YÖK Denklik Ders Tamamlama ve Klinik Pratik 2026-2027: Ücret, 2 Hak, 4 Yıl

İlgili İçerikler: STS nedir? · STS mi, tamamlama mı? · İlmi Hüviyet Tespiti

Denklik kararında "STS" yerine "ders tamamlama" ya da "klinik pratik" yazdığını gören adayların ilk sorusu neredeyse hep aynı: "Ne kadar tutacak, ne kadar sürecek, kalırsam ne olur?" Bu soruların cevabı tek bir yönetmelikte değil, YÖK'ün üniversitelere gönderdiği yazılarda ve Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS) Usul ve Esaslarında dağınık duruyor. Bu yazıda hepsini YÖK'ün 12.08.2025 ve 31.08.2026 tarihli yazıları ile SYBS metnine dayanarak tek yerde topladım.

SYBS Nedir? Beş Araç

Ders Tamamlama: 9 Kural

1. Yerleştirme: Kararınız çıktıktan sonra yazılı olarak tercih ettiğiniz üç devlet üniversitesinden birine Kurul kararıyla yerleşirsiniz (SYBS md. 7/3).
2. Hangi dersler: YÖK'ün üniversiteye bildirdiği dersler alınır; ders seçme hakkınız yoktur. Mimarlıkta eksik zorunlu ve ilgili seçmeli dersleri bölüm belirler.
3. Yük: Dönemde 30 AKTS, derslerin kredisine göre en fazla 33 AKTS. Yaz okulunda en fazla 15 AKTS ve yalnız yerleştiğiniz üniversitede.
4. Devam zorunlu: Derslere girmeden yalnız sınavlara katılmak mümkün değildir.
5. Muafiyet yok: Başka üniversiteden aldığınız dersler sayılmaz.
6. Geçme notu: Üniversitenin kendi yönetmeliği geçerlidir. Örneğin ortalaması 2,00'nin altındaki öğrencide DD ve DC başarısız sayılıyorsa, sizin için de öyle sayılır.
7. İki hak: Her ders en fazla iki kez alınır. Bütün derslerdeki iki hakkınızı hangi dönemde bitirirseniz o dönem ilişiğiniz kesilir; 4 yılın dolması beklenmez.
8. Süre: Üniversiteye başvurduğunuz andan itibaren ön lisansta en fazla 2 yıl (4 dönem), lisansta en fazla 4 yıl (8 dönem). 2023/2024 öncesi yerleşenlerde süre ve haklar 2023/2024 başından sayılır.
9. Ret riski: Aynı dersten iki kez başarısız olup Kurulun yerleştireceği ikinci üniversitede de iki kez başarısız olan ya da iki üniversitede de süreyi dolduran adayın denklik başvurusu reddedilir (SYBS md. 7/8-9).

Bir uyarı daha: SYBS md. 7/11, Türkçeyi yeterince bilmediği için derslerde zorlanan adayın başarı ya da başarısızlığının sorumluluğunu adaya verir. Türkçe eğitim almamış adaya önerim, yerleşmeden önceki aylarda alan Türkçesine çalışmak. Ders tamamlamada dil, sınavdakinden daha belirleyicidir; çünkü sınav kâğıdında değil, sınıfta, ödevde ve sözlüde görünür.

Klinik Pratik: 8 Kural

1. Klinik pratik; tıp, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, fizyoterapi ve ergoterapi gibi sağlık hizmeti alanlarında yapılır (SYBS md. 8/2).
2. Yerleştirme yine yazılı tercih ettiğiniz üç devlet üniversitesinden birine yapılır.
3. Adaylar seminerlere, poliklinik ve klinik çalışmalarına aktif katılır; hastaya tek başına müdahale edemez, uzman gözetiminde tanı ve tedaviye katılır.
4. Sonunda sınav yoktur: Her anabilim dalındaki gözlemci öğretim üyelerinin görüşüyle, tıp fakültesi son sınıf değerlendirmesine benzer biçimde başarılı ya da başarısız sayılırsınız.
5. Her klinik pratik en fazla iki kez alınır; ikinci üniversitede de iki kez başarısızlık, denklik başvurusunun reddi demektir.
6. Aday intern statüsünde değildir; mali haklardan yararlanmaz.
7. Aşılar ve korunma önlemleri adayın sorumluluğundadır.
8. Aday öğrenci statüsündedir ve 2547 sayılı Kanun'un öğrenci disiplin hükümlerine tabidir.

Ücret: Nasıl Hesaplanıyor?

Formül iki uygulama için de aynı: ücret = ilgili alanın öğrenci cari hizmet maliyeti (öğrenci katkısı + devlet katkısı) × 3. Cari maliyet her yıl Cumhurbaşkanlığı'nın katkı payı kararıyla belirlenir. Ders tamamlamada tutar 60 AKTS'lik yıllık eğitim üzerinden AKTS'ye bölünür; klinik pratikte 52 haftalık yıl üzerinden haftaya bölünür.

YÖK'ün 2025/2026 eğitim yılı için üniversitelere gönderdiği örnek ödeme tablosu şöyleydi:

2026/2027'de ne değişti?

YÖK'ün 31.08.2026 tarihli ve tüm devlet üniversitelerine gönderilen yazısı aynı formülü korudu ve iki geçiş kuralı koydu:

• Ders tamamlama: 2026/2027 eğitim yılında başlayacak adaylar ile bu yıl eğitimine devam edecek tüm adaylar yeni belirlenen ücrete tabidir. Kayıt tarihiniz, YÖK'e başvuru tarihiniz ya da karar tarihiniz esas alınmaz.
• Klinik pratik: 01.09.2026'dan sonra başlayan tüm adaylar yeni ücrete tabidir. Klinik pratiğe başladığınız tarihteki cari maliyet, pratik süreniz bitene kadar sabit kalır.
• Güncelleme takvimi: 2027/2028 ve sonrasında klinik pratik ücretleri her yılın eylül ayının ilk günü, ders tamamlama ücretleri eğitim yılı başında güncellenir.

2026/2027 örnek ödeme tablosu yazının ekinde üniversitelere gönderildi; ek kamuya açık biçimde yayımlanmadığı için rakamı burada tahmin etmiyorum. YÖK yazısına göre yerleştiğiniz üniversitenin öğrenci işleri, fakülte ya da bölümü ders tamamlama ve klinik pratik için gelen her adayı ücret konusunda bilgilendirir. Geçen yılın tablosunu bütçe için alt sınır gibi kullanabilirsiniz: cari maliyetler her yıl katkı payı kararıyla yeniden belirlenir.

Ödeme kuralları

• Ders tamamlamada tutar dönemlere bölünür; iki döneme yayılan ders iki taksitte ödenebilir.
• Klinik pratik ücreti, pratiğin başında aylık taksitler hâlinde alınır.
• Başarısız olunan ders veya klinik pratik için yeniden ödeme yapılır (ders tamamlamada bir sonraki dönemin ücretiyle).
• Yaz okulu dersleri AKTS oranında ayrıca ücretlendirilir.
• Mücbir sebep dışında ücret iadesi yapılmaz; üniversiteler kararda belirtilen ücreti alır, indirim yetkisi yoktur.

Koçluk Gözlemi: Bütçeyi Ne Bozuyor?

Adayların bütçe hesabında en sık gözden kaçırdığı kalem, ikinci hakkın maliyeti. Tek seferde geçileceği varsayılarak yapılan hesap, bir dersten kalındığında hem süreyi hem ücreti büyütür; üstelik iki hakkın biri gittiğinde psikolojik baskı da artar. Bu yüzden ders tamamlama kararı alan adaylara ilk dönemi hafif tutmalarını, Türkçe ders dinleme ve sınav yazma alışkanlığını oturtmadan 33 AKTS'ye yüklenmemelerini öneriyorum.

Sıkça Sorulan Sorular

Ders tamamlama ücretini nasıl hesaplarım?

Alanınızın o yılki öğrenci cari hizmet maliyetini 3 ile çarpıp 60'a bölün; bu, bir AKTS'nin ücretidir. Sonra alacağınız derslerin AKTS toplamıyla çarpın. Örneğin 2025/2026'da hukukta cari maliyet 14.296 TL'ydi: 14.296 × 3 ÷ 60 = 714,8 TL/AKTS; 18 AKTS için 12.866 TL ödenirdi. 2026/2027 tutarını üniversiteniz bildirir.

Klinik pratikte maaş alır mıyım?

Hayır. SYBS md. 8/11'e göre klinik pratik yapan adaylar Türkiye'deki tıp eğitimindeki intern statüsünde olmadıkları için mali haklardan yararlanamaz. Aksine aday, klinik pratik süresi üzerinden hesaplanan ücreti öder ve aşı ile korunma önlemlerini kendisi karşılar.

Klinik pratiğin sonunda sınav var mı?

Yok. SYBS md. 8/5, klinik pratik sonrasında sınav yapılmayacağını yazar. Her anabilim dalında sizi gözlemleyen öğretim üyelerinin görüşüne göre, tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin değerlendirilmesine benzer biçimde başarılı ya da başarısız sayılırsınız. Devam ve aktif katılım bu yüzden belirleyicidir.

Bir dersten iki kez kalırsam ne olur?

Dersin iki hakkı bitmiş olur ve durum transkriptle YÖK'e bildirilir. Kurul sizi ikinci bir üniversiteye yerleştirebilir; orada da aynı dersten iki kez başarısız olursanız ders tamamlama süreci başarısızlıkla biter ve denklik başvurunuz reddedilir. Bu noktada idari yargı yolunu düşünüyorsanız yetkili bir avukatla çalışın.

Ders tamamlamayı yaz okulunda bitirebilir miyim?

Kısmen. Yerleştiğiniz üniversitenin onayıyla yaz okulunda ders alabilirsiniz ama yaz okulunda alınacak eğitim 15 AKTS'yi geçemez ve yalnız Kurulun yerleştirdiği üniversitede alınabilir. Yaz okulu dersleri AKTS oranında ayrıca ücretlendirilir.

Üniversiteyi kendim seçebilir miyim?

Tercih yaparsınız ama son kararı Kurul verir. Hem ders tamamlamada hem klinik pratikte yazılı olarak üç devlet üniversitesi tercih edersiniz; komisyon görüşü ve Kurul kararıyla bunlardan birine yerleştirilirsiniz. Vakıf üniversiteleri bu süreçte yer almaz.

2023 öncesi yerleştiysem kurallar bana da uygulanıyor mu?

Evet. YÖK yazılarına göre azami süre ve iki hak kuralı 2023/2024 eğitim yılından itibaren herkese uygulanır. 2023/2024 öncesindeki süre ve kullanılmış haklar sayılmaz; hesap 2023/2024 başından başlar. Ücret kuralı da halihazırda ders tamamlayanları kapsar.

Son Söz

Ders tamamlama ve klinik pratik, STS'den daha uzun ama daha öngörülebilir bir yol. Kararınızı aldığınız gün üç şeyi yazın: tercih edeceğiniz üç devlet üniversitesi, Türkçe hazırlığınız için kalan süre ve ikinci hak ihtimalini de içeren bir bütçe. Dosyanızın durumunu yazarsanız süreci birlikte planlayabiliriz.

Kaynaklar: SYBS Usul ve Esasları (YÖK) · YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'nın 12.08.2025 tarihli ve E-16270968-102.02.03.02-48162 sayılı yazısı (EK-3 örnek ödeme tablosu, EK-4 soru-cevap) · YÖK'ün 31.08.2026 tarihli ve E-16270968-102.02.03.02-60654 sayılı yazısı. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kesin tutar ve kurallar için yerleştiğiniz üniversite ve YÖK ile görüşünüz.