KPSS Lisans Dil Bilgisi
Ses bilgisi, yapım ekleri, çekim ekleri, sözcük türleri
📋 Alt Konular
💡 Önemli Noktalar
- ★ Büyük ünlü uyumu: Kalın ünlülerden sonra kalın, ince ünlülerden sonra ince ünlü gelir
- ★ Küçük ünlü uyumu: Düz ünlülerden sonra düz, yuvarlak ünlülerden sonra dar-yuvarlak veya düz-geniş ünlü gelir
📖 Konu Anlatımı
Dil Bilgisi Nedir?
Dil bilgisi, dilin yapısını ve kurallarını inceleyen bilim dalıdır. KPSS'de ses bilgisi, ek bilgisi ve sözcükte yapı konularından 2-3 soru gelmektedir.
1. Ses Bilgisi
Türkçe'de 29 harf, 8 ünlü ve 21 ünsüz bulunur.
Ünlüler (8 adet)
| Düz | Yuvarlak | |
|---|---|---|
| Kalın-Geniş | a | o |
| Kalın-Dar | ı | u |
| İnce-Geniş | e | ö |
| İnce-Dar | i | ü |
Büyük Ünlü Uyumu
Kural: Kalın ünlülerden sonra kalın (a, ı, o, u), ince ünlülerden sonra ince (e, i, ö, ü) ünlü gelir.
Uyar: kitap-lar, ev-ler, çocuk-lar
Uymaz: anne (Türkçe kökenli değil), kardeş, elma
Küçük Ünlü Uyumu
Kural: Düz ünlülerden sonra düz (a, e, ı, i), yuvarlak ünlülerden sonra dar-yuvarlak (u, ü) veya düz-geniş (a, e) ünlü gelir.
Uyar: odun-cu, süt-çü, kapı-cı
Uymaz: horoz, kabuk, çamur
2. Ses Olayları
| Ses Olayı | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Ünsüz Yumuşaması | p, ç, t, k → b, c, d, g/ğ | kitap → kitabı |
| Ünsüz Sertleşmesi | c, d, g → ç, t, k | dolap + çı → dolapçı |
| Ses Düşmesi | Ünlü/ünsüz düşer | burun → burnu |
| Ses Türemesi | Ses eklenir | af + etmek → affetmek |
| Kaynaşma (Kaynaştırma) | İki ünlü arasına y, ş, s, n | kapı + ı → kapıyı |
3. Yapım Ekleri
Sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren eklerdir.
İsimden İsim Yapan: -lık, -lı, -sız, -cı, -daş
göz-lük, ev-li, su-suz, sanat-çı, vatan-daş
İsimden Fiil Yapan: -la, -lan, -laş, -al
su-la, ev-len, güzel-leş, az-al
Fiilden İsim Yapan: -ma, -ış, -gı, -ıcı, -ak
yaz-ma, gül-üş, bil-gi, yaz-ıcı, dur-ak
Fiilden Fiil Yapan: -dır, -ıl, -ın, -ış
yap-tır, kır-ıl, giy-in, gör-üş
4. Çekim Ekleri
Sözcüğün anlamını ve türünü değiştirmez, sadece görevini belirler.
İsim Çekim Ekleri:
- Hal ekleri: -i, -e, -de, -den
- İyelik ekleri: -ım, -ın, -ı, -ımız, -ınız, -ları
- Çoğul eki: -lar, -ler
Fiil Çekim Ekleri:
- Kip ekleri: -dı, -mış, -yor, -acak, -r, -malı
- Şahıs ekleri: -m, -n, -k, -nız, -lar
🎯 KPSS Çözüm İpucu
Yapım eki → Anlam/tür değişir | Çekim eki → Anlam/tür değişmez
Türkçe Konuları
❓ Sıkça Sorulan Sorular
KPSS Lisans Dil Bilgisi konusu nedir?
Dil Bilgisi, KPSS Lisans Genel Yetenek testinde önemli konulardan biridir. Ses bilgisi, yapım ekleri, çekim ekleri, sözcük türleri Bu konudan sınavda ortalama 2-3 soru gelmektedir.
KPSS Lisans'ta Dil Bilgisi konusundan kac soru çıkar?
KPSS Lisans sınavında Dil Bilgisi konusundan genellikle 2-3 soru çıkmaktadır.
Dil Bilgisi konusunun alt başlıklari nelerdir?
Dil Bilgisi konusunun 4 alt başlığı vardır: Ses Bilgisi, Yapım Ekleri, Çekim Ekleri, Sözcükte Yapı.