Son Güncelleme:
Kısa cevap
Evet, beş sınav için. YÖK'ün Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi (SYBS) Usul ve Esasları md. 5/10'a göre USMLE Step 3, PLAB Part 2, AMC Clinical, MCCQE Part II ve Almanya'nın 3. Ärztliche Prüfung'u (Staatsexamen) Tıp Doktorluğu Seviye Tespit Sınavı'na muadil sayılır; bu sınavları geçen aday STS Tıp'tan başarılı kabul edilir. Kural yalnız STS ayağını karşılar: dosyanın kabul şartları (tanınan kurum, 2024 sıralama kuralı, dil belgesi) ve YÖK'ün olası klinik pratik kararı ayrı işler. USMLE Step 1-2 ve PLAB 1 listede yoktur.
İlgili İçerikler: STS Tıp rehberi · STS Tıp kılavuz özeti · Klinik pratik ücretleri
Yurt dışında tıp okuyan bir kısım hekim, mezuniyetten sonra başka bir ülkenin lisans sınavlarına da girer. Türkiye'ye dönüş gündeme geldiğinde soru hep aynıdır: "USMLE'yi geçtim, bir de STS'ye girmem gerekiyor mu?" Cevap YÖK'ün yönetmelikten sonra çıkardığı SYBS metninde açıkça var, ama kapsamı dar ve sık yanlış anlaşılıyor. Bu yazıda maddeyi birebir aktarıyor, hangi sınavın hangi aşamasının geçerli olduğunu ve kuralın neyi kapsamadığını anlatıyorum.
Madde Metni: SYBS md. 5/10
"Yabancı ülkelerde yapılan USMLE-Step 3, PLAB-Part 2, AMC-Clinical examinations, MCCQE-Part2, Arztliche Prüfungen (3 AP, Staats examen) Sınavları, 'Tıp Doktorluğu' alanındaki Seviye Tespit Sınavına muadil kabul edilir; bu sınavlardan başarılı olan adaylar STS'den başarılı sayılırlar."
Kaynak: YÖK, Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslar, md. 5/10 (YÖK Denklik sitesindeki metin ile YÖK'ün 12.08.2025 tarihli üniversitelere gönderdiği EK-1 metni aynıdır).
Beş Sınav: Hangi Aşama Geçerli?
| Ülke | Listede yazan | Listede olmayan | Not |
|---|---|---|---|
| ABD | USMLE Step 3 | Step 1, Step 2 CK | Yalnız son basamak sayılır. |
| Birleşik Krallık | PLAB Part 2 | PLAB Part 1 | Uygulamalı klinik aşama (OSCE) sayılır. |
| Avustralya | AMC Clinical examination | AMC MCQ (yazılı) | Klinik sınav sayılır. |
| Kanada | MCCQE Part II | MCCQE (eski adıyla Part I) | Kanada Tıp Konseyi Part II'yi Haziran 2021'de kaldırdı; yeni aday için bu yol fiilen kapalı. Daha önce geçenlerin belgesi listededir. |
| Almanya | 3. Ärztliche Prüfung (Staatsexamen) | Kenntnisprüfung, Fachsprachprüfung | Almanya'da tıp okuyanın son devlet sınavıdır. |
Almanya satırı en çok karışan yer. Maddedeki "3 AP, Staats examen" ifadesi, Almanya'da tıp eğitimini tamamlayan öğrencinin girdiği üçüncü devlet sınavını anlatır. Başka bir ülkede tıp okuyup Almanya'da çalışma izni (Approbation) için girilen Kenntnisprüfung ise listede adıyla geçmez. Bu sınavı geçtiyseniz YÖK'ün bunu muadil sayıp saymayacağını önceden yazılı olarak sorun; maddeyi kendi lehinize genişletmeyin.
Kural Neyi Kapsamaz?
- Dosyanın kabul şartları: YÖK'ün tanımadığı kurumdan alınmış diploma, giriş-çıkış kayıtlarında eksik süre, Türkçe öğretim yapılan yurt dışı program gibi ret sebepleri (yönetmelik md. 7/6) aynen geçerlidir.
- 2024 kuralı: Yurt dışındaki tıp programına 15.03.2024 veya sonrasında kaydolan aday için üniversitenin dünya sıralamalarının en az ikisinde ilk 1000'de olması; değilse ve lise Türkiye'deyse kayıt yılının YKS'sinde tıp için aranan başarı sırası (2026'da SAY 50.000) gerekir. Muadil sınav bu şartı ortadan kaldırmaz. Ayrıntı: yurt dışında okumak ve YKS sıralama şartı.
- Klinik pratik ve ders tamamlama: SYBS'de STS beş araçtan yalnız biridir. Komisyon eksik uygulama görürse klinik pratik kararı ayrıca verebilir.
- Diş hekimliği ve eczacılık: Madde yalnız tıp doktorluğunu sayar. Diş hekimliği ya da eczacılık için muadil yabancı sınav listesi bu metinde yoktur.
- Uzmanlık: Muadil sınav, denklik içindir. Türkiye'de uzmanlık eğitimine giriş TUS ile olur; yurt dışında alınan uzmanlığın tanınması ise Sağlık Bakanlığı'nın ayrı sürecidir.
Pratikte Ne Yapmalı?
- Belgeyi hazırlayın: Sınavı geçtiğinizi gösteren resmî belgeyi (sonuç bildirimi, sertifika) denklik dosyanıza ekleyin. Belgenin hangi onay biçimiyle (apostil, yeminli tercüme) istendiğini başvuru öncesi YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı'ndan teyit edin.
- Kararı okuyun: Komisyon kararında STS şartı yazıyorsa, muadil sınavınızı gerekçe göstererek yazılı başvuru yapın. Karar metni ile madde arasındaki bağlantıyı dilekçenizde açıkça kurun.
- Takvimi kaçırmayın: Muadil sayılma talebiniz sonuçlanmadan STS Tıp başvuru dönemi gelirse, sınava da başvurmayı düşünün. 2027'de STS Tıp 27 Mart ve 22 Ağustos'ta yapılacak; bir dönemi kaçırmak altı ay kaybettirir.
- Sonrası: Denklik belgesi sonrası Sağlık Bakanlığı tescili ve mecburi hizmet gibi adımlar ayrıca işler.
Koçluk Gözlemi
Yurt dışında çalışırken Türkiye'ye dönmeyi planlayan hekimlerle konuştuğumda en sık gördüğüm hata, PLAB 1 ya da USMLE Step 1-2 sonucunun da işe yarayacağını varsaymak. Madde ise yalnız son klinik basamakları sayıyor. Elinizde son basamak yoksa STS Tıp hazırlığını ertelemeyin: iki aşamalı, aynı gün yapılan 200 soruluk sınavda her aşamada ayrı ayrı 40 puan gerekiyor ve hazırlık Türkçe terminolojiyle birlikte aylar sürüyor.
STS Tıp ile Muadil Sınavlar Yan Yana
| Boyut | STS Tıp | Muadil sınavlar |
|---|---|---|
| Dil | Türkçe | İngilizce (USMLE, PLAB, AMC, MCCQE) veya Almanca (Staatsexamen) |
| Yapı | İki aşama aynı gün: 100 soru / 135 dk temel + 100 soru / 135 dk klinik | Ülkeye göre değişen klinik sınavlar (OSCE ya da çok günlü sınav) |
| Başarı | Her aşamada ayrı ayrı 100 üzerinden 40; 4 yanlış 1 doğruyu götürür | İlgili ülkenin geçme ölçütü; geçen aday STS'den başarılı sayılır |
| Sıklık | Yılda iki dönem (2027: 27 Mart ve 22 Ağustos) | Ülkeye göre |
| Yer | Ankara | İlgili ülke ya da sınav merkezleri |
Tablo bir şeyi açıkça gösteriyor: muadil sınavlar Türkçe değil. Muadil sınavla STS'yi karşılayan hekim, Türkiye'de klinik pratik kararı çıkarsa ya da çalışmaya başladığında Türkçe tıp terminolojisiyle yine karşılaşacak. Bu yüzden muadil yoldan gelen hekimlere bile Türkçe terim çalışmasını erken başlatmalarını öneriyorum; tıp terminolojisi sözlüğümüz bu iş için hazırlandı.
Örnek Senaryolar
- Polonya mezunu, PLAB 2'yi geçmiş hekim: PLAB Part 2 maddede sayıldığı için STS Tıp yerine geçer. Dosyanın diğer şartları ve olası klinik pratik kararı ayrıca değerlendirilir.
- Macaristan mezunu, USMLE Step 1 ve Step 2 CK'yı geçmiş hekim: Bu iki basamak maddede yok. STS Tıp'a girmesi gerekir; ama temel ve klinik bilgisi sınav için güçlü bir zemin oluşturur.
- Almanya'da tıp okuyup 3. Staatsexamen'i geçmiş hekim: Maddede "3 AP, Staats examen" olarak sayılır; STS Tıp yerine geçer.
- Bulgaristan mezunu, Almanya'da Kenntnisprüfung'u geçmiş hekim: Kenntnisprüfung adıyla sayılmaz. Muadil sayılıp sayılmayacağını YÖK'e yazılı olarak sormak ve bu arada STS Tıp takvimini takip etmek en güvenli yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
USMLE Step 1 ve Step 2 CK ile STS'den muaf olur muyum?
Hayır. SYBS md. 5/10 yalnız USMLE Step 3'ü sayar. Step 1 ve Step 2 CK'yı geçmiş olmanız Türkçe STS Tıp'ın temel ve klinik aşamalarına iyi bir hazırlık zemini sağlar, ama muadil sayılma için Step 3 başarısı gerekir.
PLAB 1 yeterli mi?
Hayır. Madde PLAB Part 2'yi, yani Birleşik Krallık'taki uygulamalı klinik sınavı sayar. PLAB 1 yazılı aşamadır ve listede yoktur. PLAB 2'yi geçtiyseniz başarı belgenizi denklik dosyanıza ekleyerek STS Tıp yerine sayılmasını talep edebilirsiniz.
Almanya'da Kenntnisprüfung'u geçtim, STS'ye girmem gerekir mi?
Madde metninde Kenntnisprüfung adıyla geçmiyor; yazılan, Almanya'da tıp eğitimini bitirenlerin girdiği 3. Ärztliche Prüfung (Staatsexamen). Kenntnisprüfung'un muadil sayılıp sayılmayacağını YÖK'e yazılı olarak sorun ve cevap gelene kadar STS Tıp takvimini takip edin.
Kanada'daki MCCQE Part II hâlâ yapılıyor mu?
Hayır. Kanada Tıp Konseyi, MCCQE Part II'nin uygulanmasını Haziran 2021'de sona erdirdi. Bu yüzden yeni adaylar için bu yol fiilen kapalı. Part II'yi daha önce geçmiş hekimlerin başarı belgesi ise maddede sayılan sınavlardandır.
Muadil sınavla denklik otomatik çıkar mı?
Hayır. Muadil sınav yalnız STS şartını karşılar. Dosyanızın yönetmelikteki kabul şartlarını sağlaması, 2024 sıralama kuralının sizi kapsıyorsa karşılanması ve komisyonun ayrıca klinik pratik isteyip istemediği bağımsız olarak değerlendirilir. Nihai kararı YÖK verir.
Diş hekimleri için muadil yabancı sınav var mı?
SYBS md. 5/10 yalnız tıp doktorluğu alanını sayar. Diş hekimliği ve eczacılık için bu metinde muadil yabancı sınav listesi yoktur; bu alanlarda STS Diş ve STS Eczacılık ya da YÖK'ün vereceği diğer SYBS kararları uygulanır.
Son Söz
Muadil sınav maddesi, yurt dışında çalışan hekim için ciddi zaman kazandırır, ama yalnız listedeki son klinik basamaklar için. Elinizdeki belgeyi maddeyle karşılaştırın; tam uymuyorsa varsayım yapmak yerine YÖK'e sorun ve STS Tıp takvimini paralel yürütün.
STS Tıp sürecinizi planlayalım
Mezun olduğunuz ülkeyi, elinizdeki sınavları ve hedef dönemi yazın. Sitedeki bilgi ve araçlar ücretsizdir; koçluk hizmeti ücretlidir.
Koçluk Almak İstiyorum STS Tıp KoçluğuKaynaklar: SYBS Usul ve Esasları, md. 5/10 (YÖK) · Resmî Gazete 15.03.2024/32490 · Medical Council of Canada, MCCQE Part II duyurusu. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kesin bilgi için YÖK ile görüşünüz.