Ana içeriğe atla
Klinik Restoratif Diş Hekimliği Yüksek 8-10 Soru

Pedodonti

Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller

Çocuk diş hekimliği ve davranış yönetimi

Bu Konuda

Alt Konu 6
Tahmini Soru 8-10
Önem Yüksek

👶 Pedodonti

DUS Restoratif Bilimler • 8-10 Soru

Pedodonti, çocuk diş hekimliği olarak da bilinen, bebek, çocuk ve ergenlerin oral sağlığıyla ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Davranış yönetimi, koruyucu uygulamalar ve süt dişi tedavileri temel konulardır.

🧠 Çocuk Psikolojisi ve Gelişim Dönemleri

Dönem Yaş Özellikler Yaklaşım
Bebeklik 0-2 yaş Refleks dönem, ebeveyne bağımlı Ebeveyn eğitimi, kucakta muayene
Erken Çocukluk 2-6 yaş Egosantrik, somut düşünce Tell-show-do, dikkat dağıtma
Okul Çağı 6-12 yaş Mantıksal düşünce, sosyal farkındalık Açıklama, ödüllendirme
Ergenlik 12-18 yaş Soyut düşünce, özerklik arayışı Saygılı iletişim, karar paylaşımı

🎯 Davranış Yönetimi Teknikleri

✅ Temel Teknikler

  • Tell-Show-Do: Anlatma, gösterme, uygulama
  • Ses Kontrolü: Ton değişikliği ile dikkat çekme
  • Pozitif Pekiştirme: Övgü, ödül sistemi
  • Dikkat Dağıtma: Görsel/işitsel uyaranlar
  • Model Alma: Başka çocuğun izlenmesi
  • Desensitizasyon: Kademeli alıştırma

⚠️ İleri Teknikler

  • Hand-Over-Mouth (HOM): Artık önerilmiyor
  • Fiziksel Kısıtlama: Papoose board, anne kucağı
  • Koruyucu Stabilizasyon: Onam gerektirir
  • Sedasyon: N₂O-O₂, oral sedasyon
  • Genel Anestezi: Son seçenek

🔵 Frankl Davranış Sınıflaması

Frankl 1 (-- Kesinlikle Negatif): Tedaviyi reddeder, ağlar, korku gösterir
Frankl 2 (- Negatif): İsteksiz, huzursuz ama işbirliği yapabilir
Frankl 3 (+ Pozitif): Tedaviyi kabul eder, hafif çekingen
Frankl 4 (++ Kesinlikle Pozitif): İyi ilişki kurar, işbirlikçi, güler yüzlü

🦷 Süt Dişleri Özellikleri

Morfolojik Farklar

  • Daha küçük boyut
  • Daha geniş pulpa odası
  • İnce mine ve dentin
  • Belirgin servikal şişkinlik
  • Kısa kökler (rezorpsiyona yatkın)
  • Daha beyaz renk

Histolojik Farklar

  • Daha az mineralize mine
  • Daha geniş dentinal tübüller
  • Zengin kan ve sinir ağı
  • Hızlı pulpal reaksiyon
  • Yüksek tamir kapasitesi

📅 Süt Dişi Sürme Sırası

Alt kesiciler: 6-10 ay | Üst kesiciler: 8-12 ay | Lateral kesiciler: 9-13 ay
1. Molarlar: 13-19 ay | Kaninler: 16-23 ay | 2. Molarlar: 23-33 ay
Toplam 20 süt dişi ~2.5-3 yaşta tamamlanır

💊 Süt Dişi Pulpa Tedavileri

Tedavi Endikasyon Materyal Prognoz
İndirekt Pulpa Kapağı Derin çürük, vital pulpa, semptom yok Ca(OH)₂, CİS, MTA %90+
Direkt Pulpa Kapağı Mekanik açılma, <1mm, steril alan MTA, Biodentine Süt dişinde tartışmalı
Pulpotomi Koronal pulpa enfeksiyonu, kök sağlam Formokrezol, MTA, Ferrik sülfat %85-95
Pulpektomi Radiküler pulpa tutulumu, abse ZOE, Ca(OH)₂, İodoform pat %80-90

🧪 Pulpotomi Materyalleri Karşılaştırma

Formokrezol (%19 FC)

Klasik, 5dk uygulama, mutajen potansiyeli

Ferrik Sülfat (%15.5)

Hemostatik, 15sn, doku fiksasyonu yok

MTA / Biodentine

Biyouyumlu, dentin köprüsü, pahalı

Lazer Pulpotomi

Hemostaz, dezenfeksiyon, yeni teknik

🩹 Dental Travma Tedavisi

Travma Tipi Süt Dişi Daimi Diş
Konkusyon İzlem İzlem, yumuşak diyet
Subluksasyon İzlem Esnek splint 2 hafta
Ekstrüzyon Çekim veya repozisyon Repozisyon + splint 2 hafta
Lateral Luksasyon Daimi diş germini kontrol et Repozisyon + rijit splint 4 hafta
İntrüzyon Spontan re-erüpsiyon bekle veya çekim Cerrahi veya ortodontik ekstrüzyon
Avülsiyon Reimplantasyon yapılmaz! Hemen reimplante et + rijit splint

🚨 Avülse Daimi Diş Protokolü

  1. Dişi kökünden tutma, yıkama (serum fizyolojik/süt)
  2. Mümkünse hemen sokete yerleştir
  3. Değilse: Süt, serum fizyolojik, tükürük içinde sakla
  4. 30dk içinde reimplante: %90 başarı
  5. Esnek splint 2 hafta (açık apeks) veya rijit splint (kapalı apeks)
  6. Antibiyotik + tetanoz kontrolü

🔩 Yer Tutucular

Sabit Yer Tutucular

  • Band-loop: Tek diş kaybı
  • Crown-loop: Anchor dişte kron varsa
  • Distal shoe: 2. süt molar erken kaybı
  • Lingual arch: Bilateral alt kayıp
  • Nance: Bilateral üst kayıp
  • Transpalatal arch: Üst molar stabilizasyonu

Hareketli Yer Tutucular

  • Çoklu diş kaybında
  • Estetik beklenti varsa
  • Kooperasyon iyi ise
  • Ön bölge kayıplarında
  • Adams kleps + akrilik

📌 Yer Tutucu Endikasyonları

Gerekli: 1. daimi molar sürmemişse, 2. süt molar kaybı (distal shoe)
Değerlendir: Çürük aktivitesi, kooperasyon, 6 yaş altı süt molar kaybı
Gerekmez: Daimi diş 2/3 kök gelişimi tamamsa, 6 ay içinde sürecekse

👑 Paslanmaz Çelik Kronlar (SSC)

SSC Endikasyonları

  • Çoklu yüzey çürüğü
  • Pulpotomi/pulpektomi sonrası
  • Hipoplastik dişler
  • Aşırı aşınmış dişler
  • Başarısız amalgam/kompozit
  • Yer tutucu dayanak dişi
  • Bruksizm varlığında
  • Kooperasyon sorunu

Preparasyon: Okluzal 1-1.5mm, proksimal slice cut, yuvarlatılmış kenarlar

📝 DUS Sınavında Çıkabilecek Sorular

  • Frankl davranış sınıflaması ve tedavi yaklaşımları
  • Tell-show-do ve diğer davranış yönetimi teknikleri
  • Süt dişi pulpotomi endikasyonları ve materyalleri
  • Formokrezol vs MTA karşılaştırması
  • Dental travma tedavi protokolleri (süt vs daimi diş)
  • Avülse diş tedavisi ve prognozu
  • Yer tutucu seçimi ve endikasyonları
  • Distal shoe aparey kullanımı
  • SSC endikasyonları ve preparasyon prensipleri

💡 Önemli Noktalar

  • Tell-show-do tekniği
  • Süt dişi pulpotomi endikasyonları
  • Formokrezol ve MTA kullanımı
  • Yer tutucu tipleri

Alt Konular

  • Çocuk Psikolojisi
  • Davranış Yönetimi
  • Süt Dişi Tedavileri
  • Pulpa Tedavileri
  • Travma Tedavisi
  • Yer Tutucu Uygulamalar