⚖️ Hızlı Özet (Key Takeaway)
Türkiye'de ~21.000 aktif hâkim+savcı (HSK 2024 verisi — adli yargı ~13.000 hâkim+5.500 savcı + idari yargı ~2.500 hâkim). Yıllık ~700-1.500 yeni atama (adli ~70%, idari ~30%). 4 ana aşama: 1) Hukuk Fakültesi (4 yıl, YKS EA, taban 370-510), 2) HMGS (100 soru/120 dk, baraj 70), 3) HSK Yazılı+Sözlü Mülakat (alan bilgisi+kişilik), 4) Türkiye Adalet Akademisi (TAA, Ankara) 2 yıl stajyer eğitim → Atama (1. Sınıf Hâkim/Savcı). Yaş sınırı: 35 (mülakat tarihinde). Hâkim+Savcı sınıfları: 1) Adli Yargı Hâkim (asliye hukuk+ceza+aile+ticaret+iş mahkemeleri+Yargıtay), 2) Adli Yargı Savcı (kovuşturma+iddianame+adli denetim), 3) İdari Yargı Hâkim (idare+vergi mahkemeleri+Danıştay). Maaş bandı 2026 TL: Stajyer Hâkim 75-90K, 1. Sınıf Hâkim/Savcı 100-130K, Kıdemli (10+ yıl) 150-220K, Yargıtay/Danıştay Üyesi 280-380K, AYM Üyesi 350-450K + sosyal haklar (lojman+sağlık+güvenlik+30+ gün yıllık izin+okul ödeneği). 7 kariyer çıkışı: Adli/İdari Hâkim+Savcı, Yargıtay/Danıştay/AYM Üyesi, Akademisyen, Uluslararası Mahkemeler (AİHM, ICJ, ICC), Avukat (emeklilik sonrası).
4 Ana Aşama: Hâkim/Savcı Olma Yolu
Aşama 1: Hukuk Fakültesi (4 Yıl)
YKS EA (Eşit Ağırlık) puan türünden tercih edilir. Türkiye'de 80+ hukuk fakültesi, 2024 taban 370-510. Hâkim/savcı için top tier üniversite tercih edilir (Galatasaray+İstanbul+Ankara+Marmara+Bilkent+Hacettepe+Dokuz Eylül+Selçuk).
| Üniversite | 2024 Taban (EA) | 2024 Sıralama |
|---|---|---|
| Galatasaray Üniv. Hukuk (Fransızca) | ~510 | ~3.500 |
| İstanbul Üniv. Hukuk | ~485 | ~12.000 |
| Ankara Üniv. Hukuk | ~475 | ~17.000 |
| Marmara Üniv. Hukuk | ~470 | ~20.000 |
| Bilkent Üniv. Hukuk (İngilizce) | ~470 | ~20.000 |
| Koç Üniv. Hukuk (İngilizce) | ~465 | ~24.000 |
| Hacettepe + Dokuz Eylül + Selçuk Hukuk | ~440-460 | ~30.000-50.000 |
| Anadolu+Akdeniz+Erciyes Hukuk | ~410-430 | ~80.000-130.000 |
Hukuk fakültesi 4 yıllık müfredatı (Anayasa+Medeni+Borçlar+Ticaret+Ceza+Ceza Usul+Medeni Usul+İcra-İflas+İş+İdare+Vergi+Uluslararası+Hukuk Felsefesi+Tarih+Roma+Pratisyen Klinik) — detaylı için Avukat Olma Komple Kariyer Rehberi pillar'a bakın.
Aşama 2: HMGS — Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı
HMGS, 2024 reformuyla zorunlu hale gelen, hukuk mesleklerine (avukat+hâkim+savcı+noter) ortak giriş sınavı. ÖSYM düzenler, yılda 2 dönem (Mayıs+Kasım).
📊 HMGS Yapısı (2026)
- Soru sayısı: 100
- Süre: 120 dakika
- Yanlış cezası: YOK (sadece doğrular sayılır)
- Baraj puan: 70 (avukat için), Hâkim/Savcı için 80+ önerilen (kontenjan rekabet)
- Geçerlilik: Süresiz (geçen aday HSK+baroya başvurabilir)
HMGS Konu Dağılımı
| Konu | Soru | % Ağırlık |
|---|---|---|
| Anayasa Hukuku | 10 | 10% |
| Medeni Hukuk (Kişiler+Aile+Miras+Eşya+Borçlar Genel) | 15 | 15% |
| Borçlar Özel + Ticari Hukuk | 10 | 10% |
| Ceza Hukuku (Genel+Özel) | 12 | 12% |
| Ceza Muhakemesi (CMK) | 8 | 8% |
| Hukuk Muhakemeleri (HMK) | 8 | 8% |
| İcra-İflas Hukuku | 8 | 8% |
| İdare Hukuku + İYUK | 10 | 10% |
| İş Hukuku + Sosyal Güvenlik | 7 | 7% |
| Vergi Hukuku | 6 | 6% |
| Uluslararası Hukuk + AB | 3 | 3% |
| Hukuk Felsefesi/Sosyolojisi | 3 | 3% |
Aşama 3: HSK (Hâkimler ve Savcılar Kurulu) Sınavı
HSK Türkiye'nin yargı yönetim organı, hâkim ve savcı atamalarını yapar. HSK Sınavı = HMGS sonrası ek özel sınav.
HSK Yazılı Sınavı
- Düzenleyici: HSK + Türkiye Adalet Akademisi
- Şartlar: HMGS 70+ baraj geçişi + 35 yaş altı (sınav günü) + sabıkasız + sağlık raporu + askerlik durumu (erkek)
- Format: Yazılı sınav (alan bilgisi+klasik sorular) + İngilizce yetkinlik
- Konular: Anayasa+Medeni+Ceza+Ceza Usul+Medeni Usul+İcra-İflas+İdare+İYUK (idari için ek ağırlık) + Hukuk Felsefesi+Sosyolojisi
- Süre: ~3-5 saat (yazılı klasik açıklama)
- Geçiş puanı: 70 (alan bilgisi)
HSK Sözlü Mülakat
- Komisyon: HSK üyeleri (genelde 5-7 üye, kıdemli hâkim+savcılar+akademisyenler)
- Süre: 30-60 dakika (her aday)
- Konular: Karakter+motivasyon+aile yapısı+güvenlik soruşturması+vatandaşlık+adalet anlayışı+meslek etiği+güncel hukuki olaylar+yorum yetisi
- Geçme: HSK üyelerinin %50+ olumlu oyu
HSK Toplam Başarı Skoru
Yazılı (%70) + Sözlü Mülakat (%30) = HSK Toplam Puanı. Geçerli atama puanı (kontenjan-aday oranına göre) genelde 75-85.
Aşama 4: Türkiye Adalet Akademisi (TAA) — 2 Yıl Stajyerlik
- Düzenleyici: TAA — Ankara Beytepe (yeni kampüs)
- Süre: 2 yıl (24 ay) — 12 ay teorik+pratik eğitim, 12 ay aday hâkim/savcı stajyerliği (mahkeme+savcılık birimlerinde)
- Maaş: Stajyer hâkim/savcı 75-90K TL/ay (devlet memuru+yan haklar)
- İçerik: Eğitim modülleri (Anayasa+Ceza+Medeni+İdari Yargı), simülasyon mahkeme dersleri, eski hâkim/savcı mentorluk, etik ders, NATO+AB+AİHM eğitimleri
- Yurt dışı staj: Stajyer hâkim/savcılar bazı dönemlerde Almanya+Fransa+İngiltere+Hollanda yargı sistemleri için kısa süreli ziyaret programlarına katılır
- Mezuniyet: TAA mezuniyet sınavı (yazılı+sözlü) + sicil değerlendirmesi → atama
Atama: Adli Yargı vs İdari Yargı
| Boyut | Adli Yargı (Hâkim+Savcı) | İdari Yargı (Hâkim) |
|---|---|---|
| Mahkeme tipi | Asliye Hukuk+Ceza+Aile+İş+Ticaret+İcra+Tüketici+İhtisas+Yargıtay | İdare Mahkemesi+Vergi Mahkemesi+Danıştay |
| Görev içeriği | Bireyler arası uyuşmazlık+ceza yargılaması | Birey-Devlet uyuşmazlığı (ruhsat, tazminat, vergi) |
| Yıllık kontenjan | ~500-1.000 (yeni atanma) | ~200-400 |
| İlk atama lokasyonu | Genelde taşra (Anadolu il+ilçeleri) | Bölge idare mahkemeleri |
| Maaş başlangıç | 100-130K TL/ay | 100-130K TL/ay |
| Üst yargı | Yargıtay (en yüksek temyiz mahkemesi) | Danıştay |
| Maaş üst (Yargıtay/Danıştay Üyesi) | 280-380K TL | 280-380K TL |
| İYÖS giriş yolu | Hukuk Fak. mezunu — HMGS | Hukuk DIŞI mezun (SBF/İİBF) — İYÖS |
Hâkim+Savcı Maaş Bandı (Detaylı, 2026 TL)
| Pozisyon | Yıllar | Maaş Bandı (Aylık Brüt) |
|---|---|---|
| Stajyer Hâkim/Savcı (TAA, 2 yıl) | 0-2 yıl | 75.000-90.000 TL |
| 1. Sınıf Hâkim/Savcı (atama sonrası) | 2-5 yıl | 100.000-130.000 TL |
| Kıdemli Hâkim/Savcı | 5-10 yıl | 130.000-180.000 TL |
| Çok Kıdemli Hâkim/Savcı | 10-20 yıl | 180-260.000 TL |
| Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) Üyesi | 15+ yıl | 200.000-280.000 TL |
| Yargıtay Üyesi | 20+ yıl deneyim+atama | 280.000-380.000 TL |
| Danıştay Üyesi | 20+ yıl deneyim+atama | 280.000-380.000 TL |
| Yargıtay/Danıştay Daire Başkanı | 25+ yıl | 320.000-420.000 TL |
| Yargıtay/Danıştay Başkanı | Atama, üst kademe | 400.000-500.000 TL |
| AYM (Anayasa Mahkemesi) Üyesi | 20+ yıl + atama | 350.000-450.000 TL |
| AYM Başkanı | Atama, üst kademe | 450.000-550.000 TL |
Sosyal Haklar+Tazminatlar
- Lojman: Devlet hâkim+savcı için ücretsiz lojman (taşra+büyük şehir merkez)
- Sağlık+aile: Devlet sağlık+TAA Hastane+SGK ücretsiz tüm aile için
- Yıllık izin: 30+ gün (kıdeme göre artar 60'a kadar)
- Güvenlik: Bazı hâkim+savcılar için kişisel güvenlik (özellikle ceza+terör+organize suç dosyaları)
- Çocuk eğitim ödeneği: Yurt içi+yurt dışı eğitim destek
- Yurt dışı görev tazminatı: Maaşın 100-200% ek (NATO+BM+AİHM+ICJ ataşelik)
- Yargıtay+Danıştay+AYM Üyesi: Ek protokol+lojman+resmi araç+koruma
Emeklilik
- Yaş: 65 (zorunlu emeklilik), AYM üyesi 65 + ek 4 yıl uzatma hakkı
- Hizmet süresi: 25-30 yıl tipik kariyer (35 yaş başlangıç + 65 emeklilik)
- Emeklilik maaşı: Son maaşın %85-95'i + ikramiye (1-3M TL)
- Emeklilik sonrası: Avukat olabilir, akademisyen olabilir, uluslararası hakemlik+danışmanlık
HMGS+HSK Hazırlık Stratejisi
Ön Hazırlık (Hukuk Fak. 3-4. Sınıf)
- 3. Sınıf: HMGS hazırlık başlat — Çıkmış soru çalışması, deneme sınavları, konu tekrarı
- 4. Sınıf: HMGS sınavlarına yıl içinde 2 kez gir (Mayıs+Kasım), en az 80+ puan hedefle (HSK için)
- Mezuniyet sonrası: HSK Yazılı+Sözlü hazırlık (alan bilgisi yoğun + sözlü mülakat strateji)
HSK Yazılı+Sözlü Hazırlık (6-12 Ay)
- Yazılı: Klasik açıklama becerisi geliştir (HMGS test+klasik karışık), Anayasa+Medeni+Ceza+İdari Yargı ileri seviye, Hukuk Felsefesi+Sosyolojisi+Roma+Tarih
- Sözlü Mülakat: Karakter+meslek etiği+güncel hukuki olaylar+yorum yetisi, mülakat hazırlık kursu (özel kurslar+eski hâkim/savcılar mentorluk), aile+arkadaş çevresi güvenlik soruşturması hazırlığı
- Top hazırlık kursları: Eğitim Akademisi+Adalet Akademisi+Mehmet Günay Hukuk+Hukuk Akademi (ancak rakip listesi için sadece kendi notu—Türkiye'de doğrudan rakip mbaakademi+unirehberi+xyzakademi'ye link YOK)
Hukuk Fakültesi Mezunu Hâkim/Savcı Olamayan İçin Alternatifler
- Avukat (HMGS sonrası baroya kayıt+1 yıl staj+baro sınavı, detaylı için Avukat Olma Komple Kariyer Rehberi)
- Noter (HMGS+10 yıl avukat/hâkim deneyim+noter sınavı)
- Akademisyen (Hukuk YL+Doktora+Doçentlik)
- Kurumsal Hukuk Müşaviri (banka+holding+çokuluslu firma)
- Diplomat (Dışişleri Bakanlığı Aday Meslek Memurluğu)
- Uluslararası Tahkim Avukatı (ICC+LCIA+ISTAC)
- Müfettiş (BDDK+SPK+TCMB+TPK+VMY+Sayıştay)
İdari Yargı vs Adli Yargı: Detaylı Karşılaştırma
İdari Yargı Hâkimi (İdare+Vergi Mahkemeleri+Danıştay)
- Görev alanı: Birey-Devlet uyuşmazlıkları — ruhsat iptali, idari işlem iptali, tazminat, vergi uyuşmazlık, atama-tayin, kamulaştırma
- Mevzuat odağı: 2577 sayılı İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu) + 213 VUK + 657 Devlet Memurları Kanunu + tüm idare hukuku mevzuatı
- Avantaj: Daha az duruşma+daha çok dosya inceleme, fiziksel yorgunluk düşük, akademisyen yönü kuvvetli (içtihat+yorum)
- Dezavantaj: Karmaşık vergi+idare mevzuatı, sürekli güncelleme
- İlgili pillar: İYÖS hakkında detaylı (hukuk DIŞI mezunların idari yargı yolu)
Adli Yargı Hâkimi (Asliye Hukuk+Ceza+Aile+Yargıtay)
- Görev alanı: Bireyler arası uyuşmazlık (boşanma, miras, sözleşme, tazminat) + ceza yargılaması (sanık-mağdur, ceza mahkemesi, terör)
- Mevzuat odağı: TMK+TBK+TTK+HMK+TCK+CMK+İcra-İflas Kanunu + Aile Mahkemeleri Kanunu
- Avantaj: Geniş ilgi alanı, toplum etkisi yüksek, prestij büyük
- Dezavantaj: Yoğun duruşma trafiği, ceza dosyaları stres yüksek (terör+organize suç+aile içi şiddet)
Adli Yargı Savcısı (Cumhuriyet Savcısı)
- Görev alanı: Kovuşturma+iddianame+adli denetim+suç tespiti+adli kolluk koordinasyonu
- Avantaj: Aksiyon yoğun, soruşturma+strateji, yargıyla aktif etkileşim, kamu adına davranma
- Dezavantaj: Stres yüksek, bazı dosyalar (terör+kara para) güvenlik riski, hâkimden farklı olarak doğrudan dava açma sorumluluğu
10 Sık Sorulan Soru
1. HMGS+HSK için kaç puan gerekli?
HMGS baraj 70, ancak hâkim/savcı için en az 80-85 puan önerilen (kontenjan rekabet). HSK Yazılı 70 baraj+sözlü 70+ olumlu, toplam 75-85 (yıllık kontenjana göre değişir). Strateji: HMGS 85+ hedefle (üst sıralarda), HSK Yazılı 80+ ve sözlü mülakatta kuvvetli izlenim. Top tier üniversite (Galatasaray+İstanbul+Ankara+Bilkent) mezunu mülakat avantajı sağlar.
2. Yaş sınırı 35 mi? Aşma şartı var mı?
Evet, HSK kararnamesi yaş sınırı 35 (sınav günü). Aşma yok — 35 üstü hâkim/savcı olmak imkansız (askeri savcılık+akademisyen+avukat gibi alternatif yollar tercih edilmeli). Doktora yapmış kişiler için bazı esneklikler eski yıllarda vardı, 2024-2026 itibariyle KESİN 35 yaş sınırı geçerli.
3. Adli mi İdari Yargı mı tercih etmeli?
Bağımlı: 1) Aksiyon+toplum etkisi+yoğun çalışma hedefiyse Adli Yargı (özellikle Savcılık), 2) Akademisyen+akademik yorum+daha sakin hedefiyse İdari Yargı (idare+vergi mahkemeleri), 3) Kontenjan: Adli yargı yıllık 500-1.000 atama, idari 200-400 (idari daha az ama rekabeti orantısal düşük), 4) Maaş eşit başlangıç, üst kademe (Yargıtay/Danıştay/AYM) eşit prestij.
4. Hâkim+Savcı arasında geçiş mümkün mü?
Evet, kıdemli hâkim+savcı arasında HSK kararıyla geçiş mümkün — özellikle 5-10 yıl deneyim sonrası, kişisel tercihe bağlı. Hâkim olarak 10 yıl çalışmış kişi savcı olabilir, savcı 8 yıl deneyimli hâkim olabilir. Yapılarda farklılık var (ceza savcı yapısı vs medeni hâkim yapısı), bu nedenle geçiş için kısa eğitim+adaptasyon dönem var.
5. Yargıtay/Danıştay üyesi olmak için ne gerekli?
1) 20+ yıl Hâkim/Savcı deneyimi + sicil yüksek + meslek liyakat sınavı + HSK önerisi, 2) Cumhurbaşkanı atama (anayasa gereği), 3) Yargıtay üyesi: Adli yargıdan deneyimli hâkim/savcılar, Danıştay üyesi: İdari yargıdan deneyimli hâkimler+akademisyenler+yüksek bürokratlar. AYM (Anayasa Mahkemesi) Üyesi: Cumhurbaşkanı+TBMM atama, daha yüksek prestij+farklı süreç.
6. Hâkim+Savcı evlilik ve aile yaşamı?
Hâkim/Savcı evlilik serbest. Eş güvenlik soruşturması kapsamlı (HSK+MİT). Eşin meslek+aile geçmişi+vatandaşlık sorgulanır. Yer rotasyonu: Genelde her 4-6 yılda bir tayin, eş çalışıyorsa eşleşme talep+çocuk eğitim için tayin esnekliği var (eşin meslek+sağlık durumu öncelik). Hâkim+savcı evliliği yaygın (TAA mezunlarından %20-30 birbiriyle evlenir, kariyer paralel).
7. Sosyal medya+politika+tarafsızlık kuralları?
Hâkim+Savcı için sosyal medya kullanımı sınırlı. Politik görüş paylaşma YASAK. Anayasal+meslek etiği gereği hâkim+savcı tarafsız olmalı, davaları yorumlayan paylaşım yapamaz. Sosyal medya hesabı varsa kapalı+sınırlı kullanım. Politik partiye üyelik+seçimde aktif rol almak da YASAK. İhlaller disiplin cezası+meslekten ihraç riski.
8. Hâkim+Savcı emeklilik sonrası ne yapar?
1) Avukatlık: Emeklilik sonrası baroya kayıt, sıklıkla ceza+miras+ticaret hukuku uzmanı, eski hâkim+savcı tecrübesi yüksek değerli, çok yüksek müvekkil ücreti, 2) Akademisyen: Üniversite hukuk fakültelerinde misafir öğretim üyesi+profesör (akademik yayın+kıdem dahil), 3) Uluslararası hakem+arabulucu: ICC+LCIA+ICSID tahkim hakemi (USD bazlı yüksek ücret), 4) Bilirkişi+danışman: Mahkeme bilirkişiliği, hukuk müşaviri (kurumsal+özel), 5) Yazar+TV+YouTube: Eski hâkimler+savcılar TV yorum+kitap+YouTube kanal — gelir 100-500K TL/ay (popüler eski hâkim+savcılar için).
9. Yurt dışı görev fırsatı var mı?
1) AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi) — Strazbourg, Türkiye yargıçları görev alabilir (seçilim süreci+TBMM onayı), 2) UN ICJ (International Court of Justice) — La Hey, çok rekabetçi (15 yargıç dünyada), Türkiye'den yargıç eski yıllarda görev almış, 3) UN ICC (International Criminal Court) — La Hey, ceza yargılama uluslararası, 4) Uluslararası Hakim Konferansları+Mübadele Programları: Almanya+Fransa+İtalya yargı ziyaret programları+ortak eğitim. Yurt dışı görev tazminatı: Maaşın 100-200% ek+USD ödenek+lojman+okul ödeneği+aile destek.
10. Hâkim+Savcı olarak ne kadar gelir alabilirim 2026 yılında?
Stajyer Hâkim/Savcı (TAA, 2 yıl): 75-90K TL/ay. 1. Sınıf Hâkim/Savcı (atama sonrası): 100-130K. Kıdemli Hâkim/Savcı (5-10 yıl): 130-180K. Çok Kıdemli (10-20 yıl): 180-260K. BAM Üyesi: 200-280K. Yargıtay/Danıştay Üyesi: 280-380K. Yargıtay/Danıştay Daire Başkanı: 320-420K. AYM Üyesi: 350-450K. AYM Başkanı: 450-550K. +sosyal haklar: lojman+sağlık+güvenlik+okul+yurt dışı görev tazminatı (maaşın 100-200% ek). Türkiye hâkim/savcı tavanı: AYM Başkanı 450-550K + protokol+lojman+koruma+resmi araç. Emeklilik sonrası: Avukatlık 200-700K, akademisyen 100-300K + danışmanlık+kitap+TV gelirleri.
⚖️ Sonuç: Hâkim/Savcı Kariyeri — Türkiye'nin En Prestijli+Anayasal Mesleği
Hâkim+Savcı olma 4 yıl Hukuk Fakültesi + HMGS 6-12 ay hazırlık + HSK Yazılı+Sözlü 6-12 ay + Adalet Akademisi 2 yıl = ~7-9 yıl yatırım gerektiren ancak anayasal koruma altında devlet memurluğu, prestij (cübbe+yargı kimliği), uluslararası seyahat (AİHM+ICJ+ICC), entelektüel zorluk, gelir tavanı yüksek (AYM Başkanı 450-550K) sunan, Türkiye'nin en saygın+anayasal mesleklerinden biridir.
Stratejik kariyer matrisi:
- Maksimum prestij → Adli Yargı + Yargıtay Üyeliği + AYM Üyeliği
- Akademik+entelektüel → İdari Yargı + akademisyen+yorum yazma
- Aksiyon+toplum etkisi → Adli Yargı Savcılığı (kovuşturma+iddianame)
- Uluslararası kariyer → Adli/İdari Yargı 10 yıl + AİHM/ICJ/ICC görevi
- Hâkim olamayan hukuk mezunu → Avukatlık + Noter (10 yıl deneyim sonrası)+akademisyen
- İdari Yargı + hukuk DIŞI mezun → İYÖS yolu (SBF/İİBF/iktisat/maliye mezunları için)
- Emeklilik sonrası → Avukatlık (yüksek müvekkil)+uluslararası hakemlik+akademisyen
📌 Disclaimer: Bu içerik 2026 itibariyle hâkim+savcı olma süreci hakkında bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye, kesin atama garantisi veya kariyer garantisi niteliği taşımaz. HMGS, HSK kararnameleri, Türkiye Adalet Akademisi (TAA) eğitim süreçleri yıllara göre değişir. Kesin bilgi için HSK (hsk.gov.tr), Türkiye Adalet Akademisi (taa.gov.tr), Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr), Anayasa Mahkemesi (anayasa.gov.tr), Yargıtay (yargitay.gov.tr), Danıştay (danistay.gov.tr), ÖSYM (osym.gov.tr) ile doğrulayınız. Maaş bandları piyasa gözlemi olup kesin değildir; tüm hâkim+savcı maaşları devlet memuru kademe+derece+tazminat sistemi üzerinden hesaplanır. Son güncelleme: 2026-05-06.