- Ana Sayfa
- /
- EKPSS
- /
- Konu Anlatımı
- /
- Vatandaşlık
- /
- Devlet Organları
Devlet Organları
Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller
Yasama, yürütme ve yargı organları
Bu Konuda
Devlet Organları
Türkiye Cumhuriyeti'nde devlet yönetimi kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Yasama, yürütme ve yargı organları birbirinden bağımsız olarak görev yapar. Bu ilke, gücün tek elde toplanmasını önleyerek demokratik dengeyi sağlar.
📜 1. Yasama (TBMM)
Türkiye Büyük Millet Meclisi
- 600 milletvekilinden oluşur
- Seçimler 5 yılda bir yapılır
- Milletvekili seçilme yaşı: 18
- Toplantı yeter sayısı: 200 (1/3)
- Karar yeter sayısı: 151 (salt çoğunluk)
| TBMM Görevi | Açıklama |
|---|---|
| Kanun Yapmak | Yeni kanunlar çıkarmak, değiştirmek, kaldırmak |
| Bütçe Onayı | Devlet bütçesini kabul etmek |
| Hükümeti Denetlemek | Soru, gensoru, meclis araştırması |
| Savaş İlan Etmek | Savaş hali kararı vermek |
| Af İlan Etmek | Genel ve özel af çıkarmak (3/5 çoğunluk) |
🏛️ 2. Yürütme
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017 sonrası)
- Cumhurbaşkanı yürütmenin tek başıdır
- Doğrudan halk tarafından seçilir (5 yıllık görev)
- En fazla 2 dönem seçilebilir
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atar
- Kararname çıkarma yetkisi vardır
⚠️ Önemli: Cumhurbaşkanının Görevleri
- Bakanları atamak ve görevden almak
- Üst kademe yöneticileri atamak
- Milletlerarası antlaşmaları onaylamak
- TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek
- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
- Anayasa değişikliklerini halkoyuna sunmak
⚖️ 3. Yargı
Yargı organları bağımsızdır ve hiçbir organ yargı kararlarına müdahale edemez. Hakimler ve savcılar görevlerinde bağımsız olup anayasa, kanun ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar verirler.
| Yüksek Mahkeme | Görevi |
|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | Kanunların anayasaya uygunluğunu denetler, bireysel başvuruları inceler |
| Yargıtay | Adli yargının en üst mahkemesi (temyiz) |
| Danıştay | İdari yargının en üst mahkemesi |
| Sayıştay | Kamu harcamalarını denetler (mali yargı) |
| Uyuşmazlık Mahkemesi | Adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözer |
🔄 4. Kuvvetler Ayrılığı İlkesi
Montesquieu'nun Kuvvetler Ayrılığı
- Yasama: Kanun yapar (TBMM)
- Yürütme: Kanunları uygular (Cumhurbaşkanı)
- Yargı: Uyuşmazlıkları çözer (Mahkemeler)
- Her organ kendi alanında bağımsız çalışır
- Denge ve denetim sistemi (check and balance) işler
🎯 EKPSS İpucu
TBMM'nin üye sayısı (600), toplantı yeter sayısı (200), milletvekili seçilme yaşı (18) ve Cumhurbaşkanının görev süresi (5 yıl, en fazla 2 dönem) çok sık sorulur. Yüksek mahkemelerin görevlerini karıştırmamaya dikkat edin!
💡 Önemli Noktalar
- ✓ TBMM 600 milletvekilinden oluşur
- ✓ Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır
- ✓ Yargı bağımsızdır
- ✓ Anayasa Mahkemesi kanunların anayasaya uygunluğunu denetler
Alt Konular
- Yasama (TBMM)
- Yürütme
- Yargı
- Kuvvetler Ayrılığı