1982 Anayasası
1982 Anayasası halkoylamasıyla kabul edilmiştir ve birçok kez değiştirilmiştir. Anayasanın 2. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti; toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
Değiştirilemez hükümler
İlk üç madde (devletin şekli Cumhuriyet; Cumhuriyetin nitelikleri; devletin bütünlüğü, resmî dili Türkçe, bayrağı, millî marşı İstiklal Marşı, başkenti Ankara) değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Bunu 4. madde düzenler.
Temel hak ve ödevler
| Grup | Örnekler |
|---|---|
| Kişinin hak ve ödevleri | Yaşama hakkı, kişi özgürlüğü ve güvenliği, konut dokunulmazlığı, haberleşme hürriyeti |
| Sosyal ve ekonomik haklar | Eğitim hakkı, çalışma hakkı, sağlık hakkı, sendika kurma hakkı |
| Siyasi haklar ve ödevler | Seçme-seçilme, siyasi parti kurma, vergi ödevi, vatan hizmeti |
Temel hak ve özgürlükler özlerine dokunulmaksızın yalnız Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.
📌 Bu konuda akılda tut
- ✓Cumhuriyet demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir.
- ✓İlk üç madde değiştirilemez; bunu 4. madde düzenler.
- ✓Eğitim hakkı sosyal ve ekonomik haklar arasındadır.
- ✓Temel haklar ancak kanunla ve özüne dokunulmadan sınırlanabilir.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- ✗Değiştirilemez hükümleri sayarken bu yasağı koyan maddenin 4. madde olduğunu unutmak.
- ✗Seçme hakkını sosyal haklar arasında saymak.
📝 Örnek soru
1982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi siyasi haklar arasında yer alır?
- A) Eğitim hakkı
- B) Seçme ve seçilme hakkı
- C) Konut dokunulmazlığı
- D) Sağlık hakkı
- E) Çalışma hakkı
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B. Seçme ve seçilme hakkı siyasi haklardandır. Eğitim, sağlık ve çalışma hakkı sosyal ve ekonomik haklar, konut dokunulmazlığı kişi hakları arasındadır.
Bu sitedeki sorular Rehber Panda tarafından sınav formatına uygun olarak özgün hazırlanmıştır; Polis Akademisi, ÖSYM veya MEB soruları değildir.