📗 Ortaöğretim Coğrafya Orta Önem
Türkiye'nin Beşeri Coğrafyası
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Nüfus, yerleşme, göç ve demografik yapı
1-2 soru çıkar | 4 alt konu
Alt Konular
1 Nüfus Özellikleri
2 Nüfus Yoğunluğu
3 Göçler
4 Yerleşme Tipleri
Önemli Noktalar
- İlk nüfus sayımı: 1927
- En kalabalık il: İstanbul
- En kalabalık bölge: Marmara
- Nüfus yoğunluğu: Kişi/km²
Konu Anlatımı
Türkiye'nin Beşeri Coğrafyası
Beşeri coğrafya, insanların dağılışı, nüfus özellikleri, yerleşme biçimleri ve göç hareketlerini inceleyen coğrafya dalıdır. Türkiye'nin nüfus yapısı, ekonomik gelişmişlik ve coğrafi koşullarla yakından ilişkilidir.
1. Nüfus Sayımları
Türkiye'de Nüfus Sayımları
- İlk modern sayım: 1927 (13,6 milyon)
- 5 yılda bir: 1935-1990 arası
- 10 yılda bir: 1990-2000
- ADNKS: 2007'den itibaren adrese dayalı sistem
- Güncel nüfus: 85+ milyon (2024)
2. Nüfus Yoğunluğu
| Yoğunluk Türü | Formül | Açıklama |
|---|---|---|
| Aritmetik | Nüfus / Yüzölçümü | Kişi/km² |
| Fizyolojik | Nüfus / Tarım alanı | Tarım potansiyeli |
| Tarımsal | Kırsal nüfus / Tarım alanı | Tarımda istihdam |
3. Göç Türleri
Türkiye'deki Göç Hareketleri
- İç göç: Köyden kente (1950'lerden itibaren yoğun)
- Dış göç: Almanya'ya işçi göçü (1960'lar)
- Beyin göçü: Nitelikli iş gücünün yurt dışına gitmesi
- Mevsimlik göç: Tarım işçileri (Güneydoğu → Çukurova)
İç Göçün Nedenleri:
- İş imkânlarının yetersizliği (itici)
- Eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim (çekici)
- Tarımda makineleşme (itici)
- Kentlerdeki iş olanakları (çekici)
4. Yerleşme Tipleri
Kırsal Yerleşme Tipleri
- Toplu köy: İç Anadolu, Güneydoğu Anadolu (su azlığı)
- Dağınık köy: Karadeniz (engebeli arazi)
- Gevşek köy: Akdeniz, Ege
Kentsel Yerleşmeler:
- Metropol: İstanbul, Ankara, İzmir
- Büyükşehir: Nüfusu 750.000+ olan iller
- Şehir: Nüfusu 10.000+
5. Bölgelere Göre Nüfus
| Bölge | Nüfus Özelliği |
|---|---|
| Marmara | En kalabalık, en yoğun |
| Doğu Anadolu | En büyük ama en az nüfuslu |
| İstanbul | En kalabalık il (16+ milyon) |
📌 KPSS İpucu
• "İlk nüfus sayımı" → 1927
• "ADNKS başlangıcı" → 2007
• "En kalabalık bölge" → Marmara
• "En az nüfuslu bölge" → Doğu Anadolu
• "Toplu köy" → Su azlığı olan bölgeler
• "Dağınık köy" → Karadeniz Bölgesi
Sıkça Sorulan Sorular
KPSS Ortaöğretim'de Türkiye'nin Beşeri Coğrafyası konusundan kac soru çıkar?
KPSS Ortaöğretim sınavında Türkiye'nin Beşeri Coğrafyası konusundan ortalama 1-2 soru çıkmaktadır. Bu konu orta öneme sahiptir.
Türkiye'nin Beşeri Coğrafyası konusunu nasil çalışmaliyim?
Oncelikle temel kavramlari iyice anlayin, ardından bol bol soru çözerek pratiginizi artirin. Cikmis soruları mutlaka inceleyin.