Rehber Panda Hukuk Editörü
📅 Son Güncelleme: 26 Nisan 2026 | HSK ilanı + ÖSYM 2026 İYÖS kılavuzu + 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu doğrulanmıştır.
İlgili İçerikler: İYÖS Nedir? | İYÖS mü HMGS mi? | İYÖS Rehberi | İYÖS Sayaç
30 Saniyede Cevap (TL;DR)
İYÖS başvurusu için temel 4 şart:
- Lisans diploması: Siyasal Bilgiler Fakültesi / İktisadi İdari Bilimler Fakültesi / İktisat Fakültesi / Maliye bölümü mezunu (Hukuk fakültesi mezunları İYÖS'e başvuramaz — onlar HMGS'ye girer)
- Yaş şartı: Sınav günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak (HSK ilanında belirtilen tarihe göre)
- Adli sicil temizliği: Hâkimler Savcılar Kanunu md. 8'de sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak
- Türk vatandaşlığı: Çifte vatandaşlar başvurabilir; yalnız yabancı uyrukluların başvuru hakkı yoktur
İYÖS, hâkim adaylığı için adayın profilini titizlikle değerlendiren bir sınav öncesi eleme süreci kurar. Lisans bölümü, yaş, mezuniyet aşaması, askerlik durumu, adli sicil ve sağlık koşullarının tamamı net kurallarla belirlenmiştir. Bu rehberde 25 farklı kontrol noktasıyla başvuru hakkınızı doğrulayacaksınız.
1. Lisans Bölümü Şartı (En Sık Kafa Karışıklığı)
İYÖS'e başvuru hakkı veren lisans bölümleri HSK ilanında her yıl yenilenir. 2026 ilanında genel kabul gören bölümler aşağıdadır. Önemli: Diplomanız üzerinde tam yazan bölüm adıyla HSK ilanındaki bölüm adı eşleşmelidir.
İYÖS'e başvuru veren lisans bölümleri (HSK 2026 ilanı esas)
| Fakülte | Bölüm | Başvuru |
|---|---|---|
| Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) | Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi | ✅ |
| Uluslararası İlişkiler | ✅ | |
| Maliye (SBF bünyesinde ise) | ✅ | |
| İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) | Kamu Yönetimi | ✅ |
| Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi | ✅ | |
| İktisat | ✅ | |
| Maliye | ✅ | |
| Uluslararası İlişkiler | ✅ | |
| Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri (kısmen — ilana göre) | ⚠️ İlanı kontrol | |
| İktisat Fakültesi | İktisat / Maliye | ✅ |
| İşletme Fakültesi | İşletme | ⚠️ İlanı kontrol — bazı yıllar dahil, bazı yıllar değil |
İYÖS'e BAŞVURAMAYAN bölümler
| Bölüm | Neden / Alternatif Yol |
|---|---|
| Hukuk Fakültesi | İYÖS hukuk DIŞI mezunlar için. Hukuk mezunları HMGS'ye girer. |
| İlahiyat Fakültesi | Hâkimlik kapsamı dışında. Alternatif: KPSS DHBT (Diyanet) yolları. |
| Mühendislik / Fen-Edebiyat / Tıp / Eczacılık | Hâkimlik kapsamı dışında. |
| Eğitim Fakültesi | Hâkimlik kapsamı dışında. KPSS Öğretmenlik yolu vardır. |
| Açıköğretim İktisat / İşletme | Açıköğretim mezunları için kabul yıla göre değişebilir — HSK ilanını dikkatlice okuyun. |
| İletişim / Sosyoloji / Psikoloji | Hâkimlik kapsamı dışında. |
Önemli not: HSK her yıl ilanını yayınlarken bölüm listesini gözden geçirir. Bazı yıllar Çalışma Ekonomisi, İşletme veya İletişim bölümü dahil edilirken bazı yıllar dışlanır. Başvuru öncesi mutlaka 2026 HSK ilanını okuyun ve diplomanız üzerinde yazan bölüm adının ilan listesinde olduğunu doğrulayın.
2. Yaş Şartı
İYÖS başvurusu için yaş üst sınırı sınav günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmaktır (Hâkimler Savcılar Kanunu md. 8/g). Bu kuralın detayları:
- Yaş hesaplama: Sınav günündeki yaş esas alınır (1 Ocak değil, sınav tarihi). Örnek: 27 Eylül 2026 İYÖS için aday 27 Eylül 1991'den sonra doğmuş olmalıdır.
- Doktora yapan adaylar için istisna: Doktora derecesi olan adaylar için yaş üst sınırı 40'a çıkar (md. 8/g istisna).
- Alt yaş sınırı yoktur; ancak 4 yıllık lisans + en az lisans bitirme şartı olduğundan pratik olarak 22 yaş altı aday başvuramaz.
3. Mezuniyet Aşaması
İYÖS başvuru tarihinde aday lisans diplomasını almış olmalıdır veya en geç sınav günü mezuniyet belgesini ibraz edebilecek konumda olmalıdır. Detaylar:
- Mezun adaylar: Diploma + transkript ile başvuru.
- Son sınıf öğrencileri: Genelde başvuru hakkı vardır ancak sınav gününe kadar mezuniyet kesinleşmiş olmalıdır. Mezun olamayan adayın puanı geçersiz sayılır.
- Geçici mezuniyet belgesi bazı yıllar kabul edilir, bazı yıllar diploma istenir — ilanı dikkatlice okuyun.
4. Çift Anadal / Çift Lisans Durumu
Bir aday hem hukuk fakültesi hem SBF/İİBF mezunu olabilir (çift lisans veya çift anadal). Bu durumda:
- Hukuk diploması varsa İYÖS'e başvuramaz — HMGS'ye yönlendirilir. Çünkü HMGS hukuk mezunu olduğu için tercih edilebilir tüm yargı yollarını kapsar.
- İYÖS hukuk fakültesi mezunu OLMAYAN adaylar için tasarlanmış bir yoldur; çift lisans avantaj yaratmaz.
5. Adli Sicil Temizliği
Hâkimler Savcılar Kanunu md. 8/h'ye göre aday "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı altı ay veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak" şartını taşır.
Pratikte:
- Trafik para cezası, küçük ihlaller engel değildir.
- Ertelenmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararları başvuru için engel olabilir; mutlaka adli sicil arşiv kaydını çıkarıp avukatla görüşün.
- Adayın eşi, anne-babası veya kardeşinin sicili İYÖS başvurusu için engel değildir.
6. Vatandaşlık ve Çifte Vatandaşlık
- Türk vatandaşı olmak şarttır.
- Çifte vatandaşlık (Türk + yabancı) durumu başvuruya engel değildir. Atanma sonrası bazı kurumsal süreçlerde çifte vatandaşlık değerlendirilebilir; başvuru sırasında belge istenmez.
- Yalnız yabancı uyruklu adaylar İYÖS'e başvuramaz.
7. Sağlık ve Beden Şartları
Hâkimlik mesleği için "görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı veya engellilik bulunmaması" şartı vardır (md. 8/i). Bu şart:
- Engellilik durumu olan adayların başvurusu KESİNLİKLE engellenmemiş — şart "görevi yapmaya engel olma" durumudur. Görme/işitme/fiziksel engelli adaylar uygun düzenlemeyle hâkimlik yapabilir.
- Sağlık raporu sınav öncesi değil, atama aşamasında istenir. İYÖS başvurusunda sağlık raporu yüklenmez.
- Engellilik düzenlemeleri için EKPSS değil, doğrudan ÖSYM'ye sınav günü erişilebilirlik talebi iletilir.
8. Askerlik Durumu (Erkek Adaylar İçin)
- Askerlik İYÖS başvurusuna engel değildir. Yedek subay, erbaş veya er olarak görevde olan adaylar başvurabilir.
- Atanma aşamasında askerlik tamamlanmış olmalı veya erteleme durumu netleşmiş olmalıdır.
- HSK göreve başlama tarihinde askerlik durumunu değerlendirir; sınava girişte kontrol etmez.
9. Tekrar Başvuru Hakkı
- İYÖS'e başvuru sayısında üst sınır yoktur. Bir aday yıllarca art arda başvurabilir.
- Daha önce sınava girmiş ve geçememiş adaylar yeni dönem başvurusunu yine yapabilir; eski puan etkisi yoktur.
- HSK yazılı/sözlü aşamasında elenmiş adaylar tekrar İYÖS'e girip yeniden tüm aşamalardan geçebilir.
10. Mali Şartlar (Başvuru Ücreti)
- 2026 yılı için sınav ücreti ÖSYM tarafından yıllık olarak belirlenir; başvuru kılavuzunda açıklanır.
- Geç başvuru ücreti normal ücretin yaklaşık %50 fazlasıdır.
- Ödeme: Anlaşmalı bankalar veya ais.osym.gov.tr üzerinden online.
- Maddi durumu yetersiz adaylar için sınav ücreti muafiyeti uygulaması yoktur.
11. Pratik Başvuru Adımları (2026 İYÖS)
- HSK ilanını oku (10 Mart 2026'da yayınlandı). Ek-1 listesinde bölümünüz var mı kontrol edin.
- ÖSYM AİS (ais.osym.gov.tr) üzerinden başvuru başlat (11-19 Ağustos 2026).
- Lisans diplomanızı veya geçici mezuniyet belgesini sisteme yükleyin.
- Başvuru ücretini öde (anlaşmalı banka veya online).
- Başvuru onayını AİS üzerinden alın ve PDF olarak saklayın.
- Eylül 2026'da giriş belgesini ÖSYM AİS'ten indirin (sınava 1 hafta kala).
- 27 Eylül 2026 Pazar günü saat 10:00'da sınav merkezinde olun (nüfus cüzdan + giriş belgesi zorunlu).
12. Sınav Sonrası Başvuru Aşamaları
İYÖS başarısı (70+ puan) sınava girişin başlangıcıdır:
- İYÖS sonuç açıklanması (Ekim-Kasım 2026)
- HSK yazılı sınav başvuru duyurusu
- HSK yazılı sınav (klasik açık uçlu format)
- HSK sözlü sınav (mülakat) — kişilik + hukuki formasyon
- İdari hâkim adayı atama listesi
- Türkiye Adalet Akademisi 2 yıl staj programı
- İdari hâkim olarak göreve başlama (idare mahkemesi, vergi mahkemesi, BİM, Danıştay tetkik)
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Açıköğretim Fakültesi İktisat mezunuyum, İYÖS'e başvurabilir miyim?
Açıköğretim mezunları için kabul yıla göre değişebilir. HSK 2026 ilanında AÖF mezunlarının kapsamı net belirtilmiştir; başvuru öncesi ilanı dikkatlice okuyun. Genelde örgün İktisat / Maliye / Kamu Yönetimi bölümleri ile aynı kapsamdadır.
Lisans tamamlama (önlisans + lisans) yaptım, İYÖS'e girebilir miyim?
Lisans tamamlama mezunu kabul edilir; ancak diplomanız üzerinde yazan bölüm adı HSK ilanında listelenmiş olmalıdır. Lisans tamamlama diplomasının "lisans diploması" niteliğinde olması yeterlidir.
36 yaşındayım, İYÖS başvurabilir miyim?
Standart yaş üst sınırı 35'tir (sınav günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak). 36 yaşındaysanız standart başvuru hakkınız sona ermiştir. Ancak doktora dereceniz varsa yaş sınırı 40'a çıkar (HSK md. 8/g istisnası); bu durumda başvurabilirsiniz.
Hukuk fakültesini bitirip sonra SBF okudum — İYÖS'e başvurabilir miyim?
Hayır. Hukuk fakültesi diplomanız olduğu için HMGS yolu açıktır ve İYÖS'e başvuramazsınız. İki diploma da bulunsa kanun gereği "hukuk fakültesi mezunu" sayılırsınız ve HMGS yolu zorunludur. Avantaj: HMGS'de hem hukuk hem SBF/İİBF altyapınız size çift bilgi katkısı sağlar.
İlahiyat fakültesi mezunuyum, hâkim olabilir miyim?
İlahiyat fakültesi mezunları İYÖS başvuru kapsamı dışındadır. Hâkimlik için ya hukuk fakültesini ikinci üniversite olarak okuyup HMGS yoluna girmeniz ya da SBF/İİBF/iktisat/maliye fakültesinden ikinci diploma alıp İYÖS'e başvurmanız gerekir. Alternatif: KPSS DHBT yoluyla Diyanet kariyeri.
Trafik ihlali nedeniyle adli sicil kaydım var, İYÖS engellenir mi?
Sadece trafik para cezası adli sicil kaydı engel değildir. Engel olan suçlar Hâkimler Savcılar Kanunu md. 8/h'de sayılı listede bulunur (devletin güvenliğine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, dolandırıcılık vb.). Sicil arşivini ÇKK'dan alıp avukatla durumunuzu değerlendirmeniz tavsiye edilir.
Çifte vatandaşım (Türk + Alman), İYÖS hakkım var mı?
Evet, çifte vatandaşlar İYÖS'e başvurabilir. Türk vatandaşlığı şartı sağlanır. Atanma sonrası bazı kurumsal süreçlerde çifte vatandaşlık değerlendirilebilir ancak başvuruya engel değildir.
Yabancı uyrukluyum, hukuk fakültesi okudum — İYÖS'e girebilir miyim?
Hayır. İYÖS Türk vatandaşları içindir. Türk vatandaşlığı edindikten sonra başvurabilirsiniz; ayrıca İYÖS hukuk dışı mezunlar için olduğu için yabancı hukuk diploması durumunda STS Hukuk + Türkiye'de denklik yolu farklı bir süreçtir.
Görme engelliyim, İYÖS'e girebilir miyim ve sınav günü erişilebilirlik düzenlemesi var mı?
Engelli adaylar İYÖS'e başvurabilir. ÖSYM AİS üzerinden başvuru sırasında erişilebilirlik talebini (büyük puntolu kitapçık, refakatçi, ek süre, ekran okuyucu vb.) belirtebilirsiniz. Hâkimlik atamasında "görevi yapmaya engel olma" değerlendirmesi yapılır; uygun düzenlemeyle hâkimlik kariyeri mümkündür.
Sınava ücretsiz girebilir miyim — maddi durumum yetersiz?
İYÖS için sınav ücreti muafiyeti uygulaması yoktur. Tüm adaylar başvuru ücretini öder. Bazı kamu kurumları (mezun olunan üniversite, dernekler, vakıflar) düşük gelirli adaylara sınav ücret desteği sağlayabilir; üniversitenizin öğrenci işleri veya kariyer merkeziyle iletişim kurun.
İYÖS Hazırlık Yolculuğunuz
Başvuru kriterlerini sağladıktan sonra asıl yolculuk başlar: 9-12 aylık sistematik hazırlık. Rehber Panda İYÖS Koçluğu, hukuk dışı mezuna pedagojik dille yaklaşır; İdare + Vergi + İYUK omurgalı çalışma planı, mevzuat güncellik bildirimleri, mülakat hazırlığı içerir.
📌 Detaylı bilgi: İYÖS Koçluk | İYÖS mü HMGS mi?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye, mevzuat yorumu veya hâkimlik atama tahmini niteliği taşımaz. Kesin bilgi için HSK 2026 ilanı, ÖSYM kılavuzu, Adalet Bakanlığı duyuruları ve yetkili avukat danışmanı esas alınmalıdır. Son güncelleme: 26 Nisan 2026.