Klinik Protetik Diş Hekimliği Yüksek 6-8 Soru
Oklüzyon ve TME Bozuklukları
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Oklüzal analiz, bruksizm ve TME tedavisi
Bu Konuda
Alt Konu 6
Tahmini Soru 6-8
Önem Yüksek
🦷 Oklüzyon ve TME Bozuklukları
Oklüzal analiz, bruksizm ve temporomandibular eklem tedavisi - DUS Protetik
📋 Konu Özeti
Oklüzyon, üst ve alt çene dişlerinin birbirleriyle olan ilişkisidir. Temporomandibular eklem (TME) bozuklukları, çene eklemi ve kaslarını etkileyen fonksiyonel problemlerdir. DUS sınavında TME anatomisi, disk deplasmanı, bruksizm ve splint tedavisi sıkça sorulmaktadır.
Oklüzyon Terminolojisi
Temel Kavramlar
- Sentrik Oklüzyon (CO): Maksimum interkuspidasyonda dişlerin temas pozisyonu
- Sentrik İlişki (CR): Kondillerin glenoid fossada en üst-ön pozisyonu
- Maksimum İnterkuspidayon (MI): En fazla diş temasının olduğu pozisyon
- İstirahat Pozisyonu: Kaslar gevşek, dişler temassız
- Freeway Space: İstirahat - oklüzyon arası mesafe (2-4mm)
Oklüzal Rehberlik
| Rehberlik Tipi | Tanım | Özellik |
|---|---|---|
| Anterior Rehberlik | Protrüzyonda anterior dişler temas | Posterior diskluzyonu sağlar |
| Kanin Rehberlik | Lateral harekette sadece kaninler temas | Mutually protected oklüzyon |
| Grup Fonksiyon | Lateral harekette çalışan taraf dişleri temas | Kuvvet dağılımı |
| Balanced Oklüzyon | Tüm hareketlerde bilateral temas | Tam protezler için |
TME Anatomisi
🦴 Kemik Yapılar
- Kondil: Mandibula başı
- Glenoid Fossa: Temporal kemikteki çukur
- Artiküler Eminens: Öndeki çıkıntı
- Postglenoid Tüberkül: Arkadaki çıkıntı
💠 Disk ve Bağlar
- Artiküler Disk: Bikonkav fibrokartilaj
- Retrodiskal Doku: Bilaminar zon
- Lateral Ligament: Ana stabilizatör
- Stilomandibular Ligament: Aksesuar
💡 Artiküler Disk Bölgeleri
Anterior Band: Kalın, 2mm
İntermediate Zone: İnce, avasküler, fonksiyonel bölge
Posterior Band: En kalın, 3mm
Bilaminar Zon: Vasküler, innerve, ağrı kaynağı
TME Bozuklukları (TMD)
Disk Deplasmanı
| Tip | Tanım | Klinik Bulgular |
|---|---|---|
| Redüksiyonlu Disk Deplasmanı | Disk öne deplase, ağız açılırken yerine döner | Açma-kapamada klik sesi, ağrı olabilir |
| Redüksiyonsuz Disk Deplasmanı | Disk yerine dönmez, kondil önünde kalır | Ağız açıklığında kısıtlama, ağrı |
| Closed Lock | Akut redüksiyonsuz deplasman | Ani ağız açamama (<30mm) |
| Open Lock | Kondil eminens önünde takılı | Ağız kapatamama, çene dislokasyonu |
TMD Sınıflaması (DC/TMD)
Kas Bozuklukları
- Miyalji: Kas ağrısı
- Miyofasiyal Ağrı: Tetik noktaları
- Miyospazm: Kas krampı
- Miyozit: Kas enflamasyonu
- Kontraktür: Kısalma
Eklem Bozuklukları
- Disk deplasmanı: En sık
- Osteoartrit: Dejeneratif
- Ankiloz: Eklem füzyonu
- Hipermobilite: Aşırı hareket
- Kondiler hiperplazi: Büyüme
Bruksizm
Bruksizm Tipleri
| Gece Bruksizmi | Uyku sırasında, sıkma ve gıcırdatma |
| Gündüz Bruksizmi | Uyanıkken, genellikle sıkma |
| Klinik Bulgular | Diş aşınması, abfraksiyon, kas ağrısı, baş ağrısı, hipertrofik masseter |
Oklüzal Splintler
| Splint Tipi | Özellik | Endikasyon |
|---|---|---|
| Stabilizasyon Splinti | Düz oklüzal yüzey, üst çene | En yaygın, bruksizm, kas ağrısı |
| Anterior Repositioning Splint | Mandibulayı öne konumlandırır | Redüksiyonlu disk deplasmanı |
| Pivot Splint | Posterior tek nokta temas | Eklem yükünü azaltma |
| NTI Cihazı | Sadece santral kesiciler temas | Migren, bruksizm |
| Soft Splint | Yumuşak materyal | Kısa süreli kullanım, spor |
Oklüzal Ayarlama (Selective Grinding)
Endikasyonlar
- Prematür kontaklar
- CR-CO uyumsuzluğu
- Travmatik oklüzyon
- Protez sonrası ayarlama
MUDL/BULL Kuralı
- Mesial incline: Upper teeth
- Distal incline: Lower teeth
- Sentrik interferans için
- Tüberkül tepesi korunur
Artikülatörler
| Tip | Özellik | Kullanım |
|---|---|---|
| Non-Adjustable | Sabit değerler, menteşe | Basit tek kron |
| Semi-Adjustable | Ortalama değerler + bazı ayarlar | Rutin protetik işler |
| Fully Adjustable | Tüm parametreler ayarlanabilir | Full mouth rehabilitasyon |
⚠️ TMD Tedavi Prensipleri
Konservatif Önce: Hasta eğitimi, yumuşak diyet, sıcak/soğuk uygulama, NSAİİ
Splint Tedavisi: Stabilizasyon splinti ilk tercih
Fizik Tedavi: Egzersizler, masaj, TENS
Cerrahi: Son çare, konservatif tedaviye yanıt vermezse
📝 DUS Sınavında Çıkabilecek Sorular
- Sentrik ilişki ve sentrik oklüzyon tanımları
- Oklüzal rehberlik tipleri (kanin, grup fonksiyon)
- TME anatomisi ve disk yapısı
- Disk deplasmanı tipleri (redüksiyonlu/redüksiyonsuz)
- Closed lock ve open lock ayırıcı tanısı
- Splint tipleri ve endikasyonları
- Bruksizm klinik bulguları
- Artikülatör tipleri
- Selektif grinding endikasyonları
- TMD tedavi protokolü
💡 Önemli Noktalar
- ✓ Artikülatör kullanımı
- ✓ TME disk deplasmanı
- ✓ Splint tipleri ve endikasyonları
- ✓ Selektif grinding
Alt Konular
- Oklüzal Analiz
- TME Anatomisi ve Fizyolojisi
- TME Bozuklukları
- Bruksizm
- Oklüzal Splintler
- Oklüzal Ayarlama