Ana içeriğe atla
Vatandaşlık Yüksek 2 Soru

Devlet Organları

Ders Notları | Konu Anlatımı | Formüller

Yasama, yürütme ve yargı organları

Bu Konuda

Alt Konu 4
Tahmini Soru 2
Önem Yüksek

Devlet Organları

Türkiye Cumhuriyeti'nde devlet yönetimi kuvvetler ayrılığı ilkesine dayanır. Yasama, yürütme ve yargı organları birbirinden bağımsız olarak görev yapar. Bu ilke, gücün tek elde toplanmasını önleyerek demokratik dengeyi sağlar.

📜 1. Yasama (TBMM)

Türkiye Büyük Millet Meclisi

  • 600 milletvekilinden oluşur
  • Seçimler 5 yılda bir yapılır
  • Milletvekili seçilme yaşı: 18
  • Toplantı yeter sayısı: 200 (1/3)
  • Karar yeter sayısı: 151 (salt çoğunluk)
TBMM Görevi Açıklama
Kanun Yapmak Yeni kanunlar çıkarmak, değiştirmek, kaldırmak
Bütçe Onayı Devlet bütçesini kabul etmek
Hükümeti Denetlemek Soru, gensoru, meclis araştırması
Savaş İlan Etmek Savaş hali kararı vermek
Af İlan Etmek Genel ve özel af çıkarmak (3/5 çoğunluk)

🏛️ 2. Yürütme

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (2017 sonrası)

  • Cumhurbaşkanı yürütmenin tek başıdır
  • Doğrudan halk tarafından seçilir (5 yıllık görev)
  • En fazla 2 dönem seçilebilir
  • Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları atar
  • Kararname çıkarma yetkisi vardır

⚠️ Önemli: Cumhurbaşkanının Görevleri

  • Bakanları atamak ve görevden almak
  • Üst kademe yöneticileri atamak
  • Milletlerarası antlaşmaları onaylamak
  • TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermek
  • Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
  • Anayasa değişikliklerini halkoyuna sunmak

⚖️ 3. Yargı

Yargı organları bağımsızdır ve hiçbir organ yargı kararlarına müdahale edemez. Hakimler ve savcılar görevlerinde bağımsız olup anayasa, kanun ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar verirler.

Yüksek Mahkeme Görevi
Anayasa Mahkemesi Kanunların anayasaya uygunluğunu denetler, bireysel başvuruları inceler
Yargıtay Adli yargının en üst mahkemesi (temyiz)
Danıştay İdari yargının en üst mahkemesi
Sayıştay Kamu harcamalarını denetler (mali yargı)
Uyuşmazlık Mahkemesi Adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözer

🔄 4. Kuvvetler Ayrılığı İlkesi

Montesquieu'nun Kuvvetler Ayrılığı

  • Yasama: Kanun yapar (TBMM)
  • Yürütme: Kanunları uygular (Cumhurbaşkanı)
  • Yargı: Uyuşmazlıkları çözer (Mahkemeler)
  • Her organ kendi alanında bağımsız çalışır
  • Denge ve denetim sistemi (check and balance) işler

🎯 EKPSS İpucu

TBMM'nin üye sayısı (600), toplantı yeter sayısı (200), milletvekili seçilme yaşı (18) ve Cumhurbaşkanının görev süresi (5 yıl, en fazla 2 dönem) çok sık sorulur. Yüksek mahkemelerin görevlerini karıştırmamaya dikkat edin!

💡 Önemli Noktalar

  • TBMM 600 milletvekilinden oluşur
  • Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır
  • Yargı bağımsızdır
  • Anayasa Mahkemesi kanunların anayasaya uygunluğunu denetler

Alt Konular

  • Yasama (TBMM)
  • Yürütme
  • Yargı
  • Kuvvetler Ayrılığı

Diğer Vatandaşlık Konuları