Son Güncelleme:
Kısa cevap
Yurt dışından alınan beslenme ve diyetetik diploması için YÖK denkliği gerekir. Komisyon eksik görürse Beslenme ve Diyetetik Seviye Tespit Sınavı (STS) isteyebilir. Sınavı YÖK adına Anadolu Üniversitesi yapar: 2026'da 14 Haziran'da Eskişehir'de, 80 soru / 120 dakika, 4 yanlış 1 doğruyu götürür, baraj 100 üzerinden 40. Resmî tabloda temel beslenme %30; klinik erişkin, klinik çocuk, toplum beslenmesi ve toplu beslenme %15'er.
İlgili İçerikler: STS nedir? · SYBS: ders tamamlama ve klinik pratik · Diğer sağlık alanlarının STS tabloları
"Nutrition and dietetics" ya da "dietology" programından mezun olup Türkiye'de diyetisyen olarak çalışmak isteyen adayların ilk karşılaştığı belirsizlik, sınavın kimde olduğu. ÖSYM takviminde aradıkları sınavı bulamıyorlar, çünkü beslenme ve diyetetik STS'sini YÖK adına Anadolu Üniversitesi yapıyor. Bu yazıda YÖK'ün 2026 Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu'ndaki tabloyu ve sınavın mekaniğini anlatıyorum.
Beslenme ve Diyetetik STS Nedir?
Beslenme ve Diyetetik STS, yurt dışındaki bir beslenme ve diyetetik programından mezun olan ve YÖK'e denklik başvurusu yapan adayın bilgi düzeyini ölçen yazılı sınavdır. YÖK'ün Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS) Usul ve Esasları md. 5/3, beslenme ve diyetetiği YÖK'ün belirlediği üniversitenin yılda bir kez yaptığı sınav alanları arasında adıyla sayar.
2026 Künye
| Sınavı yapan / yer | YÖK adına Anadolu Üniversitesi, Eskişehir |
| Başvuru / ücret | 22 Nisan - 4 Mayıs 2026, ais.anadolu.edu.tr · 5.600 TL |
| Sınav | 14 Haziran 2026, 10.00 · 80 soru, 120 dakika |
| Puan ve baraj | (Net ÷ geçerli soru) × 100; net = doğru − yanlış/4 · baraj 40 (80 soruda 32 net) |
| Hesap makinesi | Serbest; alfabetik tuşlu ve programlanabilir (EXE, STORE, RUN) makine yasak |
| Sonuç | 22 Haziran 2026, çevrim içi; sonuç belgesi postalanmaz |
| 2027 | Henüz açıklanmadı; YÖK takvimi her yılın aralık ayında belirler |
Hesap makinesi izni bu alanda işe yarar: enerji ve besin ögesi hesapları, beden kütle indeksi ya da diyet planlaması içeren sorularda dört işlemli ya da programlanamayan bilimsel bir makine zaman kazandırır.
Resmî Konu Tablosu
| Konu kapsamı | Testteki yaklaşık payı | 80 soruda yaklaşık |
|---|---|---|
| Beslenme ve Diyetetikte Temel Beslenme (Beslenme İlkeleri, Beslenme Biyokimyası, Besin Kimyası) | %30 | ≈ 24 |
| Beslenme ve Diyetetikte Klinik-Erişkin | %15 | ≈ 12 |
| Beslenme ve Diyetetikte Klinik-Çocuk | %15 | ≈ 12 |
| Beslenme ve Diyetetikte Toplum Beslenmesi | %15 | ≈ 12 |
| Beslenme ve Diyetetikte Toplu Besleme | %15 | ≈ 12 |
| Beslenme Diyetetikte Araştırma Yöntemleri ve Etik | %5 | ≈ 4 |
| Temel Tıp ve Sosyal Bilimler Bilgisi | %5 | ≈ 4 |
Tabloyu nasıl okumalı?
- Temel beslenme %30, yaklaşık 24 soru: Kılavuz bu başlığın altını beslenme ilkeleri, beslenme biyokimyası ve besin kimyası olarak açar. Baraj 32 net olduğu için bu blok sınavın omurgasıdır.
- Dört uygulama alanı eşit (%15'er): Klinik erişkin, klinik çocuk, toplum beslenmesi ve toplu beslenme. Yurt dışı programlar bunlardan birine ağırlık verir; zayıf kaldığınız alanı erken tespit edin.
- Toplu beslenme sistemleri ve toplum beslenmesi Türkiye'ye özgü bilgi içerir: Kurum mutfakları, menü planlama ve toplumsal beslenme durumu gibi başlıklarda Türkiye'deki uygulama ve veriler sorulabilir.
- Araştırma-etik ile temel tıp ve sosyal bilimler %5'er: Toplam yaklaşık 8 soru.
Kılavuz oranların yaklaşık olduğunu, bir alandan payından fazla ya da az soru gelebileceğini yazar. Soru karşılıkları planlama içindir.
Puan Hesabı: Örnek
80 geçerli soruda 38 doğru, 20 yanlış yapan adayın neti 38 − 20/4 = 33'tür. Puanı (33 ÷ 80) × 100 = 41,25; aday başarılıdır. Aynı aday 26 yanlış yapsaydı neti 31,5'e, puanı 39,37'ye düşer ve başarısız sayılırdı. Fark yalnız altı yanlıştır. Bu yüzden emin olmadığınız sorularda iki şıkka indiremiyorsanız boş bırakmak çoğu zaman daha güvenlidir.
Sınav Dışında Ne İstenebilir?
SYBS, sınavın yanında ders tamamlama, staj tamamlama, proje ve klinik pratik araçlarını da tanımlar. Klinik pratiği düzenleyen md. 8/2 tıp, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, fizyoterapi ve ergoterapiyi adıyla sayar ve "gibi" ifadesiyle biter; beslenme ve diyetetik bu listede adıyla geçmez. Sizin dosyanız için hangi aracın seçileceğini komisyon kararı belirler; karar metninde ders tamamlama yazıyorsa kurallar ve ücretler için SYBS rehberine bakın.
Başvuru Adımları
- Diploma, transkript ve ders içeriklerinizle YÖK'e denklik başvurusu yapın. Program diliniz ana dilinizden farklıysa dil belgesi istenir; aynıysa 28 Şubat 2026 değişikliğiyle istenmez (ayrıntı).
- Komisyon kararını bekleyin ya da kılavuz md. 2.1'e dayanarak karar beklemeden sınava başvurun; sonucunuz STS kararı çıkınca değerlendirilir.
- Başvuru döneminde ais.anadolu.edu.tr üzerinden kayıt olun ve ücreti yatırın.
- Sınav giriş belgesini sınavdan bir hafta önce Anadolu Üniversitesi aday işlemleri sayfasından alın.
- Başarı sonrası YÖK denklik sürecini tamamlar; diyetisyen olarak çalışmak için Sağlık Bakanlığı'nın tescil adımları ayrıca işler.
Koçluk Gözlemi
Beslenme ve diyetetik adaylarında en sık gördüğüm boşluk biyokimya ve besin kimyası. Uygulama yıllarında bu konular unutuluyor ama temel beslenme bloğunun önemli kısmını oluşturuyor. Hazırlığı biyokimyayla başlatıp klinik alanlara oradan geçmek, hem temel bloğu hem klinik soruları birlikte güçlendiriyor.
Hangi Teste Girersiniz? Program Adı Meselesi
Yurt dışında aynı alan farklı adlarla okutulur: "nutrition and dietetics", "dietetics", "clinical nutrition", "food and nutrition" gibi. YÖK kılavuzunda ise tek alan adı vardır: Beslenme ve Diyetetik. Hangi teste gireceğinizi diplomanızdaki program adı değil, YÖK komisyonunun programınızı Türkiye'de hangi programa eş değer saydığı belirler. Dosyanız gıda bilimi ya da gıda mühendisliği ağırlıklıysa komisyon farklı bir alan önerebilir; gıda mühendisliğinin kendi tablosu (gıda temel işlemleri %18, gıda kimyası ve mikrobiyolojisi %15'er) mühendislik rehberinde yer alıyor.
16 Haftalık Hazırlık İskeleti
| Hafta | Odak | Neden |
|---|---|---|
| 1-4 | Temel beslenme: beslenme biyokimyası, besin kimyası, beslenme ilkeleri | Testin %30'u; klinik soruların da zemini |
| 5-7 | Klinik erişkin | %15; hastalıklarda diyet tedavisi |
| 8-9 | Klinik çocuk | %15; büyüme ve çocuk hastalıklarında beslenme |
| 10-11 | Toplum beslenmesi | %15; Türkiye'ye özgü veriler ve programlar |
| 12-13 | Toplu beslenme sistemleri | %15; menü planlama, kurum mutfağı yönetimi |
| 14-16 | Araştırma-etik, temel tıp ve sosyal bilimler + tam denemeler | %10 + süre yönetimi |
Haftalık çalışmada soru sayısı hedefi koymak yerine her bloğun sonunda süre tutarak karma soru çözmeyi öneriyorum. Son üç haftada haftada iki tam deneme, sınav günü 120 dakikayı nasıl böleceğinizi netleştirir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diyetisyen denklik sınavını kim yapıyor?
YÖK adına Anadolu Üniversitesi yapıyor; ÖSYM değil. Sınavın resmî alan adı "Beslenme ve Diyetetik". Başvurular ais.anadolu.edu.tr üzerinden alınır, sınav Eskişehir'de yapılır. 2026'da sınav 14 Haziran'daydı.
Kaç net yaparsam geçerim?
80 geçerli soruda 32 net 40 puan eder; baraj budur. Net, doğrulardan yanlışların dörtte birinin çıkarılmasıyla bulunur. Hatalı soru iptal edilirse geçerli soru sayısı azalır ve aynı netle alınan puan yükselir.
Konu ağırlıkları her yıl aynı mı?
Kılavuz her yıl yeniden yayımlanır ve oranlar "yaklaşık"tır; test planına göre bir alandan payından fazla ya da az soru sorulabilir. 2026 tablosunu planınızın iskeleti olarak kullanın ve Aralık'ta yayımlanacak 2027 kılavuzunda değişiklik olup olmadığını kontrol edin.
Sınavda hesap makinesi kullanabilir miyim?
Evet. 2026 kılavuzu hesap makinesine izin verir, ancak alfabetik tuş takımı olan ya da program yapmaya, saklamaya, çalıştırmaya imkân veren EXE, STORE, RUN gibi tuşları bulunan makineleri yasaklar. Kurala uymayan adayın sınavı geçersiz sayılır.
2027 beslenme ve diyetetik STS ne zaman?
Henüz açıklanmadı. SYBS Usul ve Esasları md. 5/8'e göre takvim her yılın aralık ayında YÖK tarafından belirlenir. 2026 düzeninde başvuru Nisan sonunda açılmış, sınav Haziran ortasında yapılmıştı.
Denklikten sonra hemen diyetisyen olarak çalışabilir miyim?
Denklik belgesi, diplomanızın Türkiye'deki beslenme ve diyetetik lisansına denk olduğunu gösterir. Meslek icrası için Sağlık Bakanlığı'nın tescil adımları, kamu kadroları için KPSS ve atama süreçleri ayrıca işler. Güncel belge listesini Sağlık Bakanlığı'ndan teyit edin.
Son Söz
Beslenme ve diyetetik STS'nin üçte biri temel beslenmeden geliyor. Klinik deneyiminize güvenip temel bloğu ihmal etmeyin; Aralık'ta 2027 takvimini kontrol edip hazırlığı biyokimyadan başlatın.
Diyetisyen denklik hazırlığınızı planlayalım
Denklik kararınızı ve hedef sınav yılınızı yazın. Sitedeki bilgi ve araçlar ücretsizdir; koçluk hizmeti ücretlidir.
Koçluk Almak İstiyorum Koçlukla İlgili Bilgi AlKaynaklar: YÖK 2026 Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu · SYBS Usul ve Esasları. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz.