Doğru ve ters orantı
- Doğru orantı: biri artınca diğeri aynı oranda artar. 3 kalem 45 TL ise 5 kalem 75 TL'dir.
- Ters orantı: biri artınca diğeri aynı oranda azalır. Bir işi 4 işçi 12 günde bitiriyorsa 6 işçi 8 günde bitirir (4 × 12 = 6 × 8).
Yüzde hesapları
Bir sayının %x'i = sayı × x / 100. 600 TL'nin %15'i 90 TL'dir. Zam ve indirim art arda uygulanıyorsa her biri bir önceki fiyat üzerinden hesaplanır: 1.000 TL'lik ürüne önce %20 zam, sonra %20 indirim yapılırsa son fiyat 1.000 × 1,2 × 0,8 = 960 TL olur; yani ilk fiyata dönmez.
Kâr ve zarar
Kâr ya da zarar yüzdesi aksi söylenmedikçe alış (maliyet) fiyatı üzerinden hesaplanır. 400 TL'ye alınıp 500 TL'ye satılan üründe kâr 100 TL, kâr oranı %25'tir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Doğru orantıda oran sabittir, ters orantıda çarpım sabittir.
- ✓Art arda yüzde değişimlerde çarpan kullanılır.
- ✓Kâr-zarar yüzdesi alış fiyatı üzerinden hesaplanır.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗%20 zam ve %20 indirimin birbirini götürdüğünü sanmak.
- ✗Kâr oranını satış fiyatı üzerinden hesaplamak.
📝 Örnek soru
Fiyatı 800 TL olan bir ürüne %25 indirim yapılırsa ürünün yeni fiyatı kaç TL olur?
- A) 550
- B) 575
- C) 600
- D) 625
- E) 650
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C. İndirim tutarı 800 × 25 / 100 = 200 TL; yeni fiyat 800 - 200 = 600 TL. Kısaca 800 × 0,75 = 600.
Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; Polis Akademisi, ÖSYM veya MEB soruları değildir.