Soğutma sistemi
Motorda yanma çok yüksek ısı üretir. Soğutma sistemi motoru normal çalışma sıcaklığında tutar; ne aşırı ısınmasına ne de gereğinden soğuk çalışmasına izin verir.
- Radyatör: motordan ısınarak gelen soğutma sıvısını, içinden geçen havayla soğutur.
- Su pompası: soğutma sıvısını sistemde dolaştırır.
- Termostat: motor soğukken sıvının radyatöre gitmesini engelleyerek motorun çabuk ısınmasını, ısınınca radyatöre geçişi sağlar.
- Fan (pervane): özellikle düşük hızda ve beklerken radyatörden hava geçirir.
- Yedek su (genleşme) deposu: sıvının ısınınca genleşen fazlasını alır; seviye bu depodan kontrol edilir.
Antifriz
Antifriz, soğutma sıvısının soğuk havada donmasını önler; ayrıca kaynama noktasını yükseltir ve sistemi korozyona karşı korur. Donan sıvı genleşerek motor bloğunu ve radyatörü çatlatabilir. Bu nedenle soğutma sistemine yalnız su değil, uygun oranda antifriz karışımı konur.
Motor hararet yaparsa
- Hararet göstergesi kırmızı bölgeye yaklaşırsa araç güvenli bir yerde durdurulur.
- Motor sıcakken radyatör ya da genleşme deposu kapağı açılmaz; basınçlı ve kaynar sıvı ağır yanığa yol açar.
- Olası nedenler: soğutma sıvısının eksilmesi, fan veya kayış arızası, termostatın kapalı kalması, radyatörün tıkanması.
Yağlama sistemi
Motor yağının görevleri: hareketli parçalar arasındaki sürtünmeyi ve aşınmayı azaltmak, motorun soğumasına yardım etmek, iç yüzeyleri temizlemek ve pistonla silindir arasında sızdırmazlığa katkı sağlamaktır. Yağ, karterden yağ pompasıyla emilir, yağ filtresinden geçerek motora dağıtılır.
Yağ seviyesi nasıl kontrol edilir?
- Araç düz bir zemindedir, motor durdurulmuş ve yağın kartere inmesi için birkaç dakika beklenmiştir.
- Yağ çubuğu çekilip silinir, yerine tam olarak takılıp tekrar çekilir.
- Yağ izi çubuktaki en az (min) ve en çok (max) işaretleri arasında olmalıdır. Eksikse aynı özellikte yağ tamamlanır; fazla yağ da motora zarar verir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Termostat motorun çabuk ısınmasını ve normal sıcaklıkta kalmasını sağlar.
- ✓Antifriz soğutma sıvısının donmasını önler, kaynama noktasını yükseltir.
- ✓Motor sıcakken radyatör kapağı açılmaz.
- ✓Motor yağı sürtünme ve aşınmayı azaltır, soğutmaya ve temizliğe yardım eder.
- ✓Yağ seviyesi min-max arasında olmalı; kontrol düz zeminde ve motor durmuşken yapılır.
- ✓Yağ basıncı lambası yanarsa motor hemen durdurulur.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Hararet yapan motorun radyatör kapağını hemen açmak.
- ✗Kışın soğutma sistemine yalnız su koymak.
- ✗Yağ seviyesini motor çalışırken ölçmek.
📝 Örnek soru
Soğutma sıvısına antifriz katılmasının temel amacı nedir?
- A) Motor gücünü artırmak
- B) Soğutma sıvısının donmasını önlemek
- C) Yakıt tüketimini azaltmak
- D) Egzoz gazını temizlemek
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Antifriz suyun donma noktasını düşürür; donan sıvının genleşip motor bloğunu ve radyatörü çatlatmasını önler.
MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.