Ana içeriğe atla
📗 Ortaöğretim Tarih Kritik Önem

Kurtuluş Savaşı

Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller

Milli Mücadele ve Kurtuluş Savaşı dönemi

2-3 soru çıkar | 6 alt konu

Alt Konular

1 Mondros Mütarekesi
2 Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı
3 Kongreler
4 TBMM'nin Açılışı
5 Cepheler
6 Mudanya ve Lozan

Önemli Noktalar

  • Samsun'a çıkış: 19 Mayıs 1919
  • TBMM'nin açılışı: 23 Nisan 1920
  • Sakarya Meydan Muharebesi: Ağustos-Eylül 1921
  • Lozan Antlaşması: 24 Temmuz 1923

Konu Anlatımı

Kurtuluş Savaşı (1919-1922)

Kurtuluş Savaşı, Türk milletinin bağımsızlığı için verdiği mücadeledir. Mondros Mütarekesi ile başlayan işgal sürecine karşı Mustafa Kemal önderliğinde başlatılan Milli Mücadele, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturmuştur.

1. Mondros Mütarekesi (30 Ekim 1918)

Mondros'un Ağır Şartları

  • 7. Madde: İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden yerleri işgal edebilir
  • Ordunun terhis edilmesi
  • Boğazların İtilaf Devletlerine bırakılması
  • Haberleşme ve ulaşımın denetim altına alınması

2. Milli Mücadelenin Başlaması

19 Mayıs 1919 - Samsun'a Çıkış

  • Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a geldi
  • Resmi görev: Bölgedeki asayişi sağlamak
  • Gerçek amaç: Milli Mücadeleyi başlatmak
  • 22 Haziran 1919'da Amasya Genelgesi yayımlandı

3. Kongreler Dönemi

Kongre Tarih Önemli Karar
Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919 "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır"
Erzurum Kongresi 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 Bölgesel kongre, manda ve himaye reddedildi
Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919 Ulusal kongre, Heyet-i Temsiliye kuruldu

4. TBMM'nin Açılması (23 Nisan 1920)

TBMM'nin İlk Kararları

  • Yasama, yürütme ve yargı yetkileri TBMM'de toplandı (Güçler Birliği)
  • Hükümeti kurmak zorunludur (İcra Vekilleri Heyeti)
  • Padişah ve halife durumu belirlenene kadar meclis başkanı devlet başkanıdır
  • Mustafa Kemal Meclis Başkanı seçildi

5. Kurtuluş Savaşı Cepheleri

Doğu Cephesi:

  • Kazım Karabekir komutasında Ermenilerle savaşıldı
  • Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920): İlk askeri ve siyasi zafer

Güney Cephesi:

  • Fransızlara karşı halk direnişi (Kuvayı Milliye)
  • Antep (Şahin), Maraş (Kahraman), Urfa (Şanlı) unvanları

Batı Cephesi:

Batı Cephesi Muharebeleri

  • I. İnönü (6-10 Ocak 1921): İsmet Paşa komutasında ilk zafer
  • II. İnönü (23 Mart - 1 Nisan 1921): Düzenli ordunun gücünü kanıtladı
  • Kütahya-Eskişehir (Temmuz 1921): Yenilgi, Sakarya'nın doğusuna çekilindi
  • Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos - 13 Eylül 1921): 22 gün 22 gece, "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır"
  • Büyük Taarruz (26 Ağustos 1922): Kesin zafer, Başkomutanlık Meydan Muharebesi

6. Barış Antlaşmaları

Antlaşma Tarih Önemi
Mudanya Ateşkes 11 Ekim 1922 Doğu Trakya savaşsız alındı
Lozan Barış 24 Temmuz 1923 Türkiye'nin bağımsızlığı tanındı

📌 KPSS İpucu

• "İlk askeri zafer" → Gümrü Antlaşması (Doğu Cephesi)
• "TBMM'nin ilk askeri zaferi" → I. İnönü
• "Mustafa Kemal'e Gazilik ve Mareşallik" → Sakarya Zaferi
• "22 gün 22 gece" → Sakarya Muharebesi
• "Tekalif-i Milliye" → Sakarya öncesi orduyu güçlendirme emirleri

Sıkça Sorulan Sorular

KPSS Ortaöğretim'de Kurtuluş Savaşı konusundan kac soru çıkar?
KPSS Ortaöğretim sınavında Kurtuluş Savaşı konusundan ortalama 2-3 soru çıkmaktadır. Bu konu kritik öneme sahiptir.
Kurtuluş Savaşı konusunu nasil çalışmaliyim?
Oncelikle temel kavramlari iyice anlayin, ardından bol bol soru çözerek pratiginizi artirin. Cikmis soruları mutlaka inceleyin.