🦠 Oral Mikrobiyoloji

DUS Temel Bilimler • 8-10 Soru

Oral Mikrobiyoloji, ağız boşluğundaki mikroorganizmaları, bunların diş ve periodontal hastalıklardaki rolünü inceler. Dental plak biyofilmi ve patojen mikroorganizmalar DUS sınavının önemli konularındandır.

🌿 Oral Flora

Normal Oral Flora Özellikleri

Bölge	Dominant Mikroorganizmalar	Özellikler
Diş Yüzeyi	S. mutans, S. sanguis, Actinomyces	Biyofilm oluşturur, adezin ile tutunur
Dişeti Oluğu	Gram-negatif anaeroblar, spiroketler	Düşük O2, yüksek redoks potansiyeli
Dil Dorsumu	Streptokoklar, Veillonella, Neisseria	En yüksek bakteri yoğunluğu
Bukkal Mukoza	S. mitis, S. oralis	Epitel hücrelere adezyon

🎯 Dental Plak ve Biyofilm

📍 Pelikül Oluşumu

Tükürük glikoproteinleri adsorbe olur
Mine yüzeyinde protein tabaka
Dakikalar içinde oluşur
Selektif bakteriyel adezyon sağlar

🦠 Erken Kolonizasyon (0-4 saat)

Streptokoklar ilk kolonizörler
S. sanguis, S. oralis, S. mitis
Spesifik adezinler ile tutunma
Glikokaliks üretimi başlar

🔗 Koagregasyon (4-24 saat)

İkincil kolonizörler gelir
Fusobacterium nucleatum köprü bakteri
Bakteriler arası spesifik bağlanma
Kompleks yapı oluşur

🏗️ Olgun Biyofilm (>24 saat)

Geç kolonizörler yerleşir
P. gingivalis, T. denticola, T. forsythia
Anaerobik ortam oluşur
Patojenik potansiyel artar

🦷 Çürük Mikrobiyolojisi

Kariojenik Bakteriler

Bakteri	Özellikler	Virülans Faktörleri
Streptococcus mutans	En önemli kariojenik bakteri	Glukan sentezi (GTF), asidojen, asidürik
Lactobacillus spp.	Çürük progresyonunda önemli	Yüksek asit üretimi, düşük pH'da yaşam
Actinomyces naeslundii	Kök çürüğünde dominant	Dentin ve kök yüzeyine afinite
Bifidobacterium spp.	Derin çürük lezyonlarında	Anaerobik, asit toleransı

📊 Ekolojik Plak Hipotezi

Diyet şekerleri → pH düşer → Asidürik/asidojenik bakteriler seçilir → Demineralizasyon → Çürük

Kritik pH: 5.5 (mine için), 6.2 (dentin için)

🔴 Periodontal Patojenler

Kırmızı Kompleks (En Patojenik)

Porphyromonas gingivalis

Gingipainler, LPS, fimbriyalar

Tannerella forsythia

BspA proteini, proteazlar

Treponema denticola

Dentilisin, motilite

🟠 Turuncu Kompleks

Fusobacterium nucleatum
Prevotella intermedia
Campylobacter rectus
Eubacterium nodatum

🟢 Yeşil Kompleks

Aggregatibacter actinomycetemcomitans
Eikenella corrodens
Capnocytophaga spp.

⚠️ Aggregatibacter actinomycetemcomitans

Lokalize Agresif Periodontitis ile güçlü ilişki
Lökotoksin: Nötrofilleri öldürür
Serotip b en virülan form
Cytolethal distending toksin (CDT) üretir

🔬 Endodontik Enfeksiyonlar

Primer Endodontik Enfeksiyon

Polimikrobiyal enfeksiyon
Gram-negatif anaeroblar dominant
Fusobacterium, Porphyromonas, Prevotella
Streptokoklar da bulunabilir

Persistan/Sekonder Enfeksiyon

Enterococcus faecalis en sık
Tedaviye dirençli
Kalsiyum hidroksit ve NaOCl direnci
Biyofilm oluşturma kapasitesi

🍄 Oral Fungal Enfeksiyonlar

Candida Enfeksiyonları

Tip	Klinik Görünüm	Risk Faktörleri
Pseudomembranöz	Beyaz plaklar, kazınabilir	Antibiyotik, immunsupresyon
Eritematöz	Kırmızı atrofik mukoza	Protez kullanımı, HIV
Kronik Hiperplastik	Beyaz plaklar, kazınamaz	Sigara, premalign potansiyel
Angular Şeilitis	Ağız köşesi fisürleri	Düşük okluzal yükseklik, yaşlılık

💡 DUS Sınavında Çıkabilecek Sorular

S. mutans'ın kariojenik özellikleri nelerdir?
Kırmızı kompleks bakterileri hangileridir?
Dental plak oluşum aşamaları nelerdir?
Endodontik enfeksiyonlarda en sık görülen dirençli bakteri hangisidir?
Periodontal patojenlerin virülans faktörleri nelerdir?
Fusobacterium nucleatum'un biyofilmdeki rolü nedir?

Oral Mikrobiyoloji

Bu Konuda