Klinik Protetik Diş Hekimliği Kritik 10-12 Soru
Hareketli Protezler
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Parsiyel ve total protezler
Bu Konuda
Alt Konu 7
Tahmini Soru 10-12
Önem Kritik
🦷 Hareketli Protezler
Bölümlü (parsiyel) ve tam protezler - DUS Protetik
📋 Konu Özeti
Hareketli protezler, hasta tarafından takılıp çıkarılabilen protezlerdir. Bölümlü protezler (parsiyel) kısmi dişsizlik, tam protezler ise tamamen dişsiz vakalarda kullanılır. DUS sınavında Kennedy sınıflaması, kroşe tasarımı, destek ve ölçü teknikleri sıkça sorulmaktadır.
Kennedy Sınıflaması
Kennedy Sınıflaması: Kısmi dişsizlik vakalarının sınıflandırılması için kullanılır. Ana sınıflar posterior boşluklara göre belirlenir.
| Sınıf | Tanım | Özellik | Destek Tipi |
|---|---|---|---|
| Sınıf I | Bilateral posterior serbest son | Her iki tarafta posterior dişsizlik | Diş-mukoza destekli |
| Sınıf II | Unilateral posterior serbest son | Tek tarafta posterior dişsizlik | Diş-mukoza destekli |
| Sınıf III | Unilateral ara boşluk | Her iki tarafta dayanak var | Diş destekli |
| Sınıf IV | Anterior boşluk (orta hattı geçen) | Tek anterior boşluk | Diş destekli |
💡 Applegate Kuralları (8 Kural)
- Sınıflama çekimler tamamlandıktan sonra yapılır
- 3. molar yoksa sınıflamada değerlendirilmez
- 3. molar dayanak olarak kullanılıyorsa sınıflamaya dahil edilir
- 2. molar eksik ve replase edilmeyecekse sınıflamaya dahil edilmez
- Posterior boşluk sınıfı belirler (Sınıf IV hariç)
- Ek boşluklar modifikasyon olarak belirtilir
- Modifikasyon sayısı ek boşluk sayısını gösterir
- Sınıf IV modifikasyonu yoktur
Kroşe Tipleri ve Tasarım Prensipleri
Kroşe Anatomisi
Kol (Arm)
Retansiyon sağlar
Gövde (Body)
Rijit, diş ekvatorunda
Uç (Tip)
Undercut içinde, esnek
Oklüzal Dayanak
Destek sağlar
Kroşe Tipleri
| Kroşe Tipi | Özellik | Endikasyon |
|---|---|---|
| Akers (Circumferential) | Suprabulgeden gelir, suprabulge yaklaşım | En yaygın, diş destekli vakalar |
| Roach (Bar) Kroşe | İnfrabulgeden gelir, T, Y, I, U tipleri | Derin vestibül, estetik öncelik |
| RPI Sistemi | Rest-Proximal plate-I bar | Sınıf I-II serbest son vakalar |
| Ring Kroşe | Dişi tam çevreler | Tilted molarlar |
| Combination Kroşe | Döküm + tel kroşe birlikte | Serbest son, estetik önemli |
| Hairpin Kroşe | Geri dönen kol | Mesiale yatan premolarlar |
Bölümlü Protez Tasarım Prensipleri
🔹 Destek (Support)
- Oklüzal dayanaklar
- Kret-mukoza desteği
- Vertikal kuvvetlere direnç
- Dayanak diş sayısı
🔹 Stabilizasyon
- Reciprocal arms
- Major konektörler
- Horizontal kuvvetlere direnç
- Rigid minor konektörler
🔹 Retansiyon
- Kroşe kolları
- Undercut miktarı
- Protezin yerinden çıkmasına direnç
- 0.25-0.50mm undercut ideal
Major Konektörler
Üst Çene
- Palatal Strap: Geniş, ince
- Palatal Plate: En rijit, daha kalın
- Anterior-Posterior Strap: Çift bar
- Horseshoe: Torus palatinus varsa
- Single Palatal Bar: Nadiren kullanılır
Alt Çene
- Lingual Bar: En yaygın kullanılan
- Lingual Plate: Alt anterior dişler mobil/kayıp
- Double Lingual Bar: Derin vestibül
- Labial Bar: Linguale eğik dişler
- Sublingual Bar: Sığ ağız tabanı
Tam Protezler
Ölçü Teknikleri
| Ölçü Tipi | Açıklama | Materyal |
|---|---|---|
| Ön (Anatomik) Ölçü | Stok kaşık ile alınır | Aljinat, compound |
| Fonksiyonel Ölçü | Bireysel kaşık ile, kas aktivitesi kaydedilir | Çinko oksit öjenol, polieter |
| Kenar Şekillendirme | Border molding, vestibül derinliği | Compound, elastomerik |
Oklüzal İlişki Kaydı
- Dikey Boyut: İstirahat dikey boyutu - 2-4mm = Oklüzal dikey boyut
- Sentrik İlişki: Kondillerin en üst-ön pozisyonu
- Yüz Yayı Transferi: Maksiller modelin artikülatöre monte edilmesi
- Oklüzyon Kaydı: Mum veya silikon ile alınır
Diş Dizimi ve Oklüzyon
Anterior Diş Dizimi
- Estetik öncelikli
- Dudak desteği
- Fonetik (F, V sesleri)
- Smile line uyumu
Posterior Oklüzyon
- Lingualized: Üst palatal-alt santral
- Balanced: Bilateral temas
- Monoplane: Düz oklüzal yüzey
- Anatomik: 30-33° tüberkül
Protez Komplikasyonları
| Problem | Sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Gevşek Protez | Kret rezorbsiyonu, overextension | Astar, yeni protez |
| Ağrı/Yara | Overextension, keskin kenarlar | Kenar düzeltme |
| Fonasyon Sorunu | Kalın damak, yanlış diş pozisyonu | Damak inceltme, diş düzenleme |
| Gagging | Uzun posterior kenar | Posterior kenar kısaltma |
| Protez Stomatiti | Candida, kötü hijyen | Antifungal, hijyen eğitimi |
⚠️ Bölümlü Protezde Sık Yapılan Hatalar
Yetersiz Dayanak: Kuvvet dağılımı bozulur
Yanlış Kroşe Seçimi: Undercut miktarına dikkat
Rigid Major Konektör Yokluğu: Stabilizasyon kaybı
İndirekt Retansiyon Eksikliği: Serbest son tipping hareketi
Yetersiz Oklüzal Dayanak: Destek kaybı
📝 DUS Sınavında Çıkabilecek Sorular
- Kennedy sınıflaması ve modifikasyonlar
- Applegate kuralları
- Kroşe tipleri ve endikasyonları (Akers, RPI, Bar)
- Major konektör seçimi (lingual bar vs plate)
- Destek, stabilizasyon, retansiyon prensipleri
- Fonksiyonel ölçü teknikleri
- Dikey boyut belirleme
- Tam protez oklüzyon tipleri (balanced, lingualized)
- Protez komplikasyonları ve çözümleri
- İndirekt retansiyon kavramı
💡 Önemli Noktalar
- ✓ Kennedy sınıfları ve modifikasyonlar
- ✓ Kroşe tasarım prensipleri
- ✓ Fonksiyonel ölçü
- ✓ Oklüzal ilişki kaydı
Alt Konular
- Bölümlü Protez Tasarımı
- Kennedy Sınıflaması
- Kroşe Tipleri
- Tam Protezler
- Ölçü Alma
- Diş Dizimi
- Protez Tamiri