📋 Hızlı Bakış
- Hukuk fakültesi MEZUNU → HMGS (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) → avukat / hâkim / savcı / noter
- Hukuk DIŞI mezun (SBF / İİBF / iktisat / maliye) → İYÖS (İdari Yargı Ön Sınavı) → sadece idari yargı hâkimliği
- Yurt dışı hukuk mezunu → STS Hukuk (denklik) → sonra HMGS
- KPSS A → kaymakamlık / uzman yardımcılıkları (HMGS/İYÖS'ten ayrı bir yol)
- Ortak yanılgı: HMGS ≠ baro sınavı, İYÖS ≠ yabancı dil sınavı
İlgili içerikler: İYÖS mü HMGS mi? | HMGS Nedir? | HMGS Rehberi | HMGS-İYÖS Karar Testi
"Hukuk mezunuyum, hangi sınava girmeliyim?" sorusu Türkiye'de en sık karıştırılan kariyer konularından biri. Çünkü hukuk kökenli kariyer yollarında birden fazla sınav var ve hepsi farklı kitleye, farklı mesleğe açılıyor. Bu rehberde dört yolu — HMGS, İYÖS, KPSS A ve baro/staj süreci — net biçimde ayırıyoruz ki bölümünüze ve hedefinize göre doğru sınava hazırlanın.
Tek Cümlede Ayrım
Hukuk fakültesi mezunuysanız HMGS'ye girersiniz; hukuk fakültesi dışı bir bölümden (Siyasal Bilgiler, İİBF, İktisat, Maliye vb.) mezunsanız idari yargı hâkimliği için İYÖS'e girersiniz. HMGS dört yargı mesleğinin (avukat, hâkim, savcı, noter) ortak giriş kapısıdır; İYÖS yalnızca idari yargı hâkimliğine açılır. İkisi de ÖSYM tarafından yapılır ve sınav formatı aynıdır (120 soru / 155 dakika / 70 baraj / yanlış cezası yok), ama kitle ve içerik ağırlığı farklıdır.
HMGS, İYÖS, KPSS A ve Baro: Karşılaştırma Tablosu
| Boyut | HMGS | İYÖS | KPSS A |
|---|---|---|---|
| Açılım | Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı | İdari Yargı Ön Sınavı | Kamu Personel Seçme Sınavı (A Grubu) |
| Kitle | Hukuk fakültesi MEZUNU | Hukuk DIŞI mezun (SBF/İİBF/iktisat/maliye) | Lisans mezunu (alan değişir) |
| Hedef | Avukat + hâkim + savcı + noter | Sadece idari yargı hâkimliği | Kaymakam, uzman yardımcılıkları |
| Düzenleyen | ÖSYM (Adalet Bak. adına) | ÖSYM (HSK adına) | ÖSYM |
| Soru / Süre | 120 soru / 155 dk | 120 soru / 155 dk | Oturuma göre değişir |
| Baraj | 70 / 100 | 70 / 100 | Kuruma göre (P puanları) |
| Yanlış cezası | Yok | Yok | Yok (güncel ÖSYM) |
| 2026 tarihi | 26 Nisan 2026 (1) / 27 Eylül 2026 (2) | 27 Eylül 2026 | Yıllık takvim |
1) Hukuk Fakültesi Mezunuysanız: HMGS Yolu
Hukuk fakültesinden mezunsanız (veya son sınıftaysanız) hedefiniz ne olursa olsun — avukatlık, hâkimlik, savcılık veya noterlik — önce HMGS'yi geçmeniz gerekir. HMGS, 24 Ekim 2019'da 7188 sayılı Kanun ile getirilen ve ilk kez 29 Eylül 2024'te uygulanan bir ön eleme sınavıdır.
- HMGS'yi geçtikten sonra avukatlık: 1 yıl staj (6 ay adliye + 6 ay avukat yanı) → baro levhasına kayıt.
- HMGS'yi geçtikten sonra hâkim/savcı: Hâkim ve Savcı Yardımcılığı sınavı (yazılı + sözlü mülakat) → Türkiye Adalet Akademisi → atama.
- HMGS'yi geçtikten sonra noter: Noterlik stajı + Adalet Bakanlığı atama süreci.
Yani HMGS mesleğin kendisini vermez; kapıyı açar. Detaylar: HMGS Nedir? ve 20 ders soru dağılımı.
2) Hukuk Dışı Bölüm Mezunuysanız: İYÖS Yolu
Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF), İİBF, İktisat, Maliye, Kamu Yönetimi gibi hukuk fakültesi dışı ilgili bölümlerden mezunsanız ve idari yargı hâkimi olmak istiyorsanız yolunuz İYÖS'tür. İYÖS hukuk mezunları için değildir — hukuk mezunu HMGS'ye girer.
İYÖS'i geçen aday, idari yargı (idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri, Danıştay) hâkim yardımcılığı için yazılı + sözlü sürece girer. İYÖS içeriği ağırlıklı olarak İdare Hukuku, İdari Yargılama Usulü (İYUK), Anayasa, Vergi ve Maliye/Ekonomi alanlarındadır. Detay: İYÖS mü HMGS mi karar rehberi.
3) KPSS A Nereye Girer?
KPSS A grubu, kaymakamlık ve kamu uzman yardımcılıkları (müfettişlik, denetçilik vb.) gibi kariyer memurluklarına açılan ayrı bir yoldur. Hukuk mezunları da KPSS A ile bu kadrolara başvurabilir; ancak bu yol HMGS veya İYÖS'ten bağımsızdır. Hâkim/savcı olmak için KPSS A değil, HMGS + Hâkim-Savcı Yardımcılığı süreci gerekir.
Yurt Dışı Hukuk Mezunuysanız: Önce STS Hukuk
Diplomanızı yurt dışındaki bir hukuk fakültesinden aldıysanız, önce YÖK denklik süreci ve gerekiyorsa STS Hukuk (Seviye Tespit Sınavı) ile diplomanızın denkliğini almanız gerekir. Denklik sonrası Türkiye'de hukuk mesleklerine geçiş için yine HMGS yoluna dahil olursunuz.
En Sık Yapılan 3 Karıştırma
- HMGS ≠ Baro Sınavı: HMGS, staj öncesi giriş sınavıdır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonraki süreç ayrıdır; HMGS staj başvurusunun ön şartıdır.
- İYÖS ≠ Yabancı Dil Sınavı: İYÖS'ün "İ"si "İleri" değil "İdari"dir. İYÖS bir hukuk/idare/maliye alan bilgisi sınavıdır, dil sınavı değildir. Yabancı dil için YDS / YÖKDİL / e-YDS'ye bakın.
- HMGS ≠ KPSS A: Hâkim/savcı yolunda HMGS gerekir; KPSS A ise kaymakam ve uzman yardımcılıkları içindir. İkisi farklı kariyer hatlarıdır.
Bölümünüze Göre Hızlı Karar
| Bölümünüz / durumunuz | Doğru sınav |
|---|---|
| Hukuk Fakültesi mezunu/son sınıf | HMGS |
| SBF / İİBF / İktisat / Maliye / Kamu Yönetimi | İYÖS (idari yargı hâkimliği) |
| Yurt dışı hukuk fakültesi mezunu | STS Hukuk (denklik) → HMGS |
| Kaymakam / uzman yardımcılığı hedefi | KPSS A |
| Akademik kariyer (hukuk doktora) | ALES + YDS/YÖKDİL |
Sıkça Sorulan Sorular
Hukuk mezunu hangi sınava girer?
Hukuk fakültesi mezunu, avukat/hâkim/savcı/noter olmak için HMGS'ye (Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı) girer. İYÖS hukuk mezunları için değildir; İYÖS hukuk fakültesi dışı mezunların (SBF/İİBF/iktisat/maliye) idari yargı hâkimliği yoludur.
HMGS ile İYÖS arasındaki fark nedir?
İkisi de ÖSYM tarafından yapılır, formatı aynıdır (120 soru / 155 dk / 70 baraj / yanlış cezası yok). Fark kitlede ve hedeftedir: HMGS hukuk fakültesi mezunları için ve dört yargı mesleğine açılır; İYÖS hukuk dışı mezunlar için ve yalnızca idari yargı hâkimliğine açılır.
Hukuk dışı bir bölümden idari hâkim olabilir miyim?
Evet. SBF, İİBF, İktisat, Maliye gibi ilgili bölümlerden mezunlar İYÖS'ü geçerek idari yargı (idare/vergi mahkemeleri, Danıştay) hâkim yardımcılığı sürecine başvurabilir. Hukuk fakültesi mezunu olmanız gerekmez; ancak idari yargı dışındaki yargı mesleklerine bu yol açık değildir.
HMGS baro sınavı mıdır?
Hayır. HMGS, avukatlık stajına başlamadan önce geçilmesi gereken giriş sınavıdır. Baro/staj süreci HMGS'den sonra gelir; HMGS staj başvurusunun ön şartıdır.
HMGS'de yanlış cevap doğruyu götürür mü?
Hayır, HMGS'de yanlış cezası yoktur — yalnızca doğru cevaplar değerlendirilir. Bu nedenle hiçbir soruyu boş bırakmayın; eleme yapabildiğiniz her soruda işaretleme yapın.
Hâkim/savcı olmak için KPSS A yeterli mi?
Hayır. Hukuk fakültesi mezunlarının hâkim/savcı yolu HMGS + Hâkim ve Savcı Yardımcılığı sınavı + Türkiye Adalet Akademisi sürecidir. KPSS A grubu kaymakamlık ve uzman yardımcılıkları içindir, hâkimlik için temel yol değildir.
2026'da HMGS ve İYÖS ne zaman?
2026-HMGS/1 sınavı 26 Nisan 2026'da yapıldı; 2026-HMGS/2 ve 2026-İYÖS ise 27 Eylül 2026'da yapılacaktır. Güncel takvim için ÖSYM duyurularını takip edin.
Yurt dışında hukuk okudum, hangi yola gireceğim?
Önce YÖK denklik süreci ve gerekiyorsa STS Hukuk (Seviye Tespit Sınavı) ile diploma denkliğinizi almanız gerekir. Denklik sonrası Türkiye'de hukuk mesleklerine geçişte HMGS yoluna dahil olursunuz.
Doğru sınava doğru stratejiyle hazırlanmak ister misiniz? Rehber Panda HMGS ve İYÖS süreç koçluğu paketleriyle (Bronz / Gümüş / Altın) bireysel yol haritası, haftalık plan ve mülakat hazırlığı desteği sunar. HMGS Koçluk paketlerini inceleyin.
Bu içerik bilgilendirme ve süreç rehberliği amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kesin bilgi için ÖSYM, Adalet Bakanlığı (pgm.adalet.gov.tr), HSK ve YÖK resmî kaynaklarını esas alın.