Şirketler Hukuku
Şirket türleri, anonim ve limited şirketler
📋 Ticaret Şirketleri Nelerdir?
Ticaret şirketleri kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerdir (TTK md. 124). Kollektif ve komandit şirketler şahıs şirketi; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır. Ticaret şirketleri tacirdir ve ticaret siciline tescille tüzel kişilik kazanır.
1. Şirket Türleri ve Ortakların Sorumluluğu
| Şirket | Ortakların sorumluluğu |
|---|---|
| Kollektif | Ortakların hiçbirinin sorumluluğu sınırlandırılmamıştır; ortaklar yalnız gerçek kişi olabilir. Alacaklılar önce şirkete başvurur. |
| Komandit | En az bir ortağın sorumluluğu sınırsız (komandite), en az bir ortağın sorumluluğu koyduğu sermayeyle sınırlıdır (komanditer). |
| Anonim | Şirket borçlarından yalnız şirket malvarlığıyla sorumludur; pay sahipleri yalnız taahhüt ettikleri sermaye payları ile ve yalnız şirkete karşı sorumludur (TTK md. 329). |
| Limited | Ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildir; esas sermaye payını ödemekle yükümlüdür. Esas sözleşmede ek ödeme ve yan edim öngörülebilir. Şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarından ortaklar sermaye payları oranında sorumludur. |
2. Anonim Şirket
- Ortak sayısı: Tek kişiyle kurulabilir.
- Kuruluş: Esas sözleşme yazılı yapılır; kurucuların imzaları noterde ya da ticaret sicili müdürlüğünde onaylanır. Şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
- Asgari sermaye: 1 Ocak 2024 itibarıyla esas sermaye sisteminde 250.000 TL, kayıtlı sermaye sisteminde başlangıç sermayesi 500.000 TL.
- Organlar: genel kurul, yönetim kurulu (bir veya daha fazla kişiden oluşabilir) ve gerekli hâllerde denetçi.
3. Limited Şirket
- Ortak sayısı: En az 1, en fazla 50.
- Asgari sermaye: 1 Ocak 2024 itibarıyla 50.000 TL.
- Yönetim: Müdür veya müdürler kurulu yürütür; en az bir ortağın şirketi yönetme ve temsil yetkisine sahip olması şarttır.
- Pay devri: Esas sermaye payının devri yazılı yapılır, imzalar noterce onaylanır ve devir kural olarak ortaklar genel kurulunun onayını gerektirir.
⚠️ Sık Karıştırılanlar
- Anonim şirkette pay sahibi şirket alacaklılarına karşı doğrudan sorumlu değildir; sorumluluğu şirkete karşı ve taahhüt ettiği payla sınırlıdır.
- Limited şirkette ortak sayısı 50'yi aşamaz; anonim şirkette böyle bir üst sınır yoktur.
- Kollektif şirkette ortakların sorumluluğu sınırsız olsa da alacaklılar önce şirkete başvurmalıdır.
- Asgari sermaye tutarları Cumhurbaşkanı kararıyla değiştirilebilir; eski kaynaklardaki 50.000 TL (AŞ) ve 10.000 TL (Ltd.) tutarları 2024'ten beri geçerli değildir.
🎯 HMGS'de Çıkabilecek Sorular
- Şahıs şirketi ile sermaye şirketi arasındaki farklar nelerdir?
- Anonim şirket pay sahibinin sorumluluğu nasıl sınırlanır?
- Limited şirkette esas sermaye payı nasıl devredilir?
- Komandite ve komanditer ortak arasındaki fark nedir?