Direksiyon ve ön düzen
Direksiyon sistemi, sürücünün direksiyon simidine verdiği hareketi rot ve rotiller aracılığıyla ön tekerleklere iletir. Hidrolik ya da elektrikli destek direksiyonu hafifletir.
- Rot (ön düzen) ayarı bozuksa: araç düz yolda bir yana çeker, lastikler düzensiz aşınır.
- Balans ayarı bozuksa: belirli hızlarda direksiyonda titreme hissedilir. Lastik değiştirildiğinde ya da tamir edildiğinde balans yaptırılır.
- Direksiyonda aşırı boşluk, rot ve rotil aşınmasının belirtisi olabilir.
Süspansiyon
Yaylar ve amortisörlerden oluşan süspansiyon sistemi, yoldan gelen sarsıntıları sönümler ve tekerleklerin yolla temasını korur. Amortisörü bozuk araçta araç yaylanır, yol tutuşu azalır, virajda savrulma eğilimi ve fren mesafesi artar.
Lastikler
Lastik basıncı
- Lastik basıncı araç üreticisinin önerdiği değerde tutulur ve lastikler soğukken ölçülür.
- Düşük basınç: lastik kenarlardan (omuzlardan) aşınır, ısınır, yakıt tüketimi artar, yol tutuş bozulur.
- Yüksek basınç: lastik ortadan aşınır, yolla temas alanı azalır, fren mesafesi uzar.
- Stepnenin (yedek lastik) basıncı da düzenli kontrol edilir.
Diş derinliği ve kış lastiği
Lastik dişleri suyu temas yüzeyinden atar. Diş derinliği azaldıkça ıslak zeminde lastik suyun üzerinde kayabilir (su kızağı). Otomobil lastiklerinde diş derinliği 1,6 mm'den az olmamalıdır; güvenlik için bu sınıra gelmeden değişim önerilir. Ticari araçlarda kış lastiği zorunluluğu ve süresi ilgili bakanlık düzenlemesiyle belirlenir; kış koşullarında kış lastiği kullanmak her araç için güvenliği artırır.
Lastik üzerindeki bilgiler
Lastiğin yan yüzeyinde ebat, yük ve hız indeksi ile üretim tarihi (hafta ve yıl) yazar. Eskiyen lastikte kauçuk sertleşip çatlayabildiği için üretim tarihine de dikkat edilir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Rot ayarı bozukluğu aracın bir yana çekmesine ve düzensiz aşınmaya yol açar.
- ✓Balans bozukluğu direksiyonda titremeye yol açar.
- ✓Bozuk amortisör yol tutuşu azaltır, fren mesafesini artırır.
- ✓Lastik basıncı soğukken ölçülür; düşük basınç kenardan, yüksek basınç ortadan aşınma yapar.
- ✓Otomobil lastiğinde diş derinliği 1,6 mm'den az olmamalıdır.
- ✓Aynı akstaki lastikler aynı ebat ve tipte olmalıdır.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Lastik basıncını uzun yolun hemen ardından ölçmek.
- ✗Direksiyon titremesini rot ayarına bağlamak (genellikle balans sorunudur).
- ✗Yedek lastiği hiç kontrol etmemek.
📝 Örnek soru
Lastik basıncının önerilen değerden düşük olması hangi soruna yol açar?
- A) Lastiğin ortadan aşınması
- B) Lastiğin kenarlardan aşınması ve yakıt tüketiminin artması
- C) Fren mesafesinin kısalması
- D) Direksiyonun hafiflemesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Düşük basınçta lastik omuzlarından aşınır, fazla ısınır ve yuvarlanma direnci artığı için yakıt tüketimi yükselir.
MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.