YÖKDİL Gramer: Relative Clauses (Sıfat Tamlamaları) Tam Rehber

Relative clauses (sıfat tamlamaları), akademik İngilizcenin omurgasıdır. Bir kelimeyi veya kavramı detaylandırmak için kullanılır. YÖKDİL'de 14 dilbilgisi sorusunun 2-3'ü direkt relative clause üzerinden, cloze test'te ise her metinde 4-6 relative yapı geçer. Doğru bağlacı seçmek (who/which/that/whose/where) ve defining/non-defining farkını kavramak cloze test başarısını doğrudan etkiler.

Tek Cümleyle Özet

Temel Bağlaçlar

• who — kişi (özne veya nesne): "The researcher who discovered this..."
• which — şey/hayvan/kavram: "The theory which explains this..."
• that — kişi veya şey (sadece defining): "The book that I read..."
• whose — aitlik: "The scientist whose work..."
• where — yer: "The laboratory where the study was conducted..."
• when — zaman: "The year when the discovery was made..."
• why — sebep: "The reason why this occurred..."

Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı)

Anladığımız kişi/nesneyi SPESİFİK olarak belirtir. Virgül yok. Cümlenin anlamı için zorunlu.

• The drug that was approved last month shows promising results.
• The student who scored highest received a scholarship.
• The paper which I cited is from 2020.

İpucu: "That" sadece defining'de kullanılır. "Which" hem defining hem non-defining'te olabilir.

Non-defining Relative Clauses (Açıklayıcı)

EKSTRA bilgi verir, virgülle ayrılır. Cümleden çıkarılsa temel anlam bozulmaz.

• Einstein, who revolutionized physics, won the Nobel Prize.
• The study, which was published in Nature, sparked debate.
• Ankara, where I was born, is the capital of Turkey.

Kritik: Non-defining'de "that" KULLANILAMAZ. Sadece who/which/whose/where/when.

Defining vs Non-defining — Ayırt Etme

Bağlaç Düşürme (Object Position'da)

Defining clause'da eğer relative pronoun nesne ise, düşürülebilir:

• "The book that I read..." = "The book I read..." ✓
• "The person who(m) I met..." = "The person I met..." ✓
• AMA: "The person who called me..." — burada "who" ÖZNE, düşürülemez ✗

Reduced Relative Clauses — Akademik Tercihi

1. Participle Clauses (V-ing / V3 ile)

• Active reduction: "The study that investigates..." → "The study investigating..."
• Passive reduction: "The data which was collected..." → "The data collected..."

2. Akademik Örnekler

• "Patients receiving the new treatment showed improvement." (= who received)
• "The findings published in NEJM were groundbreaking." (= which were published)
• "Research focusing on renewable energy is increasing." (= that focuses on)

Preposition + Which/Whom — Formal Akademik Yapı

Akademik metinde preposition başa atılır:

• Normal: "The theory which she bases her argument on..."
• Formal: "The theory on which she bases her argument..."
• Normal: "The scientist who(m) we spoke to..."
• Formal: "The scientist to whom we spoke..."

Quantifier + of Whom/Which

Non-defining'de sayı veya oran belirtmek için:

• "The participants, many of whom were students, completed the survey."
• "The results, some of which were surprising, were published."
• "The children, both of whom were twins, responded differently."

"Which" with Whole Sentence as Antecedent

"Which" tüm önceki cümleye referans verebilir (non-defining):

• "The experiment failed, which delayed publication by months."
• "The funding was cut, which forced researchers to scale back."

YÖKDİL Cloze Test Stratejisi

1. Bağlaç seçimi: Önceki isim bir kişi mi, şey mi, yer mi, zaman mı?
2. Virgül kontrolü: Virgül varsa "that" KULLANILAMAZ
3. Özne mi nesne mi: Relative pronoun sonrası fiil geliyor → özne (who/which/that). Özne geliyor → nesne (whom/which/that, düşebilir)
4. Reduced form: "-ing" (active) veya "V3" (passive) başlangıçlı cümleler reduced relative olabilir

Yaygın Hatalar

• Non-defining'de "that": YANLIŞ — "My mother, that is 60..." DOĞRU — "My mother, who is 60..."
• Çift özne: YANLIŞ — "The theory that it explains..." DOĞRU — "The theory that explains..." (that = özne)
• "Who" vs "whom": "who" özne, "whom" nesne. Akademikte "whom" formal. Günlükte "who" herkes için.
• "Whose" aitlik: İnsan değil nesne için de kullanılır: "The book whose cover is blue..."

Sıkça Sorulan Sorular

Reduced relative clause'ı nasıl tanırım?

Bir ismi takip eden -ing veya V3 form reduced clause olabilir: "The student studying at the library..." (= who is studying), "The article published last week..." (= which was published).

"Where" yerine "in which" kullanabilir miyim?

Evet, daha formal: "The city where I live" = "The city in which I live". Akademikte "in which" tercih edilir.

"The reason why" yerine ne kullanılır?

"The reason for which" formal alternatif. "The reason why he failed" = "The reason for which he failed".

Participle clause'da zaman nasıl belirlenir?

Ana cümlenin zamanıyla aynı olduğu varsayılır. "The man standing there is my professor" = who is standing (şu an).

"That" mi "which" mi tercih edilir?

Defining'de ikisi de doğru. Amerikan İngilizcesinde "that", Britanya'da "which" biraz daha yaygın. Akademik metinlerde ikisi de kabul edilir.

Non-defining neden virgül gerektirir?

Çünkü parantez içindeymiş gibi — ana cümleden ayrılır. Virgülsüz yazmak cümlenin anlamını değiştirir: "My sister who lives in Paris is a doctor" (defining — bir kızkardeşim Paris'te, diğerleri başka yerde) vs "My sister, who lives in Paris, is a doctor" (non-defining — tek kızkardeşim var, o da Paris'te).

"That" hangi bağlamda ZORUNLU?

"Superlative" sonrası (the best, the only, the first): "The best scientist that I know" — bu durumda "who" yerine "that" tercih edilir.