İlgili İçerikler: ALES Yazıları
🔗 Cümle Tamamlama: 13-16 Soru, %15 Doğruluk Farkı
ALES sözelde 8-10 cümle tamamlama + 5-6 anlam akışı = 13-16 soru. Bağlaç anlamlarını bilmek doğruluk %30 → %85 fark yaratır. Bu yazı: 6 bağlaç kategorisi + 8 çözümlü örnek.
6 Bağlaç Kategorisi
| Kategori | Bağlaçlar | Ne Zaman? |
|---|---|---|
| Karşıtlık | ancak, fakat, oysa, ne var ki, halbuki, ama | Beklenenin tam tersi gelir |
| Neden-Sonuç | çünkü, dolayısıyla, bu nedenle, bu yüzden, sonuç olarak | İki cümle arasında neden-sonuç ilişkisi |
| Açıklama / Eş Anlam | örneğin, mesela, yani, başka deyişle, bir başka ifadeyle | Önceki cümleyi açıklıyor / örnek veriliyor |
| Ekleme | ayrıca, bunun yanında, ek olarak, üstelik, hatta | Aynı yönde ek bilgi |
| Koşul / Varsayım | eğer, şayet, ... ise, koşuluyla, takdirde | Hipotetik durum |
| Zıtlık (Yumuşak) | öte yandan, diğer taraftan, aksine, tersine | Karşıt görüş ekliyor (ancak'tan yumuşak) |
Cümle Tamamlama: 5 Örnek
Örnek 1
Soru: "Ekonomik krizler genelde işsizliği artırır; ___ son krizde bazı sektörler büyüme gösterdi."
- A) çünkü B) ancak C) örneğin D) ayrıca E) eğer
Çözüm: "Krizler işsizliği artırır" beklenti, "büyüme gösterdi" karşıt sonuç → karşıtlık bağlacı. Cevap B (ancak).
Örnek 2
Soru: "Türkiye'de okuma oranı düşük; ___ kitap fiyatları yüksek ve okul müfredatı yetersiz."
- A) çünkü B) ancak C) yani D) eğer E) hatta
Çözüm: "Okuma oranı düşük" durum, "fiyat yüksek + müfredat yetersiz" sebep → neden-sonuç. Cevap A (çünkü).
Örnek 3
Soru: "Sosyal medya kullanımı bağımlılık yaratabilir; ___ Instagram her gün ortalama 53 dakika kullanılmaktadır."
- A) ancak B) çünkü C) örneğin D) eğer E) oysa
Çözüm: "Bağımlılık" iddiası, "53 dakika" kanıt → örnek/açıklama. Cevap C (örneğin).
Örnek 4
Soru: "Sınava düzenli çalışırsanız başarılı olursunuz; ___ disiplinli bir program oluşturursanız."
- A) çünkü B) ancak C) örneğin D) eğer E) yani
Çözüm: Cümlenin yapısı koşul gerektirir; "disiplinli program" şartı eklenir. Cevap D (eğer).
Örnek 5
Soru: "Klimalı ofislerde çalışanlarda baş ağrısı şikâyetleri yaygındır; ___ artmış solunum yolu enfeksiyonları da bildirilmektedir."
- A) çünkü B) ancak C) örneğin D) ayrıca E) eğer
Çözüm: İki sorun aynı yönde sıralanıyor → ekleme. Cevap D (ayrıca).
Anlam Akışı: 3 Örnek
Anlam akışı sorusu: Verilen cümle parçaları sıralanır; doğru anlam akışı seçenek olarak çıkar.
Örnek 6
Aşağıdaki cümle parçalarından anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda doğru sıralama hangisidir?
- I. Bu reformun en büyük başarısı kız çocukların okullaşması olmuştur.
- II. Türkiye'de eğitim reformu 1928 Harf Devrimi ile başlamıştır.
- III. Latin alfabesine geçiş okuma-yazma oranını hızla artırmıştır.
- IV. Cumhuriyet öncesi Osmanlı Türkçesi Arap alfabesi ile yazılırdı.
- A) IV-II-III-I B) II-IV-III-I C) IV-III-II-I D) II-III-IV-I E) III-II-IV-I
Çözüm: Tarih sırası: önce eski durum (IV: Osmanlı), sonra reform (II: 1928), sonra etkisi (III: okuma-yazma), sonuç (I: kız çocuk). Cevap A (IV-II-III-I).
Örnek 7
Aşağıdaki cümlelerden hangisi paragrafın akışını bozar?
(I) Türkiye'de yıllık doğum oranı son 20 yılda %30 azalmıştır. (II) Bu durum genç nüfus oranı yüksek olan ülkemizi 30 yıl sonra yaşlı bir nüfusa dönüştürecektir. (III) Yaşlı nüfus sosyal güvenlik sisteminde maliyet artışına neden olacaktır. (IV) İstanbul Türkiye'nin en kalabalık şehridir. (V) Bu nedenle aile politikaları ve doğum teşvikleri gündeme gelmiştir.
- A) I B) II C) III D) IV E) V
Çözüm: Paragraf doğum oranı + yaşlanan nüfus konusunda. IV "İstanbul" — alakasız. Cevap D.
Örnek 8
Aşağıda verilen iki cümle arasına en uygun bağlaç hangisidir?
"Toplumsal cinsiyet eşitsizliği iş dünyasında devam ediyor. ___ kadın CEO oranı %10'un altında."
- A) Ancak B) Örneğin C) Çünkü D) Halbuki E) Eğer
Çözüm: "Eşitsizlik devam ediyor" iddia + "CEO oranı %10 altı" kanıt → örnek. Cevap B (örneğin).
Bağlaç Seçim Stratejisi
- İki cümle arasındaki ilişkiyi belirle: aynı yön mü, ters yön mü?
- Aynı yön → ekleme/açıklama (ayrıca, örneğin).
- Ters yön → karşıtlık (ancak, oysa).
- Sebep-sonuç → çünkü/dolayısıyla.
- Şart → eğer/şayet.
- Şıkları tek tek dene; en doğal okunan tercih.
SSS
"Ancak" ve "fakat" arasında fark var mı?
Anlam olarak çok benzer; "ancak" daha resmi/yazılı, "fakat" daha günlük. ALES'te ikisi de aynı amaçla kullanılır.
"Çünkü" ve "dolayısıyla" karıştırıyorum?
"Çünkü" → sebep söyler. "Dolayısıyla" → sonuç söyler.
"Hava bulutlu çünkü yağmur yağacak" (yağmur sebep). "Hava bulutlu dolayısıyla yağmur yağacak" (yağmur sonuç).
"Yani" cümle tamamlama mı paragraf akışı mı?
"Yani" eş anlam/açıklama: önceki cümleyi farklı kelimelerle tekrar etme. Cümle tamamlamada sık.