İlgili İçerikler: ALES Yazıları
📊 Grafik-Tablo Soruları: 2-3 Garanti Net
ALES sayısal bölümde her yıl 2-3 grafik-tablo sorusu sorulur. Bunlar matematik bilgisi değil, "veri okuma + yorumlama" soruları. Hızlı okuyabilirsen 90 saniyede 1 doğru. Bu yazı: 4 grafik tipi + 5 çözümlü örnek.
4 Grafik Tipi
- Pasta Grafiği: Yüzde dağılımı. Her dilim toplamın bir parçası.
- Çubuk Grafiği: Mutlak değerler veya yüzdeler kategoriler arasında.
- Çizgi Grafiği: Zaman içindeki değişim (yıllara göre, aylara göre).
- Frekans Tablosu: Veri kümesinin sayısal değeri.
Hızlı Okuma Tekniği
- Önce SORUYU oku. Hangi bilgi aranıyor?
- Eksenleri kontrol et. X ekseni: zaman/kategori. Y ekseni: değer/oran.
- Birim kontrolü. Bin TL mi, milyon TL mi, % mi?
- Sadece soruda istenen bilgiyi tara. Tüm grafiği analiz etme; spesifik veriye odaklan.
- Şıklarla karşılaştır. Mantıklı aralıkta olan şık doğru.
5 Çözümlü Örnek
Örnek 1: Pasta Grafiği
Bir şirketin gelir dağılımı pasta grafiğinde verilmiştir: %35 ürün satışı, %25 hizmet, %20 lisanslama, %15 diğer, %5 yatırım. Toplam gelir 4 milyon TL ise hizmet geliri kaç TL'dir?
- A) 700.000 B) 800.000 C) 1.000.000 D) 1.200.000 E) 1.400.000
Çözüm: Hizmet %25 = 4.000.000 × 0.25 = 1.000.000 TL. Cevap C.
Örnek 2: Çubuk Grafiği
2024'te 5 farklı şehirde tablet satışı (bin adet): İstanbul 120, Ankara 60, İzmir 50, Bursa 30, Antalya 40. Toplam satış kaçtır?
- A) 250.000 B) 280.000 C) 300.000 D) 320.000 E) 350.000
Çözüm: 120+60+50+30+40 = 300 (bin) = 300.000. Cevap C.
Örnek 3: Çizgi Grafiği
Bir şirketin yıllık satışları çizgi grafiğinde: 2020: 50M, 2021: 70M, 2022: 90M, 2023: 100M, 2024: 95M. Hangi yıl satışlar bir önceki yıla göre düşmüştür?
- A) 2020 B) 2021 C) 2022 D) 2023 E) 2024
Çözüm: 2024'te 100M → 95M → düşüş. Cevap E.
Örnek 4: Tablo Yorumu
Bir okulun sınav sonuçları tablodadır:
| Sınıf | Geçen | Kalan | Toplam |
|---|---|---|---|
| A | 35 | 5 | 40 |
| B | 28 | 12 | 40 |
| C | 32 | 8 | 40 |
Tüm okulda geçme oranı yüzde kaçtır?
- A) 70 B) 75 C) 79 D) 80 E) 85
Çözüm: Toplam geçen = 35+28+32 = 95. Toplam = 120. Oran = 95/120 = 79.17 ≈ %79. Cevap C.
Örnek 5: İki Grafik Karşılaştırması
2023 ve 2024'te bir mağazanın aylık satışı verilmiştir:
| Ay | 2023 | 2024 |
|---|---|---|
| Ocak | 100 | 120 |
| Şubat | 110 | 130 |
| Mart | 120 | 150 |
2024'te Mart ayı satışı 2023 Mart ayına göre yüzde kaç artmıştır?
- A) 15 B) 20 C) 25 D) 30 E) 35
Çözüm: Artış = (150-120)/120 = 30/120 = 25%. Cevap C.
Tuzaklar
- Birim karıştırma: Bin TL mi milyon TL mi? Soruda iyi oku.
- Yüzde vs mutlak değer: %30 daha fazla satış = mutlak fark değil, oransal.
- Eksen aralık: Y ekseni 0'dan değil 50'den başlıyor olabilir; gözle abartılı görünür.
- Pasta toplamı: %100 olmalı; yapım hatası varsa veriler güvenilmez.
Hız İpuçları
- Karmaşık tablolarda sadece soruda istenen satır/sütunu işaretle.
- Yüzde sorularında "/100" alıştırması: 25%/100 = 1/4. Hızlı çarpma.
- Ortalama hesabı: toplam/eleman sayısı. Sayma hatasına dikkat.
- Şıkları kontrol et: cevap genelde "yuvarlak" sayı (10, 20, 25, 50, 75, 100). Eğer hesap şıka uymuyor: kontrol.
SSS
Grafik-tablo soruları kaç dakikada çözmeli?
Ortalama 90 saniye. Karmaşık tablolar (4-5 sütun) için 2 dakikaya kadar kabul.
Hangi grafik tipi en sık geliyor?
Frekans tablosu + çubuk grafik en sık (yıl başına 1-2 soru). Pasta grafiği bazı yıllar atlar.