Rehber Panda Hukuk Editörü
📅 Mevzuat Güncelliği: 26 Nisan 2026 itibarıyla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet Akademisi Kanunu ve HSK güncel atama yönetmelikleri esas alınmıştır.
İlgili İçerikler: İYÖS Nedir? | İYÖS mü HMGS mi? | İdare Hukuku Pillar
30 Saniyede Genel Resim (TL;DR)
İYÖS sonrası 4 aşama (toplam 5-6 yıl):
- HSK Yazılı Sınavı (İYÖS sonrası 4-6 ay) — açık uçlu hukuk klasik formatı
- HSK Sözlü Mülakat (Yazılı sonrası 2-3 ay) — kişilik + hukuki formasyon
- İdari Hâkim Adayı Atama (Mülakat sonrası 1-3 ay) — kontenjan dahilinde
- Türkiye Adalet Akademisi 2 Yıl Staj + sonra idari hâkim olarak göreve başlama
Kritik nokta: İYÖS sadece ön elemedir. Atanma garantisi YOK. Yazılı + sözlü + kontenjan dahil olmak şart.
İYÖS başarısı (70+ puan) hâkim adaylığı yolculuğunun tamamı değildir; sadece kapı açan ön sınavdır. Asıl seleksiyon HSK yazılı + sözlü süreçlerinde yapılır. Bu süreç bilinmediğinde aday "İYÖS'ü geçtim, hâkim oldum" yanılgısına düşer ve sonraki aşamalara hazırlıksız girer. Bu rehber 4 aşamanın her birinin detayını + 2026 takvimine göre süreyi + hazırlık önerilerini sunar.
1. Aşama: HSK Yazılı Sınavı
İYÖS sonuçları açıklandıktan sonra (Ekim-Kasım 2026) HSK yazılı sınavı için duyuru yayımlanır. Yazılı sınav genelde İYÖS sonrasında 4-6 ay içinde gerçekleşir.
Yazılı Sınav Yapısı
| Boyut | Detay |
|---|---|
| Format | Klasik (açık uçlu, makale tarzı) — test değil |
| Soru sayısı | 5-8 soru (her biri detaylı yanıt isteyen) |
| Süre | 4-5 saat (sabah veya öğleden sonra oturum) |
| Konu kapsamı | İdare Hukuku + İYUK + Vergi Hukuku + Anayasa + Genel Hukuk |
| Soru tipi | Olay analizi, kavram açıklaması, mevzuat uygulama, içtihat değerlendirme |
| Değerlendirme | Hâkim/savcı komisyonu tarafından el ile |
| Geçme notu | 100 üzerinden 70 (HSK kararıyla değişebilir) |
Yazılı Sınav İçin Hazırlık Stratejisi
- İYÖS hazırlığı yetmez — yazılı sınav daha derinlikli, açık uçlu yanıt yazma becerisi ister
- Akademik metin yazma pratiği: Özellikle SBF/İİBF mezunu için kritik (test sınavlarına alışık)
- Olay analizi pratiği: Bir hukuki olay verilir, "bu olayda hangi hukuki sorunlar var, nasıl çözülür" yazılır
- İçtihat referansı: Cevaplarda Danıştay/AYM kararlarına atıf yapma alışkanlığı kazanın
- Mevzuat metni ezberi: 2577 sayılı İYUK, 657 sayılı Kanun, 213 sayılı VUK ana maddeleri ezberlenmiş olmalı
- El yazısı düzgünlüğü: 4-5 saatlik sınavda okunaklı ve hızlı yazma şart
Tipik Yazılı Sınav Sorusu Örneği
Örnek Soru:
"Bir belediye başkanı, 657 sayılı Kanun'a tabi olarak çalışan bir memuru, hiçbir savunma alma usulüne uymadan ve disiplin amiri olarak görev yapmadığı bir konuda 'aylıktan kesme' cezasına çarptırmıştır. Bu işlemin İdare Hukuku açısından geçerliliğini değerlendiriniz. Olası iptal davası süreci, dava süresi ve ileri sürülebilecek hukuka aykırılık sebepleri konularını içerecek şekilde detaylı bir yanıt yazınız."
İdeal yanıt yapısı: İdari işlem unsurlarına göre denetim (yetki gaspı + asli şekil eksikliği) → İYUK md. 7 dava süresi (60 gün) → idare mahkemesinde iptal davası prosedürü + olası karar.
2. Aşama: HSK Sözlü Mülakat
Yazılı sınavı geçen adaylar HSK sözlü mülakat aşamasına girer. Bu aşama yazılıdan 2-3 ay sonra gerçekleşir.
Sözlü Mülakat Yapısı
| Boyut | Detay |
|---|---|
| Komisyon | 3-5 kişilik HSK üyesi komisyonu (hâkim/savcı + akademisyen) |
| Süre | 15-30 dakika (aday başına) |
| Yer | Ankara — HSK binası |
| Format | Adaya özlük + hukuk soruları + güncel hukuk + kişilik değerlendirmesi |
| Geçme notu | 100 üzerinden 70 |
| Kıyafet | Resmi (takım elbise/tayyör) |
| İptal hakkı | Sözlü puanı yargı denetimine açıktır (Danıştay) |
Tipik Mülakat Soru Kategorileri
- Özlük soruları: "Neden hâkim olmak istiyorsunuz?", "Niçin idari yargı?", "Lisansta neden SBF/İİBF/iktisat/maliye seçtiniz?"
- Hukuki bilgi soruları: "İdari işlem unsurlarını sayar mısınız?", "Bir olay anlatılır, hangi davalar açılabilir?"
- Güncel hukuk soruları: "Son AYM kararları hakkında ne biliyorsunuz?", "2577 sayılı Kanun'un son değişiklikleri?"
- Kişilik soruları: "Stres altında nasıl çalışırsınız?", "Bir hâkimde olması gereken en önemli özellik nedir?"
- Etik dilemma soruları: "Yakınınız hakkında dava size düşse ne yaparsınız?", "Üst makamdan baskı gelirse?"
Mülakat Hazırlık Önerileri
- Özgeçmişinizi netleştirin: Lisans, yüksek lisans, çalışma deneyimi, hâkimliğe yönelik motivasyon
- Hukuk gündemini takip edin: Mülakattan 3 ay öncesinden Anayasa Mahkemesi, Danıştay önemli kararları + güncel hukuk haberleri
- Provo soru çalışın: Komisyon adayı baskı altında nasıl davranır görmek için zorlu sorular sorabilir
- Sakin + öz güvenli + bilmediğinizi söyleme cesaretiniz olsun: Bilmediğiniz konuda "Bu konuda detaylı çalışmadım, ancak..." şeklinde dürüst yanıt komisyonun saygısını çeker
- Beden dili: Dik oturuş, göz teması, ölçülü el hareketleri
- Mülakat simülasyonu: 2-3 deneme mülakat (mentör hâkim/avukat ile)
3. Aşama: İdari Hâkim Adayı Atama
Mülakatı geçen adaylar HSK tarafından kontenjan dahilinde idari hâkim adayı olarak atanır. 2026 için tahmini kontenjan 50-150 kişi arası (HSK ihtiyacına göre).
Atama Hesaplama Formülü
Genel başarı puanı = (İYÖS puanı × 0,3) + (Yazılı puanı × 0,4) + (Sözlü puanı × 0,3) ile hesaplanabilir (HSK kararıyla ağırlıklar değişebilir). En yüksek puanlı adaylar kontenjan dahilinde atanır.
Atama Sonrası Ne Olur?
- Aday adına atama yazısı gönderilir
- 30 gün içinde Adalet Bakanlığı'na göreve başlama dilekçesi verilir
- Sağlık raporu (memuriyete giriş) alınır
- Mal beyanı yapılır
- Türkiye Adalet Akademisi'ne kayıt başlar
4. Aşama: Türkiye Adalet Akademisi (TAA) — 2 Yıl Staj/Eğitim
Atama sonrası tüm idari hâkim adayları Ankara'da bulunan Türkiye Adalet Akademisi'nde 2 yıllık staj programına alınır (4954 sayılı Kanun).
TAA Programının Yapısı
| Dönem | İçerik | Yer |
|---|---|---|
| 1. Dönem (6 ay) | Akademik dersler — idare hukuku derinleştirme, vergi hukuku, kararlar yazma teknikleri | TAA Ankara |
| 2. Dönem (6 ay) | İdare mahkemesi pratisi — başhâkim/hâkim refakatinde dosya çalışma | Çeşitli idare mahkemeleri |
| 3. Dönem (6 ay) | Vergi mahkemesi pratisi — vergi davaları + uzmanlaşma | Vergi mahkemeleri |
| 4. Dönem (6 ay) | Bölge İdare Mahkemesi (BİM) ve Danıştay tetkik gözlem + yeterlik sınavı | BİM + Danıştay Ankara |
TAA Sırasında Maaş ve Haklar
- Hâkim adayı maaşı (2026 yaklaşık 50-65K TL/ay)
- Tam haklı memur statüsü (yıllık izin, sağlık, emeklilik primi)
- Akademi binası içinde yurt veya konaklama desteği
- Eğitim sonunda yeterlik sınavı — geçemezse atama iptal edilir
Yeterlik Sınavı
2 yıl sonunda TAA bünyesinde yapılan yeterlik sınavını geçemeyen aday, 1 yıl daha hazırlık fırsatı alır; ikinci sınavda da geçemezse hâkim adaylığı sona erer ve memuriyetten çıkarılır. Bu nedenle TAA dönemi yoğun + akademik bir 2 yıldır.
5. Asıl Hâkim Olarak Göreve Başlama
TAA yeterlik sınavını geçen aday asıl idari hâkim olarak atanır. İlk atama bölgesi HSK tarafından adayın isteği + ihtiyaç dengesinde belirlenir.
İlk Atama Olasılıkları
- İdare Mahkemesi Hâkimi — en yaygın ilk atama (büyük şehir veya küçük il merkezi)
- Vergi Mahkemesi Hâkimi — özellikle maliye/iktisat mezunu adaylar tercih edilir
- Bölge İdare Mahkemesi (BİM) Üyesi — daha kıdemli adaylar için
- Danıştay Tetkik Hâkimi — özel başarı + mülakat sonrası
Mecburi Hizmet
Yeni atanan hâkim, HSK kararıyla belirlenen bölgede minimum 5 yıl görev yapmak zorundadır (md. 28 vb.). Bu süre içinde yer değiştirme ancak HSK izniyle mümkündür.
6. Toplam Süre Çizelgesi (2026 Adayı İçin Örnek)
| Tarih | Aşama |
|---|---|
| 11-19 Ağustos 2026 | İYÖS başvurusu |
| 27 Eylül 2026 | İYÖS sınav günü |
| Kasım 2026 | İYÖS sonuç açıklaması |
| Mart-Nisan 2027 | HSK Yazılı Sınav |
| Haziran-Temmuz 2027 | HSK Sözlü Mülakat |
| Eylül-Ekim 2027 | İdari hâkim adayı atama |
| Kasım 2027 - Kasım 2029 | TAA 2 yıl staj programı |
| Aralık 2029 | TAA Yeterlik Sınavı |
| Ocak-Şubat 2030 | Asıl idari hâkim olarak ilk göreve başlama |
Toplam: 2026 yazından 2030 başına = ~3,5-4 yıllık yolculuk. İYÖS aday havuzunun başlangıcından gerçek hâkim koltuğuna oturmaya kadar.
7. Aşama Bazlı Elenme Oranları (Yaklaşık)
| Aşama | Tahmini Geçme Oranı | 100 Adaydan Sonuç |
|---|---|---|
| İYÖS (70+ baraj) | ~%30-40 | 35 aday geçer |
| HSK Yazılı | ~%50-60 | 35 → 19 aday |
| HSK Sözlü | ~%60-75 | 19 → 13 aday |
| Atama (kontenjan) | ~%30-50 (kontenjana göre) | 13 → 5 aday |
| TAA Yeterlik | ~%85-95 | 5 → 4-5 hâkim |
Net sonuç: 100 İYÖS adayından yaklaşık 4-5'i sonuçta idari hâkim olur (%4-5 başarı oranı). Bu oran, hâkim adaylığının ne kadar elit ve rekabetçi bir yol olduğunu gösterir.
8. Başarısızlık Senaryoları ve B Planı
İYÖS'te baraj altı kaldıysanız
Tekrar başvuru hakkınız var (sınırsız). Strateji yenileme + zayıf alan analizi yapın. Özellikle İdare + Vergi + İYUK tarafında derinlik artırılmalı.
HSK yazılıda eleniyseniz
Yazılı sınav çıkış puanı paylaşılmaz; ancak sözlüye davet edilmediğinizden anlarsınız. Tekrar İYÖS'e başvurabilirsiniz; bir önceki yazılı puanı kullanılmaz.
Sözlü mülakatta elendiyseniz
Sözlü puanına yargı yolu açıktır (Danıştay). Mülakat tutanağında usul aykırılığı + ön yargılı değerlendirme varsa iptal davası açabilirsiniz. Ancak yargı süreci uzun ve sonuç garantisi yok.
Atama kontenjanında listeye giremediyseniz
Bir sonraki sınav döneminde tekrar İYÖS başvurusu mümkün. Aldığınız puanlar sonraki dönemde kullanılmaz; tüm aşamalardan tekrar geçilir.
TAA yeterlik sınavında ikinci kez geçemediyseniz
Memuriyetten çıkarılma. Bu durumda alternatif kariyer yolları (özel sektör hukuk müşavirliği, akademik kariyer) değerlendirilebilir. Ancak bu senaryo nadirdir (%85+ aday yeterliği geçer).
9. Süreç Boyunca Mali Beklentiler
| Dönem | Mali Durum (2026 yaklaşık) |
|---|---|
| İYÖS hazırlık (9-12 ay) | Maaş yok; aile desteği veya çalışırken hazırlık |
| HSK yazılı + sözlü hazırlık (4-6 ay) | Maaş yok |
| Atama sonrası TAA (2 yıl) | Hâkim adayı maaşı: ~50-65K TL/ay |
| Asıl hâkim göreve başlama | İdari hâkim 1. derece: ~75-95K TL/ay + tazminatlar |
| 5 yıl sonra (asıl hâkim) | ~95-130K TL/ay |
| 10 yıl sonra (asıl hâkim) | ~120-180K TL/ay + tazminatlar |
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İYÖS'ten 70 aldım — atanma garantim oldu mu?
Hayır. İYÖS sadece ön elemedir. Yazılı + sözlü mülakat + atama kontenjan dahil olma şart. 70 aldığınızda HSK yazılı sınavına girme HAKKINI kazanırsınız; atanma için 4 ek aşamayı daha geçmeniz gerekir.
HSK yazılı sınavı çoktan seçmeli mi açık uçlu mu?
Açık uçlu (klasik). 5-8 makale tarzı soru, 4-5 saatlik süre. SBF/İİBF mezunu adaylar (test alışkanlığı olan) için yeni bir format; akademik yazma becerisi şart. İYÖS test sınavıdır — yazılı sınavın hazırlığı tamamen farklıdır.
Sözlü mülakatta hangi tür sorularla karşılaşırım?
5 kategori: özlük (motivasyon), hukuki bilgi (idare hukuku + idari yargı), güncel hukuk (AYM/Danıştay kararları), kişilik (stres altında karar verme), etik dilemma (yakını/baskı durumları). Her kategoriden 1-3 soru beklenir.
TAA sırasında maaş alıyor muyum?
Evet. Atama sonrası tam memur statüsü kazanılır. Hâkim adayı maaşı (2026 yaklaşık 50-65K TL/ay) + sosyal haklar (sağlık, emeklilik primi, yıllık izin) + Akademi'de yurt/konaklama desteği. Atanmadan önceki dönem (sınav + yazılı + sözlü hazırlık) maaşsızdır.
İdare mahkemesi vs vergi mahkemesi hâkimliği — hangi daha iyi?
İkisi de aynı maaş, aynı kademe, aynı haklar. Fark dosya türünde: idare mahkemesi geniş yelpaze (atama, ruhsat, kamulaştırma, disiplin), vergi mahkemesi spesifik (vergi ihtilafları, KDV, gelir vergisi). Maliye/iktisat mezunu için vergi mahkemesi konfor alanı; SBF mezunu için idare mahkemesi daha doğal. Uzun vadede vergi hâkimi danışmanlık+akademi ek geliri için güçlü konum.
Mecburi hizmet ne kadar?
Atama bölgesinde minimum 5 yıl. Bu süre içinde yer değiştirme HSK izniyle mümkün ama nadir. 5 yıl sonra HSK rotasyon politikasına göre yer değişikliği talep edilebilir; genelde 5-7 yıllık aralıklarla bölge değişir.
Hâkim olarak akademik kariyer (doçentlik/profesörlük) yapabilir miyim?
Evet. Birçok Danıştay tetkik hâkimi paralel akademik kariyer yapar. Şartlar: hukuk fakültesi yüksek lisans + doktora + akademik yayın + YDS/YÖKDİL dil puanı (doçentlik için min 65, profesörlük için min 70). Hâkim olarak çalışırken doktora + doçentlik takvim açısından zorlu ama yapılabilir.
İYÖS sürecinde evlilik/çocuk planı yapabilir miyim?
Tabii ki. Süreç 3,5-4 yıl uzun olduğu için kişisel hayat askıya alınmaz; ancak ön sınav + yazılı + sözlü dönemlerinde ekstra yoğunluk yaşanır. TAA sürecinde Ankara'da 2 yıl konaklama gerekir; aile-hâkim aday yer değişikliği planlanmalı. Atama sonrası bölge ataması da aile dengelemesinde önemli faktör.
Sözlü mülakatta elendim — yargı yolu açık mı?
Evet, sözlü mülakat puanı yargı denetimine açıktır (Danıştay). Mülakat tutanağında usul aykırılığı, gerekçe yetersizliği veya ön yargılı değerlendirme varsa iptal davası açabilirsiniz. Ancak yargı süreci uzun (1-3 yıl), sonuç garantisi yok ve avukat masrafı yüksek. Bu nedenle paralel olarak bir sonraki dönem İYÖS'e tekrar başvurmak pragmatik strateji.
Bir sonraki yıl İYÖS olmazsa ne yaparım?
İYÖS HSK ihtiyacına göre yapılır; her yıl olmayabilir. Bu durumda KPSS A Grubu yolu (uzman yardımcılığı, kaymakam adaylığı, müfettişlik) alternatif olarak değerlendirilebilir. Ya da sonraki İYÖS dönemine kadar hazırlığı sürdürmek + akademik bilgiyi derinleştirmek (yüksek lisans, hukuk fakültesi ek lisans) seçeneği vardır.
İYÖS Sonrası Süreç İçin Mentörlük
İYÖS başarısı yolculuğun başlangıcı. Yazılı sınav + sözlü mülakat + TAA staj 4 yıllık derinlikli süreçte birebir mentörlük + idari hâkim danışmanı desteği farkı yaratır. Rehber Panda İYÖS Premium Koçluğu, İYÖS hazırlığından TAA mezuniyetine kadar tam yolculuk paketleri sunuyor.
📌 Detaylı bilgi: İYÖS Koçluk
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; HSK kararlarına etki etme, atama tahmini veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Süreç ve süreler HSK ihtiyacına göre değişebilir; resmi kaynak: hsk.gov.tr, adalet.gov.tr, taa.gov.tr. Maaş bilgileri 2026 Nisan itibarıyla yaklaşık aralıklardır; gerçek maaş kademe + ek ödeme + tazminatlara göre değişir. Son güncelleme: 26 Nisan 2026.