilden İsim Yapım Ekleri, Fiilden Fiil Yapım Ekleri, Çekim Ekleri, Hal Ekleri, İyelik Ekleri.
Biçim Bilgisi (Ekler) konusunu nasıl çalışmalıyım?
Biçim Bilgisi (Ekler) konusunu etkili çalışmak için önce temel kavramları öğrenin, ardından bol soru çözün. Düzenli tekrar ve farklı soru tipleri ile pratik yapmanız başarınızı artıracaktır.
Biçim Bilgisi (Ekler) Konusunda Zorlanıyor musun?
Birebir koçluk desteği ile Biçim Bilgisi (Ekler) konusunu tamamen kavra, sınav sorularını kolayca çöz. Uzman eğitmenlerimiz seninle birlikte çalışacak!
0531 333 98 33 • Ücretsiz ilk görüşme