Ana içeriğe atla
🚦 Trafik ve Çevre Sınavda bu dersten 23 soru

Çevre Bilgisi ve Ekonomik Sürüş

Egzoz emisyonu ve hava kirliliği, gürültü, atık yağ, akü ve lastiklerin bertarafı, yakıt tasarruflu sürüş teknikleri.

Hazırlayan: Kazım İncebacak · Son güncelleme: 2 Ekim 2026

Araçlar çevreyi nasıl etkiler?

Motorlu taşıtlar egzoz gazlarıyla hava kirliliğine, korna ve yüksek sesli müzikle gürültü kirliliğine, atık yağ, akü ve lastiklerle toprak ve su kirliliğine yol açabilir. Trafik ve çevre dersinde sürücüden beklenen, bu etkileri azaltan davranışları bilmesidir.

Hava kirliliği

  • Egzoz gazında karbonmonoksit, azot oksitler ve partikül maddeler bulunur; karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur, kapalı alanda öldürücü olabilir. Bu yüzden kapalı garajda motor çalıştırılarak beklenmez.
  • Bakımı düzenli yapılan, hava filtresi temiz ve lastik basıncı doğru olan araç daha az yakıt tüketir ve daha az kirletir.
  • Araçlar muayenede egzoz emisyon ölçümüne tabidir.

Gürültü kirliliği

Gereksiz yere korna çalmak, egzozu delik ya da sesi artırılmış araç kullanmak gürültü kirliliğidir. 3 Temmuz 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle araçtaki ses cihazlarını sesi araç dışına taşacak ve kamunun huzurunu bozacak şekilde kullanmak açıkça yasaklandı; üreticinin belirlediği alanlar dışında ilave hoparlör, amfi ve subwoofer bulundurmak da sınırlandırıldı. Aynı değişiklikle sürücünün seyir halindeyken görüş alanındaki ekrandan video veya televizyon yayını izlemesi yasaklandı.

Atıklar

  • Atık motor yağı toprağa, kanalizasyona ya da suya dökülmez; yetkili servis ve toplama noktalarına verilir.
  • Ömrünü tamamlamış akü ve lastikler çöpe atılmaz, satıcı ya da toplama noktalarına teslim edilir.
  • Araçtan yola çöp, sigara izmariti ve benzeri şeyler atılmaz.

Ekonomik sürüş

  • Ani hızlanma ve ani frenden kaçınılır; trafik akışı önceden okunur.
  • Motor devrine uygun viteste gidilir; gereksiz yüksek devirde sürülmez.
  • Uzun süre beklerken motor rölantide çalıştırılmaz.
  • Lastik basıncı düzenli kontrol edilir; düşük basınç yakıt tüketimini artırır.
  • Araçta gereksiz yük taşınmaz, kullanılmayan tavan bagajı sökülür.
  • Yüksek hızda camları açık sürmek ve klimayı gereksiz kullanmak tüketimi artırır.
Sınav ipucu: Ekonomik sürüş sorularında doğru cevap neredeyse her zaman "sabit hız, doğru vites, doğru lastik basıncı ve düzenli bakım" çizgisindedir.

📌 Bu konuda akılda tut

  • ✓Egzozdaki karbonmonoksit renksiz ve kokusuzdur; kapalı garajda motor çalıştırılmaz.
  • ✓Atık motor yağı, akü ve lastikler toplama noktalarına verilir.
  • ✓Gereksiz korna ve araç dışına taşan yüksek sesli müzik gürültü kirliliğidir; 2026 değişikliğiyle açıkça yasaklandı.
  • ✓Ani hızlanma ve frenden kaçınmak, doğru vites ve lastik basıncı yakıt tasarrufu sağlar.
  • ✓Uzun beklemelerde motor rölantide bırakılmaz.

⚠️ Sık yapılan hatalar

  • ✗Atık yağı rögara dökmek.
  • ✗Düşük lastik basıncının yakıtla ilgisi olmadığını düşünmek.
  • ✗Motoru ısıtmak için uzun süre rölantide bekletmek.

📝 Örnek soru

Aşağıdakilerden hangisi yakıt tasarrufu sağlayan bir sürüş davranışıdır?

  • A) Sık sık ani fren yapmak
  • B) Lastik basıncını düzenli kontrol etmek
  • C) Motoru uzun süre rölantide çalıştırmak
  • D) Yüksek devirde düşük viteste gitmek
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B. Düşük lastik basıncı yuvarlanma direncini ve yakıt tüketimini artırır. Diğer seçenekler tüketimi artıran davranışlardır.

MEB, ehliyet e-sınavında sorulan soruları ve cevap anahtarını yayımlamaz. Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; MEB soruları değildir.