Özet: Öğretim görevlisi (Öğr.Gör.) ataması için YÖK Yönetmelik (9 Kasım 2018, R.G.) gereği ALES 70+ (alan puan türünde) + YDS/YÖKDİL 50+ şartları aranır. Yaş şartı yok. Önlisans (MYO) için lisans diploması yeterli; lisans öğretim görevliliği için YL diploması gerekir. Süreç: ALES + dil sınavı geç → üniversite ilanı bekle → online başvur → ön değerlendirme + giriş sınavı → atama.
📚 Öğretim Görevlisi Nedir?
Öğretim görevlisi, üniversitelerde ders veren akademik personeldir. Araştırma görevlisinden farklı olarak esas görev ders öğretimidir (araştırma görevlisi araştırma asistanı + ders yardımcı). Önlisans (MYO) ve lisans seviyesinde ders verir, sınav yapar, ödev değerlendirir. Devlet memuru statüsünde (657 + 2547).
1. Yasal Çerçeve
- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu Madde 31: Öğretim görevlisi tanımı + atama
- YÖK Yönetmelik (9 Kasım 2018, R.G. 30589) Madde 8: Atama şartları
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu: Memur hakları
2. Önlisans Öğretim Görevlisi vs Lisans Öğretim Görevlisi — Kritik Fark
| Boyut | Önlisans (MYO) | Lisans |
|---|---|---|
| Görev yeri | Meslek Yüksekokulu | Lisans bölümleri (fakülte/yüksekokul) |
| Min. eğitim | Lisans diploması (4 yıllık) | YL diploması |
| ALES puanı | 70+ alan türünde | 70+ alan türünde |
| YDS/YÖKDİL | 50+ (yabancı dil bölümleri için 80+) | 50+ (yabancı dil için 80+) |
| Mesleki tecrübe şartı | Bazı alanlarda 5+ yıl | YL diploması yeterli |
| Yaş şartı | YOK | YOK |
Strateji: Önlisans öğretim görevliliği YL diploması olmadan akademik kariyere başlamanın en hızlı yolu. Lisans öğretim görevliliği YL gerektirir.
3. Şartlar (Yönetmelik m. 8)
Genel Şartlar (Her Üniversite İçin)
- Diploma şartı:
- Önlisans öğretim görevliliği: Lisans diploması
- Lisans öğretim görevliliği: YL diploması
- ALES en az 70 puan (alan puan türünde)
- YDS/YÖKDİL/eşdeğer en az 50 puan (yabancı dil bölümleri için 80+)
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı
- Kamu haklarından mahrum olmamak
- Görevini sürekli yapmasına engel sağlık sorunu olmamak
Alan Özelinde Ek Şartlar (İlana Bağlı)
- Mesleki tecrübe (özellikle MYO uygulamalı alanlar: turizm, otomotiv, gıda)
- Sertifika (mesleki yeterlik sertifikası)
- Yayın (akademik kariyer için)
- Önceki ders verme tecrübesi (kısmi süreli — yarı zamanlı)
4. ALES Puan Türü Seçimi
| Bölüm Alanı | ALES Puan Türü | Örnek MYO Programları |
|---|---|---|
| Sayısal | ALES SAY | Bilgisayar Programcılığı, Elektrik, Makine, İnşaat MYO |
| Sözel | ALES SÖZ | Halkla İlişkiler, Adalet, Hukuk Sekreterliği, Yabancı Dil |
| Eşit Ağırlık | ALES EA | İşletme Yönetimi, Muhasebe, Pazarlama, Bankacılık MYO |
5. Başvuru Süreci (Adım Adım)
- ALES + YDS/YÖKDİL Geç: 70+ ALES (alan türünde) + 50+ YDS/YÖKDİL. Sertifikalar 5 yıl geçerli.
- YL Diploması Tamamla: Lisans öğretim görevliliği için zorunlu.
- YÖK Akademik İlan Takibi: yokakademik.yok.gov.tr
- İlanı İncele: Önlisans/lisans, alan, kontenjan, başvuru tarihleri, ALES puan türü.
- Online Başvuru: Üniversite sayfasından. Belge yükle: ALES sonuç, YDS/YÖKDİL sonuç, diploma, transkript, kimlik, askerlik durum, sağlık raporu, varsa mesleki tecrübe belgesi.
- Ön Değerlendirme: ALES + dil + lisansüstü/lisans not ortalaması ağırlıklı sıralama.
- Giriş Sınavı: Yazılı + sözlü mülakat. Alan bilgisi + öğretim yetkinliği ölçülür.
- Sonuç Açıklaması + Atama: Üniversite kendi sayfasında.
6. Atama Süresi ve Tekrar Atama
| Atama Tipi | Süre | Tekrar Atama |
|---|---|---|
| İlk atama | 2 yıl (deneme) | Performans değerlendirmesi ile |
| İkinci atama | 3 yıl | Akademik kadro değerlendirmesi |
| Üçüncü atama+ | 5 yıl | Sürekli yenilenebilir |
| Daimi kadro | Sürekli | Doçent/Profesör olunca |
7. Mülakat Hazırlığı
Komisyon Profili
- Bölüm başkanı + 2-3 öğretim üyesi
- Mülakat süresi: 15-30 dakika
Sorulan Sorular
- Neden bu üniversite + bu MYO/bölüm?
- Hangi dersleri verebilirsiniz? Öğretim yöntemleriniz?
- Mesleki tecrübeniz (MYO için kritik)
- Alan hakimiyetinizi gösterecek örnek
- Yayın + araştırma planı (varsa)
- Akademik kariyer hedefiniz (doktora yapacak mısınız?)
- Öğrenci ile iletişim deneyiminiz
- Ders dışı görevlere katılım istekliliği
8. Maaş ve Hak Bilgisi (2026)
| Statü | Aylık Brüt Maaş | Net Maaş | Notlar |
|---|---|---|---|
| Önlisans Öğr.Gör. (yeni) | ~38.000-42.000 TL | ~30.000-34.000 TL | Lisans diploması |
| Lisans Öğr.Gör. (yeni) | ~40.000-44.000 TL | ~32.000-36.000 TL | YL diploması |
| Öğr.Gör. + 5 yıl deneyim | ~45.000-50.000 TL | ~36.000-40.000 TL | Kıdem zammı |
| Öğr.Gör. + 10 yıl deneyim | ~50.000-55.000 TL | ~40.000-44.000 TL | Yıllık zam |
Not: Maaşlar 2026 Mayıs verisine göre tahmini. Devlet üniversitesi + kıdem bazında değişir.
9. Öğretim Görevlisi → Akademik Yükseltme
- Öğretim Görevlisi (2-5 yıl) — Ders verme + akademik üretim
- Doktora Yapma (4-5 yıl) — Genelde paralel
- Dr. Öğr. Üyesi — Doktora bitiminde geçiş
- Doçent — 5-8 yıl sonra
- Profesör — 5+ yıl sonra
Öğretim görevliliği akademik kariyerin doktora bitmeden başlangıç noktası olabilir.
10. Önlisans MYO Öğretim Görevliliği — Özel Notlar
Mesleki Tecrübe Avantajı
MYO'da bazı uygulamalı alanlar (turizm, otomotiv, sağlık, gıda) sektör tecrübesi şartı koyabilir. 5+ yıl iş tecrübesi olan adaylar avantajlı.
Sertifika Kabulü
Mesleki yeterlik sertifikası (örn. mali müşavir, eczacı kalfa, sağlık personeli sertifikası) bazı MYO bölümlerinde aranır.
Doktora Yapma Zorunluluğu Yok
MYO öğretim görevlisi olarak doktora yapmadan da kariyer yapabilirsiniz. Ancak doçent/profesör için doktora şart.
11. Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS
ALES tek başına yeterli değil. Yabancı dil bölümlerinde 80+, diğer bölümlerde 50+ YDS/YÖKDİL gerekir. Doçentlik için süresiz geçerli 65+.
📚 İlgili rehberler:
12. SSS — 12 Soru
1. Öğretim görevliliği için yaş sınırı var mı?
YOK. Yaş şartı sadece araştırma görevliliği (33/a) için var.
2. Önlisans öğretim görevliliği için YL gerekli mi?
Hayır. Lisans diploması yeterli. Lisans öğretim görevliliği için YL şart.
3. Doktora yapmadan öğretim görevliliği nereye kadar?
Öğretim görevlisi olarak emekli olunabilir. Doçent/profesör için doktora zorunlu.
4. ALES puanı 70 yetersizse?
Bazı vakıf üniversiteleri 65+ kabul edebilir. Devlet üniversitelerinde 70+ standartı.
5. Mesleki tecrübe öğretim görevliliği için şart mı?
MYO'larda uygulamalı alanlar için bazı üniversiteler 5+ yıl sektör tecrübesi ister. İlanda belirtilir.
6. Üniversite ilanları ne zaman?
Yıl boyunca düzensiz. YÖK Akademik portal aylık takip et. Genelde Eylül-Kasım, Şubat-Nisan yoğun.
7. Öğretim görevlisi ders dışı görev verir mi?
Evet. Komisyon üyeliği, bölüm idari görevler, öğrenci danışmanlığı yapabilir.
8. Öğretim görevliliğinden Dr. Öğr. Üyesi'ne geçiş?
Doktora tamamlanınca üniversite kararı ile geçiş yapılabilir. Otomatik değil, sınav/değerlendirme var.
9. Sosyal güvencelik?
Tam devlet memuru: SGK + emekli sandığı + sağlık + yıllık izin.
10. Vakıf üniversitesi öğretim görevliliği şartları farklı mı?
Genel şartlar aynı. Maaş yapısı farklı (genelde devletten yüksek), iş güvencesi düşük.
11. Yarı zamanlı (ücretli) ders verme + öğretim görevliliği?
Ücretli ders verme kadrolu öğretim görevliliği şartı değil; ek gelir olarak yapılabilir.
12. Öğretim görevlisi yurt dışı görev alabilir mi?
Evet. Akademik işbirliği, görevlendirme, Erasmus + program değişimi vb.
13. Kazım Notu
Öğretim görevliliği akademik kariyerin esnek başlangıç noktası. 35 yaş üstü adaylar için araştırma görevliliğinden daha avantajlı (yaş şartı yok). MYO öğretim görevliliği lisans diploması ile başlanabiliyor, lisans öğretim görevliliği YL gerektiriyor. Mesleki tecrübe sahibiyseniz MYO ön plana çıkıyor. ALES + YDS/YÖKDİL'i paralel hazırlamak zaman tasarrufu sağlar.
İlgili İçerikler: ÖğrGör Baraj 70 MYO | Akademik Kariyer Hub
📚 Akademik Kariyer İçin İkinci Sınav: YÖKDİL / YDS
ALES tek başına yeterli değil. Akademik kadro ataması için YDS/YÖKDİL'den de minimum 50 puan gerekir (doçentlik için 65+). Doktora başvurularında üniversiteler genelde 55+ yabancı dil puanı talep eder.
İlgili rehberler: