KPSS Lisans Öğrenme Psikolojisi
Davranışçı, bilişsel ve yapılandırmacı öğrenme kuramları
📋 Alt Konular
💡 Önemli Noktalar
- ★ Klasik koşullanma: Pavlov, Watson
- ★ Edimsel koşullanma: Thorndike, Skinner
- ★ Sosyal öğrenme: Bandura
- ★ Bilgi işleme: Duyusal bellek → Kısa süreli → Uzun süreli
📖 Konu Anlatımı
Öğrenme Psikolojisi Nedir?
Öğrenme psikolojisi, bireylerin nasıl öğrendiğini, davranış değişikliklerinin nasıl gerçekleştiğini ve bilginin nasıl işlendiğini inceleyen alandır. KPSS Eğitim Bilimleri'nde 12-15 soru ile en fazla soru gelen konudur.
📌 KPSS İpucu
Öğrenme psikolojisi KPSS'de en çok soru gelen konudur. Edimsel koşullanma (Skinner) ve Bandura'nın sosyal öğrenme kuramı neredeyse her sınavda sorulur.
1. Klasik Koşullanma (Pavlov & Watson)
Ivan Pavlov'un köpeklerle yaptığı deneye dayanan klasik koşullanma, bir nötr uyaranın koşulsuz uyaranla eşleştirilmesiyle koşullu tepki oluşturma sürecidir.
| Kavram | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Koşulsuz Uyaran (KSU) | Doğal tepki uyandıran uyaran | Yiyecek |
| Koşulsuz Tepki (KST) | KSU'ya verilen doğal tepki | Salya akması |
| Koşullu Uyaran (KU) | Eşleştirme sonrası tepki oluşturan uyaran | Zil sesi |
| Koşullu Tepki (KT) | KU'ya verilen öğrenilmiş tepki | Zil sesine salya |
📝 Klasik Koşullanma İlkeleri
- Genelleme: Benzer uyaranlara aynı tepki verme (Watson - Küçük Albert deneyi)
- Ayırt Etme: Farklı uyaranlara farklı tepki verme
- Sönme: KU tek başına sunulursa tepkinin zayıflaması
- Kendiliğinden Geri Gelme: Sönen tepkinin bir süre sonra tekrar ortaya çıkması
2. Edimsel (Operant) Koşullanma
Thorndike (etki yasası, hazır bulunuşluk, tekrar) ve Skinner (pekiştirme, ceza) tarafından geliştirilmiştir. Davranışın sonuçlarına göre öğrenme gerçekleşir.
| Kavram | Tanım | Sonuç |
|---|---|---|
| Olumlu Pekiştirme | Hoşa giden uyaran ekleme | Davranış artar |
| Olumsuz Pekiştirme | Hoşa gitmeyen uyaranı kaldırma | Davranış artar |
| Olumlu Ceza (I. Tip) | Hoşa gitmeyen uyaran ekleme | Davranış azalır |
| Olumsuz Ceza (II. Tip) | Hoşa giden uyaranı kaldırma | Davranış azalır |
⚠️ Önemli
Pekiştirme her zaman davranışı ARTIRIR (olumlu da olumsuz da). Ceza her zaman davranışı AZALTIR. Olumsuz pekiştirme ile cezayı karıştırmayın!
3. Bandura'nın Sosyal Öğrenme Kuramı
Albert Bandura'ya göre öğrenme, başkalarını gözlemleyerek ve model alarak gerçekleşebilir. Doğrudan yaşantı gerekmez.
📝 Gözlem Yoluyla Öğrenme Süreçleri
- Dikkat: Modeli fark etme ve odaklanma
- Hatırda Tutma: Gözlenen davranışı belleğe kodlama
- Davranışa Dönüştürme (Motor Yeniden Üretim): Davranışı uygulama
- Güdülenme: Davranışı tekrarlama motivasyonu (dolaylı pekiştirme/ceza)
4. Bilgi İşleme Kuramı
Bilgi üç aşamalı bellek sistemiyle işlenir:
Duyusal Bellek
1-3 saniye
Kısa Süreli Bellek
20-30 saniye, 7±2 birim
Uzun Süreli Bellek
Sınırsız kapasite
🎯 KPSS Soru Çözüm Stratejisi
- "Davranış artıyorsa" → Pekiştirme; "Davranış azalıyorsa" → Ceza
- "Bir şey veriliyor/ekleniyor" → Olumlu; "Bir şey alınıyor/kaldırılıyor" → Olumsuz
- Gözlem yoluyla öğrenmede kişi davranışı yapmak zorunda değildir (gizil öğrenme)
- Klasik koşullanma = istemsiz tepkiler; Edimsel = istemli davranışlar
Eğitim Bilimleri Konuları
❓ Sıkça Sorulan Sorular
KPSS Lisans Öğrenme Psikolojisi konusu nedir?
Öğrenme Psikolojisi, KPSS Lisans Eğitim Bilimleri testinde önemli konulardan biridir. Davranışçı, bilişsel ve yapılandırmacı öğrenme kuramları Bu konudan sınavda ortalama 12-15 soru gelmektedir.
KPSS Lisans'ta Öğrenme Psikolojisi konusundan kac soru çıkar?
KPSS Lisans sınavında Öğrenme Psikolojisi konusundan genellikle 12-15 soru çıkmaktadır.
Öğrenme Psikolojisi konusunun alt başlıklari nelerdir?
Öğrenme Psikolojisi konusunun 6 alt başlığı vardır: Klasik Koşullanma, Edimsel Koşullanma, Sosyal Öğrenme Kuramı, Bilgi İşleme Kuramı, Yapılandırmacılık, Gestalt Kuramı.