📅 Son Güncelleme: 3 Haziran 2026 | Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü (pgm.adalet.gov.tr) muafiyet düzenlemesi + ÖSYM HMGS/İYÖS Kılavuzu esas alınmıştır.
İYÖS (İdari Yargı Ön Sınavı), hukuk fakültesi dışındaki ilgili fakülte mezunlarının (SBF, İİBF, İktisat, Maliye, Kamu Yönetimi) idari yargı hâkimliğine giriş yoludur. Ancak İYÖS herkes için zorunlu değildir: bir kısım aday geçiş (muafiyet) hükmü kapsamına girer, hukuk fakültesi mezunları ise zaten İYÖS'e başvuramaz. Bu rehberde kimin muaf, kimin sınava girmek zorunda olduğunu resmi kurala dayanarak açıklıyoruz.
⚠️ Önce karıştırmayı önleyelim: İYÖS = hukuk DIŞI mezun (SBF/İİBF/İktisat/Maliye) → idari yargı. HMGS = hukuk fakültesi mezunu → tüm hukuk meslekleri (avukatlık, hâkimlik, savcılık, noterlik). Lisans alan kodu 3209 (hukuk fakültesi) olan adayların İYÖS başvurusu ÖSYM sistemi tarafından kabul edilmez.
1. Resmi Muafiyet Kuralı (24/10/2019 ve 31/3/2024)
HMGS ve İYÖS sistemi 24/10/2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sisteme geçişte mağduriyet olmaması için bir geçiş hükmü getirilmiştir. Adalet Bakanlığı'nın resmi açıklamasına göre:
"Başarılı olma şartı, 24/10/2019 tarihinden sonra ilgili yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlardan 31/3/2024 tarihinden önce mezun olanlar bakımından uygulanmaz."
— Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü, HMGS/İYÖS SSS
Yani bu kapsamdaki adaylar, idari yargı hâkim adaylığı sürecine devam etmek için İYÖS'ü geçmek (70 barajını aşmak) zorunda değildir.
2. Üç Senaryo — Sade Dille
| Durumunuz | İYÖS'ü geçmek zorunda mısınız? |
|---|---|
| 24/10/2019 sonrası kayıt + 31/3/2024'ten önce mezun | HAYIR — başarılı olma şartından muafsınız |
| 24/10/2019 sonrası kayıt + 31/3/2024 veya sonrasında mezun | EVET — İYÖS'e girip 70 barajını geçmelisiniz |
| 24/10/2019'dan önce kayıt | Geçiş hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir — kılavuzdan teyit edin |
| Hukuk fakültesi mezunu (lisans kodu 3209) | İYÖS'e başvuramazsınız — HMGS yolundasınız |
3. "Muaf Olmak" Tam Olarak Ne Demek?
Muafiyet, yalnızca İYÖS'ün "başarılı olma şartı" için geçerlidir; idari yargı hâkim adaylığı sürecinin tamamından muaf olmak anlamına gelmez. Yani muaf bir aday:
- İYÖS yazılı sınavını geçme zorunluluğu taşımaz,
- Ancak idari yargı hâkim adaylığı için ilgili başvuru + değerlendirme + sözlü mülakat sürecini yine ilanlar çerçevesinde takip eder.
Bu nedenle muaf olsanız bile, başvuru takvimini ve şartlarını her yıl yayımlanan resmi ilandan izlemeniz gerekir.
4. Bu Tarihler Neden Bu Kadar Önemli?
- 24/10/2019: HMGS/İYÖS sisteminin yürürlük tarihi. Bu tarihten sonra ilgili programa kayıt olanlar yeni sistemin kapsamındadır.
- 31/3/2024: Geçiş döneminin kesim tarihi. Bu tarihten önce mezun olanlar için başarılı olma şartı uygulanmaz; bu tarih ve sonrasında mezun olanlar için İYÖS barajı devreye girer.
5. Ne Yapmalısınız?
- Muaf görünüyorsanız: İYÖS'e hazırlanmak zorunda değilsiniz; idari yargı hâkim adaylığı başvuru ilanını takip edin.
- Zorunlu görünüyorsanız: 120 soru / 155 dakika / yanlış cezası yok / baraj 70 formatına göre hazırlanın (İdare Hukuku ve Vergi Hukuku ağırlıklı 20 alan).
- Durumunuz belirsizse: Kayıt ve mezuniyet tarihinizle birlikte ÖSYM HMGS/İYÖS Kılavuzu ve Adalet Bakanlığı PGM resmi açıklamasını esas alın.
İYÖS'e girmesi gereken hukuk dışı mezun musunuz? Türk hukuk akademik terminolojisine sıfırdan giriş + 20 alan × 120 soru hazırlık + sözlü mülakat için Rehber Panda İYÖS koçluğu (Bronz 4.000₺ / Gümüş 6.000₺ / Altın 7.500₺). Atama veya sınav geçme garantisi verilmez; süreç koçluğu + hazırlık desteği sağlanır.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
31 Mart 2024'ten önce mezun oldum, İYÖS'e girmek zorunda mıyım?
24/10/2019'dan sonra ilgili yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp 31/3/2024'ten önce mezun olduysanız, resmi düzenlemeye göre İYÖS'ün başarılı olma (geçme) şartından muafsınız. Kesin durumunuzu ÖSYM/Adalet Bakanlığı kılavuzundan teyit edin.
31 Mart 2024'ten sonra mezun olanlar ne yapmalı?
31/3/2024 ve sonrasında mezun olan hukuk dışı ilgili fakülte mezunlarının idari yargı hâkim adaylığı için İYÖS'e girip 100 üzerinden en az 70 puan alması gerekir.
Hukuk fakültesi mezunuyum, İYÖS'ten muaf mıyım?
Hukuk fakültesi mezunları (lisans alan kodu 3209) zaten İYÖS'e başvuramaz; sistem başvuruyu kabul etmez. Hukuk mezunları HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) yolundan ilerler. Bu bir muafiyet değil, farklı bir sınav yoludur.
Muaf olmak hâkim olmak için yeterli mi?
Hayır. Muafiyet yalnızca İYÖS'ü geçme şartını kaldırır. İdari yargı hâkim adaylığı için ilgili başvuru, değerlendirme ve sözlü mülakat süreçleri yine resmi ilanlar çerçevesinde takip edilir.
Bu tarihler değişebilir mi?
Evet. Muafiyet tarihleri ve koşulları mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir. Başvuru öncesi ÖSYM HMGS/İYÖS Kılavuzu ve Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü açıklamalarını mutlaka kontrol edin.
YMYL Hukuki Disclaimer: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye, mevzuat yorumu veya dava stratejisi niteliği taşımaz. Muafiyet ve başvuru şartları yıllık HSK ilanı + ÖSYM Kılavuzu + Adalet Bakanlığı düzenlemeleriyle değişebilir. Kendi durumunuz için resmi kaynakları doğrulayın. Son güncelleme: 2026-06-03.