TUS Psikiyatri (Ruh Sağlığı ve Hastalıkları) ana dalı, 4 yıllık uzmanlık eğitimi ile depresyon+anksiyete+psikoz+bipolar+kişilik bozuklukları+madde kullanım bozuklukları+nörogelişimsel+geriatrik+adli+çocuk psikiyatri+nöropsikiyatri+psikoterapi+nöromodulasyon (TMS+ECT+ketamin+esketamin) alanlarında uzmanlaşmanın temel yoludur. Türkiye'de yıllık ~250-330 Psikiyatri kontenjanı (orta-büyük dal). Düşük cerrahi+orta nöbet+yüksek özel poliklinik getirisi+psikoterapi yönelimi+nöromodulasyon devrimi+psilosibin+esketamin yeni ajan trendleri.
📋 TUS Psikiyatri 2026 Hızlı Bakış
- TUS Sınavları: Mart 2026 + Eylül 2026
- Uzmanlık Eğitimi: 4 yıl Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
- 2025 Kontenjan: ~250-330 (yıllık iki dönem toplamı)
- 2025 Taban Puan: 55-65 (klinik bilimler) — orta rekabet
- İlk Tercih Üniversiteler: Hacettepe, Ankara, İstanbul, Marmara, Cerrahpaşa, Ege, Gazi, GATA, Dokuz Eylül
- Maaş Aralığı (2026): Devlet uzman 75K-115K TL/ay, özel 250K-700K+ TL/ay (özel poliklinik+psikoterapi yüksek)
- Sub-Uzmanlaşmalar: Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi (3 yıl yan dal — paylaşımlı), Adli Psikiyatri, Geriatrik Psikiyatri, Bağımlılık Psikiyatrisi, Konsültasyon-Liyezon, Psikoterapi (BDT+psikodinamik+EMDR+aile+grup), Nöromodulasyon, Nöropsikiyatri, Toplum Psikiyatrisi, Kadın Psikiyatrisi+Perinatal
🎓 4 Yıllık Psikiyatri Uzmanlık Eğitimi
| Yıl | İçerik |
|---|---|
| 1. Yıl | Genel psikiyatri servisi+poliklinik+temel psikiyatrik muayene+mental durum muayenesi (MSE)+DSM-5-TR+ICD-11+psikiyatrik öykü alma+formülasyon. Akut psikiyatri (intihar+homisid+akut psikoz+akut mani+akut depresyon+ajitasyon+delirium+akut detoks) ilk müdahale. Acil psikiyatri+İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Müdürlüğü+ASKİ — akıl sağlığı kurulu+yatış kararları+aile bilgilendirme. Psikofarmakoloji temelleri. |
| 2. Yıl | Sub-spesializasyon rotasyonları başlangıç — depresyon+bipolar+psikotik bozukluklar+anksiyete+OKB+travma+yeme bozuklukları+kişilik bozuklukları+madde kullanım bozuklukları+nörogelişimsel (otizm+ADHD)+geriatrik+çocuk-ergen rotasyonu. Konsültasyon-liyezon (KL — diğer servislerde psikiyatri konsültasyonu). Psikoterapi eğitimi başlangıç (BDT+psikodinamik+motivasyonel görüşme+aile terapisi). Tez konusu seçimi+protokol+IRB onayı. |
| 3. Yıl | İleri sub-spesializasyon rotasyonları — adli psikiyatri (mahkeme raporları+sorumluluk+ehliyet+ASKİ değerlendirmesi)+geriatrik (demans+depresyon+psikoz+delirium+nöropsikiyatri)+bağımlılık+toplum psikiyatrisi+Kadın+perinatal psikiyatri+nöromodulasyon (ECT+TMS+VNS+DBS+ketamin+esketamin)+SCID/SCID-5+yapılandırılmış değerlendirme. Klinik araştırma+tez verisi. |
| 4. Yıl | Bağımsız klinik sorumluluğu — kompleks vakalar+multidisipliner+nadir hastalıklar+klinik araştırma+klinik trial+akademik aktivite. Tez tamamlama+savunma+yayın hakemli dergi (Türk Psikiyatri Dergisi+TPD-Türk Psikiyatri Derneği). Yeterlik Sınavı (TPD-Yeterlik+EBP — European Board of Psychiatry gönüllü). Sub-uzmanlaşma kararı (paylaşımlı yan dal — Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi 3 yıl). |
🎯 Psikiyatri Temel Yetkinlik Alanları
1. Duygu Durum Bozuklukları
- Major Depresif Bozukluk (MDB): DSM-5-TR kriterleri+PHQ-9+HAM-D+MADRS skor+atipik+melankolik+psikotik+mevsimsel+peripartum+karma özellikli+treatment-resistant depression (TRD). SSRI (sertralin+essitalopram+sitalopram+fluoksetin+paroksetin+fluvoksamin)+SNRI (venlafaksin+desvenlafaksin+duloksetin+levomilnasipran)+atipik (bupropion+mirtazapin+vortiyoksetin+vilazodon)+TCA (amitriptilin+nortriptilin+imipramin+klomipramin)+MAOİ+esketamin nazal+ketamin IV (TRD)+aripipazol+kuetiapin XR+olanzapin/fluoksetin+brexpipazol+lityum+T3 augmentasyon+bilişsel davranışçı terapi (BDT)+IPT+farmakoterapi+psikoterapi kombinasyonu+ECT+TMS
- Bipolar Bozukluk: BB-I+BB-II+siklotimi+karma özellikli+hızlı döngü+mevsimsel. Mood stabilizer (lityum+valproik asit+karbamazepin+lamotrigin)+atipik antipsikotik (kuetiapin+olanzapin+aripipazol+risperidon+lurasidon+kariprazin+asenapin)+kombinasyonlar+depresif epizot için lurasidon+kuetiapin+lumateperon+olanzapin/fluoksetin+kariprazin+lamotrigin+ECT+TMS+psikoeducation+aile odaklı tedavi
- Persistan Depresif Bozukluk (Distimi): 2+ yıl. SSRI+kombine BDT veya CBASP (cognitive behavioral analysis system of psychotherapy)
- Premenstrual Disforik Bozukluk (PMDD): SSRI (luteal faz veya sürekli)+OK+GnRH agonist+spirinolakton+CBT
- Treatment-Resistant Depression (TRD): 2+ AD başarısız. Esketamin nazal+IV ketamin+IV brekstanol (BREXANOLONE — postpartum)+atipik antipsikotik augmentation+lityum+T3+ECT+TMS+VNS+DBS (deneysel)+psilosibin (Kompass+MAPS — klinik trial)
2. Psikotik Bozukluklar
- Şizofreni: DSM-5-TR (1+ ay aktif faz semptomu+6+ ay total)+pozitif (hallüsinasyon+delüzyon+disorganize)+negatif (anhedoni+aloji+avoljisyon+sosyal çekilme+aprosexia+afekt)+kognitif. Tipik (haloperidol+klorpromazin+flufenazin)+atipik (risperidon+olanzapin+ketuapin+aripipazol+ziprasidon+paliperidon+iloperidon+asenapin+lurasidon+kariprazin+lumateperon+xanomeline-trospium — KarXT yeni mekanizma muscarinic agonist)+long-acting injectable (LAI — risperidon+aripipazol+olanzapin+paliperidon+haloperidol+flufenazin)+klozapin (treatment-resistant — ANC+granulositoz takibi)+ECT
- Şizoaffektif Bozukluk: Bipolar tip+depresif tip. Antipsikotik+mood stabilizer/AD kombinasyon
- Sanrısal Bozukluk: Erotomanik+grandiöz+kıskançlık+persekütör+somatik+karma+paylaşılan psikotik. Antipsikotik+CBT+sosyal müdahale
- Kısa Psikotik Bozukluk+Şizofreniform: 1 ay-6 ay süre+akut postpartum+stres tetikli. Antipsikotik+takip+ECT seçili
- İlk Atak Psikoz (FEP): Erken müdahale programları (NAVIGATE+OPUS+EASA+RAISE-IES)+düşük doz antipsikotik+aile psikoeducation+IPS — supported employment+CBTp+sosyal müdahale
- Klozapin: Treatment-resistant şizofreni (2+ AP başarısız)+intihar riski yüksek+saldırgan davranış. Granulositoz+ANC takibi (REMS — risk evaluation mitigation strategy)+miyokardit+nöbet+aşırı tükürük+kabızlık+kilo+metabolik+sedasyon yan etki
3. Anksiyete+OKB+Travma Bozuklukları
- Genelleştirilmiş Anksiyete Bozukluğu (GAD): SSRI+SNRI+pregabalin+buspiron+benzodiazepin (kısa süreli)+CBT+gevşeme+mindfulness
- Panik Bozukluğu: SSRI+SNRI+TCA+benzodiazepin+CBT (interoseptif maruz bırakma+nefes egzersizi)
- Sosyal Anksiyete Bozukluğu: SSRI+SNRI+benzodiazepin (gerektiğinde)+beta bloker (durumsal)+CBT (sosyal beceri+maruz bırakma)
- Spesifik Fobi: Maruz bırakma+VR-eşliğinde maruz bırakma+benzodiazepin (gerektiğinde)+SSRI
- Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB): SSRI yüksek doz (sertralin+fluoksetin+fluvoksamin+paroksetin+sitalopram+essitalopram+klomipramin)+atipik antipsikotik augmentation (risperidon+aripipazol+kuetiapin+olanzapin)+ERP (exposure and response prevention)+CBT+TMS (FDA onaylı OKB için)+DBS (refrakter — STN+VC/VS+anterior limb internal capsule)
- Vücut Dismorfik Bozukluk (BDD): SSRI yüksek doz+CBT+ERP. Hoarding+trikotilomani+ekskoriasyon (cilt yolma)+koleksiyon yapma — OKB ilişkili spektrum
- PTSB (Post-Travmatik Stres Bozukluğu): SSRI (sertralin+paroksetin FDA onaylı)+SNRI (venlafaksin)+prazosin (gece kabusları)+CBT-trauma focused (CPT — cognitive processing therapy+PE — prolonged exposure)+EMDR+grup tedavisi+MDMA-assisted psikoterapi (klinik trial)+propranolol (önleme — kontroversiyal)+ketamin
- Akut Stres Bozukluğu+Uyum Bozukluğu: Kısa süreli psikoterapi+destek+gerekirse SSRI/anxiolitik
- Disosiyatif Bozukluklar: Disosiyatif amnezi+disosiyatif identite (DID)+depersonalizasyon-derealizasyon. Travma odaklı psikoterapi+stabilizasyon+EMDR+SSRI+nadiren naltrekson
4. Madde Kullanım Bozuklukları
- Alkol Kullanım Bozukluğu (AUD): Mild+moderate+severe. Detoks (BZD CIWA-Ar protokolü+thiamin+folat)+devam tedavisi (naltrekson oral+IM Vivitrol+akamprosat+disülfiram+topiramat+gabapentin+baklofen)+12 adım+CBT+motivational enhancement+grup+aile
- Opioid Kullanım Bozukluğu (OUD): Detoks (klonidin+lofeksidin+gradual taper)+devam (metadon+buprenorfin+buprenorfin/nalokson — Suboxone+naltrekson IM Vivitrol)+overdose (nalokson nazal+IM)+harm reduction+iğne değişimi+supervised injection
- Stimulant (Kokain+Metamfetamin): Spesifik FDA onaylı ilaç yok+CBT+Contingency management+mirtazapin+bupropion+modafinil+psikoterapi
- Kannabis: CBT+motivational enhancement+N-acetylcysteine+gabapentin (bazı çalışmalar)
- Tütün: NRT (nikotin replasman — patch+pastil+gum+nazal+inhalasyon)+vareniklin+bupropion+sitisin+e-sigara harm reduction tartışmalı
- Sedatif-Hipnotik: Yavaş azaltma+CBT-I+SSRI
- Davranışsal Bağımlılıklar: Kumar+oyun+seks — naltrekson+SSRI+CBT
5. Nörogelişimsel+Çocuk-Ergen
- ADHD: Stimulan (metilfenidat IR+OROS+lisdeksamfetamin+amfetamin karma+modafinil)+non-stimulan (atomoksetin+klonidin XR+guanfacin XR+viloksazin)+CBT+aile+okul müdahale+Davranış kurma+yardımcı sınıf
- Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB): Tarama (M-CHAT+ADOS+ADI-R)+erken yoğun davranışsal müdahale (EYDM)+ABA+TEACCH+sosyal beceri+iletişim+okul. İlaç (irritabilite — risperidon+aripipazol+klozapin nadir+SSRI sınırlı yararı+stimulan dikkatli+memantin sınırlı+gabapentinoid+propranolol)
- Davranışsal+Yıkıcı Bozukluklar: ODD (oppositional defiant)+CD (conduct)+IED (intermittent explosive)+kleptomania+piromania. Aile+ebeveyn yönetim eğitimi (PCIT+TS-IY)+CBT+okul+cezayı kontrol
- Çocuk Anksiyete+Depresyon+OKB: SSRI (fluoksetin+sertralin)+CBT+EMDR+aile
- Tikler+Tourette: Habit reversal training (HRT)+CBIT+klonidin+guanfacin+aripipazol+haloperidol+pimozid+tetrabenazin+VMAT2 inhibitör (deutetrabenazin+valbenazin)+DBS
- Yeme Bozuklukları: AN (anoreksia nervoza)+BN (bulimia nervoza)+BED (binge eating disorder)+ARFID+pika+rumination. Kilo restorasyonu+aile odaklı tedavi (FBT)+CBT-E+IPT+SSRI+lisdeksamfetamin (BED FDA onaylı)+olanzapin (AN düşük doz)+naltrekson/bupropion+topiramat
- Pediatrik Psikoz+Bipolar: Erken başlangıç+çok dikkatli antipsikotik+mood stabilizer+aile+okul+multidisipliner
6. Nöromodulasyon
- ECT (Elektrokonvülsif Tedavi): TRD+psikotik depresyon+bipolar mani+katatoni+intihar riski yüksek+gebelik+yaşlı+otoimmün ensefalit. Bilateral+sağ unilateral+bifrontal+ultrabrief pulse+brief pulse. Modifikasyon — anestezi+kas gevşetici+oksijenasyon+EEG+EKG+nöbet uzun=etkili. Yan etki — bellek+konfüzyon (geçici)+başağrısı+kas ağrısı
- TMS (Transkraniyal Manyetik Uyarı): rTMS (tekrarlayan)+iTBS (intermittent theta burst)+cTBS+dTMS (deep)+aTMS (accelerated). FDA onaylı endikasyonlar — TRD+OKB+sigara+migren+otizm+depresyon. Sol DLPFC+sol mPFC+sağ DLPFC. SAINT/Stanford-aTMS+Brainsway dTMS+MagVenture+Magstim
- Ketamin+Esketamin: IV ketamin (0.5 mg/kg) infüzyon+esketamin (Spravato — nazal SPRAY FDA onaylı TRD+majör depresif+intihar düşüncesi+suicidal ideation)+oral ketamin (off-label)+lozenge (off-label). NMDA antagonist+hızlı etki (saatler)+disosiyasyon+kan basıncı+tolerans+REMS
- VNS+RNS+DBS: VNS (vagal sinir stim — TRD FDA onaylı+epilepsi)+RNS (responsive nörostim — epilepsi)+DBS (Parkinson+esansiyel tremor+disistoni+OKB+TRD klinik trial+Tourette)
- Yeni Yaklaşımlar: Psilosibin (Compass — TRD klinik trial)+MDMA (MAPS — PTSD klinik trial)+ayahuasca+ibogaine+5-MeO-DMT+LSD+brexanolone (postpartum)+zuranolon (oral postpartum+MDD) — neuroactive steroids GABA modülator+rapastinel+troriluzol+seltorexant
- Brexanolone+Zuranolon: Postpartum depresyon (PPD) — 60 saat IV (brexanolone — Zulresso) veya 14 gün oral (zuranolon — Zurzuvae 2023 FDA). Allosterik GABA-A modülator+hızlı etki
7. Psikoterapi
BDT (bilişsel davranışçı terapi)+psikodinamik+IPT (interpersonal therapy)+DBT (diyalektik davranış terapi — borderline+intihar)+ACT (kabul kararlılık terapisi)+MBCT (mindfulness-based)+EMDR (göz hareketi)+aile terapisi+grup terapisi+BCT (briefe cognitive)+motivational interviewing+CPT (cognitive processing PTSD)+PE (prolonged exposure PTSD)+CBT-I (insomnia)+CBT-E (yeme bozukluğu)+IPSRT (interpersonal social rhythm — bipolar)+CBASP (chronic depression)+MET (motivasyonel)+functional family therapy.
💼 Psikiyatri Kariyer Yolu
| Yol | Avantaj | Maaş 2026 |
|---|---|---|
| Devlet Hastanesi | Yatış+poliklinik+kıdem+performans | 75K-115K TL/ay |
| Üniversite Akademisyen | Yard. Doç./Doç./Prof.+yayın+psikoterapi+ders | 95K-140K TL/ay |
| Özel Hastane | Yatış+poliklinik+nöromodulasyon+brand | 200K-400K TL/ay |
| Özel Poliklinik | Bağımsız+psikoterapi+farmakoterapi | 250K-700K+ TL/ay |
| Online Psikiyatri+Telesağlık | Esneklik+coğrafya bağımsız+yurt dışı hasta | 200K-500K+ TL/ay |
📚 Psikiyatri TUS Hazırlık Kaynakları
- Klinik Bilimler: Kaplan and Sadock's Comprehensive Textbook of Psychiatry (10. baskı, 2017) — altın standart 4500+ sayfa
- Türkçe Referans: Türk Psikiyatri Derneği (TPD) Klinik Pratik+Kılavuz
- DSM-5-TR (2022): Tanı kriterleri standart
- Stahl's Essential Psychopharmacology (5. baskı, 2021): Psikofarmakoloji altın standart
- Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: 11. baskı (2015) — kompakt
- UpToDate Psychiatry: Klinik karar destek
- NEJM+Lancet Psychiatry+Am J Psychiatry+JAMA Psychiatry: Aktüel kanıt
- TUS Soru Bankası: 5000+ klinik bilimler+temel bilim sorusu, son 10 yıl psikiyatri trendi
❓ TUS Psikiyatri SSS
Psikiyatri kaç yıl uzmanlık eğitimidir?
4 yıl ana dal + paylaşımlı yan dal (Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi 3 yıl). Sub-uzmanlaşmalar — adli+geriatrik+bağımlılık+konsültasyon-liyezon+psikoterapi+nöromodulasyon+kadın+perinatal — özel kurs+sertifika+yurt dışı fellow ile.
Psikiyatri kaç puan ile tutulur?
Klinik bilimler 55-65 puan — orta rekabet. Top tier üniversiteler 60-65+ puan, periferik üniversiteler 55-58 puan ile tutulur. Düzenli iş saatleri+düşük cerrahi+yüksek özel poliklinik getirisi+nöromodulasyon devrimi+psikedeli+esketamin yeni ajan trendleri popülerleştiriyor.
Psikiyatrist maaşı 2026 ne kadar?
Devlet 75K-115K TL/ay, özel hastane 200K-400K TL/ay, özel poliklinik 250K-700K+ TL/ay, online+telesağlık 200K-500K+ TL/ay. Özel poliklinik+psikoterapi+nöromodulasyon en yüksek getirili. Online psikiyatri+telesağlık+yurt dışı hasta esneklik kazandırıyor.
Psikiyatri nöbet yoğunluğu nasıl?
Orta — diğer cerrahi dallardan az. Ayda 4-6 nöbet (24 saat), gece akut intihar+homisid+akut psikoz+akut mani+ajitasyon+delirium+akut detoks+ASKİ değerlendirmesi. Acil psikiyatri+konsültasyon-liyezon yoğun. Düzenli iş saatleri+poliklinik ağırlıklı bir tıbbi alan.
Psikiyatride hangi alanlar hızla evriliyor?
Esketamin+ketamin (TRD)+brexanolone+zuranolone (postpartum)+lumateperon (şizofreni+bipolar)+kariprazin+lurasidon+lumateperon+xanomeline-trospium (KarXT — yeni mekanizma)+psilosibin+MDMA klinik trial+TMS (SAINT+iTBS)+TBS+aTMS+digital therapeutics (FDA onaylı)+yapay zeka+telesağlık. Psikiyatri son 5 yılda devrim yaşıyor — gelecek 10 yıl daha hızlı evrim bekleniyor.
Psikiyatri vs Nöroloji farkı?
Psikiyatri — duygu+düşünce+davranış+ruhsal hastalıklar+psikoterapi+psikofarmakoloji odaklı. Nöroloji — beyin+omurga+periferik sinir+kas+akut inme+epilepsi+nörodejeneratif odaklı. Her ikisi 4 yıl ana dal. Beyin-zihin sınırı çakışan alanlar — nöropsikiyatri+otoimmün ensefalit+demans+TBI+Parkinson psikiyatrisi+epilepsi psikiyatrisi+otizm+ADHD multidisipliner.
⚠️ Sağlık Bilgisi Uyarısı (YMYL)
Bu rehber TUS sınav hazırlığı + uzmanlık kariyer rehberi amaçlıdır; klinik tedavi+ilaç dozajı+hasta bakımı+reçete+tanı tavsiyesi niteliği taşımaz. Klinik uygulamada APA+EPA+TPD+Kaplan-Sadock+Stahl+DSM-5-TR güncel kılavuzları, Türkiye Farmakopesi, TİTCK onaylı prospektüs+yetkili psikiyatri uzmanı onayı esas alınır. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.
📝 Adım Adım Hazırlık Rehberi
-
1
Sınav Yapısını Tanı
TUS resmi kılavuzunu ÖSYM/MEB sayfasından indir, soru sayısı + süre + puan hesaplama formülünü öğren.
-
2
Geçmiş Yıl Sorularını İncele
En az son 5 yılın çıkmış sorularını çöz, hangi konuların ağırlık taşıdığını tespit et ve zayıf alanlarını belirle.
-
3
Realistik Çalışma Programı Kur
Günlük 4-6 saat (yoğun dönem 8 saat), haftalık 6 gün, dinlenme + tekrar günleri dahil olacak şekilde plan oluştur.
-
4
Kaynak Setini Sınırla
Konu anlatım kitabı (1 ana kaynak), soru bankası (1-2 kalın kitap), deneme seti (haftalık 2 deneme) — daha fazlası odak dağıtır.
-
5
Konu Tekrar Sistemi Kur
Spaced repetition (1 gün → 3 gün → 1 hafta → 1 ay tekrar). Yanlış yapılan soruları "yanlış defteri"ne kaydet, haftalık tekrar et.
-
6
Deneme Sınavı Disiplini
Son 2 ay haftalık 2-3 TUS denemesi (gerçek sınav saatlerinde + sınav koşullarında). Sonra detaylı analiz: hangi konuda kaç yanlış?
-
7
Sınav Günü Stratejisi
Önceki gece erken yat, sabah hafif kahvaltı, sınav merkezine 1 saat erken git. Önce kolay sorular, sonra zor — zaman yönetimi kritik.