Rehber Panda Hukuk Editörü
📅 Mevzuat Güncelliği: 26 Nisan 2026 itibarıyla 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile HSK güncel sınav yönetmelikleri esas alınmıştır.
İlgili İçerikler: İYÖS Sonrası Süreç | Sözlü Mülakat Rehberi | İYUK Pillar
HSK Yazılı Sınavı — Hâkim Adaylığının Asıl Filtresi
İYÖS sadece ön elemedir; asıl seleksiyon HSK Yazılı Sınavı'nda yapılır. İYÖS'ten 70+ alan adayların yaklaşık %50-60'ı bu aşamada elenir. SBF/İİBF/iktisat/maliye mezunu için en zorlu adım — çünkü test alışkanlığından açık uçlu klasik formata geçiş yapılır.
Bu rehberde öğreneceğiniz 8 ana konu:
- HSK Yazılı Sınavı yapısı ve formatı
- Sınav süresi, soru sayısı, değerlendirme
- Konu kapsamı ve ağırlıkları
- Akademik klasik yazma tekniği
- Olay analizi metodolojisi
- Örnek soru ve ideal yanıt yapısı
- 4-6 ay hazırlık programı
- Sınav günü stratejisi
1. Sınav Yapısı ve Format
| Boyut | Detay |
|---|---|
| Format | Klasik (açık uçlu, makale tarzı) — test DEĞİL |
| Soru sayısı | 5-8 soru (her biri detaylı yanıt isteyen) |
| Süre | 4-5 saat (sabah veya öğleden sonra oturum) |
| Yazım gereci | Sınav cevap kâğıdı (önceden hazırlanmış) |
| Değerlendirme | HSK üyeleri ile hâkim/savcı komisyonu el ile |
| Geçme notu | 100 üzerinden 70 (HSK kararıyla değişebilir) |
| Yer | Ankara — HSK binası veya tahsis edilen sınav merkezi |
| Kıyafet | Resmi kıyafet zorunlu (takım elbise/tayyör) |
| Yardımcı materyal | Kanun metni VERİLMEZ — ezberli olmak şart |
2. Konu Kapsamı ve Ağırlıkları
| Alan | Tahmini Ağırlık | Tipik Soru Tipi |
|---|---|---|
| İdare Hukuku | Yüksek (1-2 soru) | İdari işlem unsur denetimi olay analizi |
| İYUK | Yüksek (1-2 soru) | Dava türü + süre + husumet kim |
| Vergi Hukuku + VUK | Orta-Yüksek (1-2 soru) | Vergi tarhı + uyuşmazlık + uzlaşma |
| Anayasa Hukuku | Orta (1 soru) | Temel hak sınırlanma + AYM kararı |
| Borçlar/Medeni | Düşük (0-1 soru) | Genel hukuk soruları |
| Genel Hukuk Bilgisi | Düşük (0-1 soru) | Hukuk metodolojisi, hukuk teorisi |
Not: HSK her dönemin ağırlığını farklı belirler; bu rakamlar tarihsel ortalamaya dayanır. Kesin ağırlıklar sınav kılavuzunda verilmez — adayın tüm 4 ağırlık alanına hazır olması beklenir.
3. İdeal Yanıt Yapısı (Klasik Yazma Şablonu)
Açık uçlu sorulara ideal yanıt 4 katmanlı yapıda olmalı:
Klasik 4-Katman Yapısı
- Tanım/Kavramsal Çerçeve (1-2 paragraf): İlgili kavramın akademik tanımı + ilgili mevzuat referansı
- Hukuki Analiz (3-5 paragraf): Verilen olayın hukuki nitelendirmesi + ilgili kuralların uygulanması
- Tartışma + İçtihat (1-2 paragraf): Doktriner görüşler + Danıştay/AYM kararları (varsa)
- Sonuç (1 paragraf): Net cevap + dava süreci/yapılması gereken
4. Örnek Soru ve İdeal Yanıt Yapısı
Örnek Soru:
"Bir Belediye Başkanı, görevden alma yetkisi olmamasına rağmen, 657 sayılı Kanun'a tabi memur (X)'i hiçbir savunma alma usulüne uymadan görevinden almıştır. (X)'in bu işlem karşısında başvurabileceği idari ve yargısal yolları, dayanak hukuki sebepleri, dava süresi ve yetkili mahkemeyi gerekçeli olarak açıklayınız. Yanıtınızda iptal davası unsurları ve eğer tazmin edilecek bir zarar varsa tam yargı davası imkânını da değerlendiriniz."
İdeal Yanıt Şablonu
1. KAVRAMSAL ÇERÇEVE (Tanım Bloku)
İdari işlem, idarenin tek taraflı irade beyanıyla hukuki sonuç doğurmaya yönelik tasarrufudur. İdari işlemin 5 unsuru: yetki, şekil, sebep, konu, maksat. Bunlardan herhangi birinin sakatlığı iptal nedeni teşkil eder. Olayda söz konusu görevden alma işlemi, tek taraflı + bireysel + olumsuz nitelikli idari işlemdir.
2. HUKUKI ANALİZ — UNSUR DENETİMİ
Yetki Unsuru: Belediye Başkanı'nın 657 sayılı Kanun'a tabi memuru görevinden alma yetkisi yoktur. 657 m. 76 ve sonraki ilgili maddeler uyarınca atama yetkisinin bulunduğu makam, görevden alma yetkisini de barındırır. Belediye Başkanı disiplin amiri olabilir ancak görevden alma kararı için Cumhurbaşkanı veya görevlendirilmiş üst kurum yetkilidir. Bu durum yetki gaspı oluşturur.
Şekil Unsuru: 657 m. 130'a göre disiplin sürecinde memurun savunması alınmadan ceza verilemez. Olayda hiçbir savunma alma usulüne uyulmamış olması asli şekil eksikliği oluşturur. Bu durum işlemin geçersizliğine yol açan ağır bir hukuka aykırılık sebebidir.
3. TARTIŞMA + İÇTİHAT
Yetki gaspı + asli şekil eksikliği bulunan idari işlem hakkında Danıştay yerleşik içtihadı, sebep ve şekil unsurlarındaki ağır sakatlığı iptale yeter sebep olarak kabul eder (Danıştay 12. Daire içtihatları). Ayrıca işlemin doğurduğu zarar — örneğin geçici işsiz kalma + maaş kaybı — tam yargı davasıyla tazmin edilebilir.
4. SONUÇ — DAVA SÜRECİ
(X) için iki paralel dava açma imkânı vardır:
(a) İptal davası: İYUK m. 7 uyarınca işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde, yetkili idare mahkemesine açılır. Husumet (davalı): işlemi yapan Belediye. Davanın hukuka aykırılık sebepleri yetki gaspı + asli şekil eksikliği.
(b) Tam yargı davası: İYUK m. 12 uyarınca aynı 60 günlük süre içinde, idare mahkemesine açılır. Maddi (maaş kaybı) + manevi tazminat istenebilir. İptal davasıyla birlikte de açılabilir (bağlantılı dava).
Ayrıca, dava açılmadan önce İYUK m. 11 ihtiyari idari başvuru yoluna gidilebilir; bu süreç dava süresini durdurur.
5. Hazırlık Programı (4-6 Ay)
| Hafta | Konu | Hedef |
|---|---|---|
| 1-2 | İdare Hukuku derinleştirme | 5 unsur ezberi + olay analizi pratiği |
| 3-4 | İYUK + dava türleri | Süreler + husumet + ilk inceleme ezberi |
| 5-6 | Vergi Hukuku + VUK | Tarh türleri + uyuşmazlık + cezalar |
| 7-8 | Anayasa Hukuku + 2017 sistem | AYM bireysel başvuru detayı |
| 9-10 | Borçlar + Medeni genel | Genel hukuk pekiştirme |
| 11-12 | İçtihat çalışması | Danıştay/AYM 50+ önemli karar özeti |
| 13-16 | Olay analizi pratiği | Haftalık 2-3 örnek soru çözüm |
| 17-20 | Tam deneme + akademik yazma | Haftalık 1 tam deneme (4-5 saat) |
| 21-24 | Son tekrar + zayıf alan kapama | Mevzuat metni ezberi sıkıştırma |
6. Akademik Yazma Teknikleri (Test Alışkanlığından Geçiş)
SBF/İİBF mezunu adaylar test sınavlarına alışıktır. HSK Yazılı için klasik akademik yazma becerisi ek emek gerektirir.
5 Temel Yazma Kuralı
- Mevzuat referansı şart: Her hukuki iddianın yanına ilgili kanun + madde numarası ekleyin (örn. "İYUK m. 7", "657 m. 130")
- İçtihat referansı plus: Akademik tartışmalar + Danıştay/AYM kararları kullanın
- Akademik dil: "olur, olmaz, kanaatimce" gibi konuşma dili YOK; "söz konusu, ilgili mevzuat, hukuki nitelendirme" akademik kelime hazinesi
- Mantıksal akış: Tanım → analiz → tartışma → sonuç sırası bozulmaz
- Okunaklı el yazısı: 4-5 saatlik sınavda hızlı + okunaklı yazma şart — komisyon okuyamadığı yanıtı değerlendirmez
7. Sınav Günü Stratejisi
- Sınav öncesi gece: 7-8 saat uyku zorunlu; son dakika ezber etkisi düşük
- Sabah: Hafif kahvaltı, kafein tutarlı (sınav 4-5 saat sürer); kıyafet hazır
- Sınav salonunda: Önce tüm soruları oku, kolay olanı belirle, zaman ayırma planı yap (her soru için 30-45 dk)
- İlk 30 dk: En kolay sorudan başla, motivasyon kazanmak için
- Akademik yapı: Her yanıtta 4-katman şablonunu izle (kavramsal çerçeve → analiz → tartışma → sonuç)
- Kalan 30 dk: Yazılanları gözden geçir, eksik mevzuat referanslarını ekle
- Bilmediğin konuda: Akademik kavramsal çerçeveden başla, genel hukuk ilkeleri kullan; boş bırakmaktansa kısmi puan al
8. Sonrasında Ne Olur?
HSK yazılı sınav sonuçları genelde 1-2 ay içinde açıklanır. Geçen adaylar (genelde 70+ puan) HSK Sözlü Mülakatına davet edilir. Yazılı puanı sözlü puanına eşit ağırlıkta etki eder; bu yüzden yazılıdaki yüksek puan sözlü için avantaj sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
HSK Yazılı Sınavı'nda kanun metni verilir mi?
Hayır. Kanun metni adaya verilmez. Bu nedenle ana mevzuat (1982 Anayasası, 2577 sayılı İYUK, 657 sayılı Kanun, 213 sayılı VUK ana maddeler) ezberli olmak şart. Genel mantıkla yazmak yerine spesifik madde numaralarını da yanıtınıza katmanız puan getirir.
SBF mezunuyum, klasik yazma alışkanlığım yok — nasıl geliştiririm?
4 adımlı geliştirme stratejisi: (1) Akademik makale okuma — Hukuk fakültesi dergileri (AÜHFD, İÜHFM) okuyun, akademik dil kalıbına alışın, (2) Haftalık olay analizi — Geçmiş yıl benzer sınavların sorularını çözüp yanıt yazın, (3) Mentor değerlendirmesi — Bir hukuk akademisyeni veya deneyimli avukat yanıtlarınızı değerlendirsin, (4) İçtihat banka — Danıştay önemli içtihatlarını özet kart şeklinde ezberleyin.
Soru başına ne kadar zaman ayırmalıyım?
5 sorulu sınavda 4 saat sürede her soruya ortalama 45-50 dk + 30 dk genel gözden geçirme. 8 sorulu sınavda 5 saat sürede her soruya 30-35 dk. Plan: ilk 5 dk soruları oku ve sıralama yap → kolay sorulardan başla → her soruya tam yanıt vermeyi hedefle, yarım yanıt da kısmi puan getirir.
Yazılı sınavda elenirsem ne yapabilirim?
Yazılı sınav puanı paylaşılmaz; ancak sözlüye davet edilmediğinizden anlarsınız. Tekrar İYÖS'e başvurabilirsiniz; bir önceki yazılı puanı kullanılmaz. Yazılı sınav iptali davası teorik olarak mümkün ama pratik değil — yargı yolu uzun, sonuç garantisi yok. Pragmatik strateji: bir sonraki dönem İYÖS'e tekrar girip yazılıyı yeniden denemek.
Hangi yayınları kaynak olarak kullanmalıyım?
Akademik referans için: Kemal Gözler — İdare Hukuku Dersleri, Turgut Candan — İYUK Şerhi, Mualla Öncel/Ahmet Kumrulu/Nami Çağan — Vergi Hukuku, Ergun Özbudun — Türk Anayasa Hukuku. Pratik için: Lexpera + Kazancı Hukuk profesyonel veritabanları (üniversite kütüphaneleri üzerinden erişim mümkün), Danıştay Resmi Web (danistay.gov.tr) güncel önemli kararlar.
El yazım okunaksız — sınav günü ne yaparım?
Önemli sorun. Komisyon okuyamadığı yanıtı değerlendirmez. Çözümler: (1) Sınava 3-4 ay önceden el yazısı pratiği başlat — günde 30 dk akademik metin yazma, (2) Yavaş ama okunaklı yazma: hızdan ödün ver, okunaklılık önceliklensin, (3) Büyük harfli baskı: hız + okunaklılık dengesi için bazı adaylar büyük harfli baskı tarzı tercih eder, (4) Tükenmez kalem seçimi: kalın çizgili (1.0 mm), siyah veya mavi kalem en okunaklısıdır.
Yazılı sınav puanı sözlüye nasıl etki eder?
Tahmini hesaplama formülü: Genel başarı puanı = (İYÖS × 0,3) + (Yazılı × 0,4) + (Sözlü × 0,3). HSK ağırlıkları yıla göre değişebilir. Yazılıda yüksek puan (90+) genel sıralamayı belirgin şekilde yukarı çeker; sözlüde komisyon yazılı performansı bilir, "yazılıyı 90 ile geçen aday hukuk bilgisi sağlam" varsayımı yapar — bu mülakat etkileşimini kolaylaştırır.
Yazılı Sınav İçin Özel Koçluk
HSK Yazılı Sınavı İYÖS sonrası en zorlu adım — açık uçlu format + 4-5 saat dayanıklılık + akademik yazma şart. Rehber Panda İYÖS Premium Koçluk paketinde yazılı sınav modülü: 12 hafta klasik yazma + olay analizi pratiği + idari hâkim danışmanı geri bildirim sistemi.
📌 Detaylı bilgi: İYÖS Koçluk | Sözlü Mülakat Rehberi
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; HSK kararları + sınav formatı dönemsel olarak değişebilir. Resmi bilgi için hsk.gov.tr ve adalet.gov.tr esastır. Yazılı sınav itiraz süreci hukuki tavsiye gerektirir; yetkili avukatla görüşünüz. Son güncelleme: 26 Nisan 2026.