📜 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu
Devlet memurluğunun temel esasları, haklar, yasaklar ve disiplin hükümleri
657 sayılı DMK, Türkiye'de devlet memurluğunun temel esaslarını, memurların hak ve yükümlülüklerini, disiplin cezalarını ve izin haklarını düzenleyen temel kanundur. 1965 yılında kabul edilmiştir.
⚖️ Temel İlkeler
| İlke | Açıklama |
|---|---|
| Kariyer | Memurun hizmette yükselme ve ilerleme imkanı |
| Liyakat | Göreve en uygun kişinin atanması (yeterlilik, ehliyet) |
| Sınıflandırma | Görevlerin niteliklerine göre sınıflara ayrılması |
Hizmet Sınıfları (10 Sınıf):
Genel İdare Hizmetleri (GİH)
Teknik Hizmetler (TH)
Sağlık Hizmetleri (SH)
Eğitim ve Öğretim (EÖH)
Avukatlık Hizmetleri (AH)
Din Hizmetleri (DH)
Emniyet Hizmetleri (EH)
Yardımcı Hizmetler (YH)
Mülki İdare Amirliği (MİAH)
Milli İstihbarat (MİH)
✅ Memur Hakları
💰 Mali Haklar
- Aylık ve ödenek alma
- Yolluk (harcırah) alma
- Emekli olmak
👤 Sosyal Haklar
- İzin hakkı
- Sosyal tesislerden yararlanma
- Kovuşturma güvencesi
📚 Kariyer Hakları
- Görevde yükselme
- Yer değiştirme isteme
- Şikayet ve dava açma
🛡️ Güvence Hakları
- Sendika kurma/üye olma
- Müracaat ve şikayet
- İsnat ve iftiralara karşı korunma
🚫 Memur Yasakları
| Yasak | Açıklama |
|---|---|
| Toplu Eylem/Grev | İş bırakma, yavaşlatma, grev yapma yasak |
| Ticaret ve Kazanç | Tacir, esnaf olamaz; şirket ortağı/yöneticisi olamaz |
| Hediye Alma | Görevle ilgili hediye/çıkar sağlama yasak |
| Siyasi Faaliyet | Siyasi parti üyesi olamaz (sendika olabilir) |
| Gizli Bilgi | Görevle ilgili sır saklama yükümlülüğü |
| Basına Demeç | İzinsiz basına bilgi/demeç veremez |
⚠️ Disiplin Cezaları
| Ceza | Açıklama | Sicilden Silinme |
|---|---|---|
| Uyarma | Görevde daha dikkatli olması yazılı bildirilir | 5 yıl |
| Kınama | Görevde kusurlu olduğu yazılı bildirilir | 5 yıl |
| Aylıktan Kesme | Brüt aylığın 1/30 - 1/8 arası kesilir | 10 yıl |
| Kademe İlerlemesinin Durdurulması | 1-3 yıl kademe ilerlemesi yapılmaz | 10 yıl |
| Devlet Memurluğundan Çıkarma | Bir daha devlet memuru olamaz | - |
Disiplin Cezası Verme Yetkisi:
- Uyarma ve Kınama: Disiplin amirleri
- Aylıktan kesme ve Kademe durdurma: Disiplin kurulu kararı + atamaya yetkili amir onayı
- Devlet memurluğundan çıkarma: Yüksek Disiplin Kurulu kararı
🏖️ İzin Hakları
Yıllık İzin:
| Hizmet Süresi | Yıllık İzin |
|---|---|
| 1-10 yıl arası | 20 gün |
| 10 yıldan fazla | 30 gün |
Mazeret İzni:
| Mazeret | Süre |
|---|---|
| Doğum (kadın memur) | 8+8 = 16 hafta (çoğul +2) |
| Babalık izni | 10 gün |
| Evlilik | 7 gün |
| Ölüm (eş, çocuk, ana-baba, kardeş) | 7 gün |
| Süt izni (doğumdan sonra 1. yıl) | Günde 1,5 saat |
Aylıksız İzin:
Doğum sonrası: 24 aya kadar
Evlat edinme: 24 aya kadar
Eş yurt dışı görevi: 4 yıla kadar
Askerlik (erkek): Süresince
📋 Memur Olma Şartları
🇹🇷
Türk vatandaşı olmak
🎂
18 yaşını doldurmuş olmak
🎓
En az ortaokul mezunu
⚖️
Kamu haklarından mahrum olmamak
🏥
Sağlık durumu uygun
🛡️
Güvenlik soruşturması olumlu
📝 MEB-EKYS'de Çıkabilecek Sorular
- Kariyer, liyakat, sınıflandırma ilkelerinin tanımları
- Disiplin cezaları ve sicilden silinme süreleri
- Yıllık izin süreleri (1-10 yıl: 20 gün, 10+ yıl: 30 gün)
- Doğum izni süresi (8+8=16 hafta), babalık izni (10 gün)
- Memur yasakları (ticaret, siyasi faaliyet vb.)
- Aylıksız izin şartları ve süreleri