- Ana Sayfa
- /
- DUS
- /
- Konu Anlatımı
- /
- Klinik Restoratif Diş Hekimliği
- /
- Pedodonti
Pedodonti
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Çocuk diş hekimliği ve davranış yönetimi
Bu Konuda
👶 Pedodonti
DUS Restoratif Bilimler • 8-10 Soru
Pedodonti, çocuk diş hekimliği olarak da bilinen, bebek, çocuk ve ergenlerin oral sağlığıyla ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Davranış yönetimi, koruyucu uygulamalar ve süt dişi tedavileri temel konulardır.
🧠 Çocuk Psikolojisi ve Gelişim Dönemleri
| Dönem | Yaş | Özellikler | Yaklaşım |
|---|---|---|---|
| Bebeklik | 0-2 yaş | Refleks dönem, ebeveyne bağımlı | Ebeveyn eğitimi, kucakta muayene |
| Erken Çocukluk | 2-6 yaş | Egosantrik, somut düşünce | Tell-show-do, dikkat dağıtma |
| Okul Çağı | 6-12 yaş | Mantıksal düşünce, sosyal farkındalık | Açıklama, ödüllendirme |
| Ergenlik | 12-18 yaş | Soyut düşünce, özerklik arayışı | Saygılı iletişim, karar paylaşımı |
🎯 Davranış Yönetimi Teknikleri
✅ Temel Teknikler
- Tell-Show-Do: Anlatma, gösterme, uygulama
- Ses Kontrolü: Ton değişikliği ile dikkat çekme
- Pozitif Pekiştirme: Övgü, ödül sistemi
- Dikkat Dağıtma: Görsel/işitsel uyaranlar
- Model Alma: Başka çocuğun izlenmesi
- Desensitizasyon: Kademeli alıştırma
⚠️ İleri Teknikler
- Hand-Over-Mouth (HOM): Artık önerilmiyor
- Fiziksel Kısıtlama: Papoose board, anne kucağı
- Koruyucu Stabilizasyon: Onam gerektirir
- Sedasyon: N₂O-O₂, oral sedasyon
- Genel Anestezi: Son seçenek
🔵 Frankl Davranış Sınıflaması
| Frankl 1 (-- Kesinlikle Negatif): | Tedaviyi reddeder, ağlar, korku gösterir |
| Frankl 2 (- Negatif): | İsteksiz, huzursuz ama işbirliği yapabilir |
| Frankl 3 (+ Pozitif): | Tedaviyi kabul eder, hafif çekingen |
| Frankl 4 (++ Kesinlikle Pozitif): | İyi ilişki kurar, işbirlikçi, güler yüzlü |
🦷 Süt Dişleri Özellikleri
Morfolojik Farklar
- Daha küçük boyut
- Daha geniş pulpa odası
- İnce mine ve dentin
- Belirgin servikal şişkinlik
- Kısa kökler (rezorpsiyona yatkın)
- Daha beyaz renk
Histolojik Farklar
- Daha az mineralize mine
- Daha geniş dentinal tübüller
- Zengin kan ve sinir ağı
- Hızlı pulpal reaksiyon
- Yüksek tamir kapasitesi
📅 Süt Dişi Sürme Sırası
Alt kesiciler: 6-10 ay | Üst kesiciler: 8-12 ay | Lateral kesiciler: 9-13 ay
1. Molarlar: 13-19 ay | Kaninler: 16-23 ay | 2. Molarlar: 23-33 ay
Toplam 20 süt dişi ~2.5-3 yaşta tamamlanır
💊 Süt Dişi Pulpa Tedavileri
| Tedavi | Endikasyon | Materyal | Prognoz |
|---|---|---|---|
| İndirekt Pulpa Kapağı | Derin çürük, vital pulpa, semptom yok | Ca(OH)₂, CİS, MTA | %90+ |
| Direkt Pulpa Kapağı | Mekanik açılma, <1mm, steril alan | MTA, Biodentine | Süt dişinde tartışmalı |
| Pulpotomi | Koronal pulpa enfeksiyonu, kök sağlam | Formokrezol, MTA, Ferrik sülfat | %85-95 |
| Pulpektomi | Radiküler pulpa tutulumu, abse | ZOE, Ca(OH)₂, İodoform pat | %80-90 |
🧪 Pulpotomi Materyalleri Karşılaştırma
Klasik, 5dk uygulama, mutajen potansiyeli
Hemostatik, 15sn, doku fiksasyonu yok
Biyouyumlu, dentin köprüsü, pahalı
Hemostaz, dezenfeksiyon, yeni teknik
🩹 Dental Travma Tedavisi
| Travma Tipi | Süt Dişi | Daimi Diş |
|---|---|---|
| Konkusyon | İzlem | İzlem, yumuşak diyet |
| Subluksasyon | İzlem | Esnek splint 2 hafta |
| Ekstrüzyon | Çekim veya repozisyon | Repozisyon + splint 2 hafta |
| Lateral Luksasyon | Daimi diş germini kontrol et | Repozisyon + rijit splint 4 hafta |
| İntrüzyon | Spontan re-erüpsiyon bekle veya çekim | Cerrahi veya ortodontik ekstrüzyon |
| Avülsiyon | Reimplantasyon yapılmaz! | Hemen reimplante et + rijit splint |
🚨 Avülse Daimi Diş Protokolü
- Dişi kökünden tutma, yıkama (serum fizyolojik/süt)
- Mümkünse hemen sokete yerleştir
- Değilse: Süt, serum fizyolojik, tükürük içinde sakla
- 30dk içinde reimplante: %90 başarı
- Esnek splint 2 hafta (açık apeks) veya rijit splint (kapalı apeks)
- Antibiyotik + tetanoz kontrolü
🔩 Yer Tutucular
Sabit Yer Tutucular
- Band-loop: Tek diş kaybı
- Crown-loop: Anchor dişte kron varsa
- Distal shoe: 2. süt molar erken kaybı
- Lingual arch: Bilateral alt kayıp
- Nance: Bilateral üst kayıp
- Transpalatal arch: Üst molar stabilizasyonu
Hareketli Yer Tutucular
- Çoklu diş kaybında
- Estetik beklenti varsa
- Kooperasyon iyi ise
- Ön bölge kayıplarında
- Adams kleps + akrilik
📌 Yer Tutucu Endikasyonları
Gerekli: 1. daimi molar sürmemişse, 2. süt molar kaybı (distal shoe)
Değerlendir: Çürük aktivitesi, kooperasyon, 6 yaş altı süt molar kaybı
Gerekmez: Daimi diş 2/3 kök gelişimi tamamsa, 6 ay içinde sürecekse
👑 Paslanmaz Çelik Kronlar (SSC)
SSC Endikasyonları
- Çoklu yüzey çürüğü
- Pulpotomi/pulpektomi sonrası
- Hipoplastik dişler
- Aşırı aşınmış dişler
- Başarısız amalgam/kompozit
- Yer tutucu dayanak dişi
- Bruksizm varlığında
- Kooperasyon sorunu
Preparasyon: Okluzal 1-1.5mm, proksimal slice cut, yuvarlatılmış kenarlar
📝 DUS Sınavında Çıkabilecek Sorular
- Frankl davranış sınıflaması ve tedavi yaklaşımları
- Tell-show-do ve diğer davranış yönetimi teknikleri
- Süt dişi pulpotomi endikasyonları ve materyalleri
- Formokrezol vs MTA karşılaştırması
- Dental travma tedavi protokolleri (süt vs daimi diş)
- Avülse diş tedavisi ve prognozu
- Yer tutucu seçimi ve endikasyonları
- Distal shoe aparey kullanımı
- SSC endikasyonları ve preparasyon prensipleri
💡 Önemli Noktalar
- ✓ Tell-show-do tekniği
- ✓ Süt dişi pulpotomi endikasyonları
- ✓ Formokrezol ve MTA kullanımı
- ✓ Yer tutucu tipleri
Alt Konular
- Çocuk Psikolojisi
- Davranış Yönetimi
- Süt Dişi Tedavileri
- Pulpa Tedavileri
- Travma Tedavisi
- Yer Tutucu Uygulamalar