Kazım İncebacak
EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı), engelli bireyler için Türkiye genelinde kamu kurum ve kuruluşlarında çalışma fırsatı sağlayan ÖSYM tarafından düzenlenen sınavdır. 2002 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu+5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun çerçevesinde özel kontenjan+atama hakları içerir. Bu rehberde 2026 dönemi için EKPSS konu dağılımı, başvuru şartları, makul uyum hakları, sınav erişilebilirlik düzenlemeleri (görme+işitme+fiziksel+ruhsal engelli aday için), Engelli Memur Adaylarının Yerleştirilmesi (KAYI), atama kontenjanı (%3+) ve kariyer hakları detaylı ele alınıyor.
📋 EKPSS 2026 Hızlı Bakış
- Sınav Tarihi: 12 Nisan 2026 (yıllık tek dönem — Pazar)
- Ön Lisans: 100 soru / 100 dk · Lisans: 120 soru / 130 dk
- Yanlış Cezası: YOK (sadece doğrular puanlanır)
- Düzenleyici: ÖSYM + Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (ASHB)
- Geçer Puan: 60 (atama için) — kontenjana göre yerleştirme puanı değişken
- Mevzuat: 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun + Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı Yönetmeliği
- Kontenjan: Türkiye'de %3 kamu istihdam kontenjanı engelli birey için
📊 EKPSS Konu Dağılımı
Ön Lisans EKPSS (100 Soru)
| Konu | Soru | Detay |
|---|---|---|
| Türkçe | 25 | Sözcük+anlam+dil bilgisi+anlatım+paragraf |
| Matematik | 25 | Aritmetik+temel cebir+geometri+veri |
| Tarih | 15 | Türk-İslam tarihi+Osmanlı+Atatürk+Cumhuriyet |
| Coğrafya | 15 | Türkiye coğrafyası+genel coğrafya |
| Vatandaşlık | 10 | Anayasa+temel haklar+kamu hukuku |
| Genel Kültür | 10 | Güncel olaylar+bilim+sanat |
Lisans EKPSS (120 Soru)
| Konu | Soru |
|---|---|
| Türkçe | 30 |
| Matematik | 30 |
| Tarih | 20 |
| Coğrafya | 20 |
| Vatandaşlık | 10 |
| Genel Kültür | 10 |
🎯 Erişilebilirlik Düzenlemeleri (Sınav)
ÖSYM EKPSS sınavında engelli adaylara aşağıdaki erişilebilirlik düzenlemelerini sağlar (ÖSYM Engelli Aday Yönetmeliği):
1. Görme Engelli Adaylar
- Total Görme Engelli: Refakatçi okuyucu (sınavda hekim/ÖSYM görevlisi okur+aday cevap sözlü, görevli yazar). Ek süre %50 (200 dk yerine 300 dk için 130 dk sınav). Braille soru kitapçığı (talep edenlere).
- Az Gören: Büyük puntolu soru kitapçığı (16-24 punto seçenek). Yaklaştırıcı lens. Ek süre %30. Cevap kâğıdı büyük punto.
- Renk Körü: Renk-bağımsız soru içeriği. Genelde standart süre (gerek olmadığında).
2. İşitme Engelli Adaylar
- Total İşitme Engelli: İşaret dili tercümanlık (sınav talimatları). Yazılı talimat. Sessiz oda mümkünse. Ek süre yok genelde (yazılı sınav için).
- Az İşiten: Ön sıraya oturma. Yüksek sesli talimat.
3. Fiziksel/Motor Engelli Adaylar
- Tekerlekli Sandalye: Erişilebilir bina+sınıf+masa düzenlemesi. Ek süre yok (genelde).
- El/Kol Engelli: Refakatçi yazıcı (aday sözlü cevap, görevli işaretler). Ek süre %50. Özel masa düzeni.
- Spastik Hareket Bozukluğu: Ek süre %30-50, refakatçi yazıcı.
4. Zihinsel/Ruhsal/Süreğen Hastalık
- Hafif Zihinsel: Ek süre %30-50. Sade dil talimatlar.
- OSB (Otizm): Sessiz sınav odası, sensör adaptif (gerektiğinde). Aile/eğitmen refakat (önceden onaylı).
- DEHB: Ek süre %30. Konsantrasyon ortamı.
- Süreğen Hastalık (DM, epilepsi, kalp vb.): İlaç+sıvı izni, dinlenme molası, ek süre (durum göre).
🎯 Başvuru Şartları + Belgeler
- Engelli Sağlık Kurulu Raporu (18+): %40+ engellilik oranı (genelde — bazı kontenjanlar %50-60 ister). 6 ay içinde alınmış olmalı (resmi sağlık kuruluşu).
- ÇÖZGER Raporu (18-): Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (yenidoğan-18 yaş arası).
- Lise/Ön Lisans/Lisans Diploma: Mezuniyet belgesi.
- Erişilebilirlik Talebi: Başvuru sırasında talep formu (refakatçi+ek süre+düzenleme).
- Kimlik+Fotoğraf: Standart belgeler.
- İkinci Dereceli Akrabalardan Vesayet: Engelli birey vesayet altında ise yasal vasi onay+vekâletname.
🎯 KAYI (Engelli Memur Adaylarının Yerleştirilmesi)
EKPSS sonrası ÖSYM yerleştirme süreci. Sıralama: EKPSS puanı (60+ atama eşiği) + tercih edilen kurum/pozisyon + engellilik durumu (uygunluk). Yıllık Yerleştirme: Ekim-Kasım periyodunda ASHB+ÖSYM yıllık 1-2 yerleştirme.
Kontenjan Yerleştirme Tablosu (2024 yıllık): ~10,000-15,000 atama (Türkiye geneli). 2025 hedef artış (%3 kontenjan boş kalmış, doldurulması için kampanya). 2026 yıllık ilan duyuruları takip edilmeli.
💼 Engelli Memur Hakları+Atama Sonrası
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu: Tüm devlet memuru hakları geçerlidir + 5378 ek hakları.
- Makul Uyum (Reasonable Accommodation): İş yerinde erişilebilirlik düzenlemesi (rampa, asansör, ekran okuyucu yazılım, klavye+fare özelleştirme, esnek çalışma saati). İşveren kurum sağlamak zorundadır.
- Maaş+Ek Haklar: Devlet memuru standart maaş + 657 ek haklar + engelli durumuna göre ek (vergi muafiyeti gelir vergisi %10, KDV özel ürünler).
- Çalışma Saatleri: Genel olarak 40 saat/hafta. Süreğen hastalığı olanlar — esnek+yarı zamanlı çalışma talep edebilir (ASHB onayı).
- Atama Yer Seçimi: Engelli memur ikamet ettiği ile yakın atanma hakkı (mecburi hizmet sonrası — il-içi ortak hak). Engellilik durumu refakat gerektiriyorsa aile yanında atanma talep edilebilir.
- Emeklilik: Standart memur emekliliği + erken emeklilik hakları (%80+ engelli için).
- Eğitim+Kariyer Gelişimi: Hizmet içi eğitim+kariyer planlama hakkı. Engelli memur için kademe yükselme erişilebilirlik+performans değerlendirme objektifliği şart.
📚 Önerilen Kaynaklar
- EKPSS Resmi Kılavuz — yıllık ÖSYM güncel (osym.gov.tr)
- EKPSS Hazırlık Kitapları: Yargı Yayınları, Yediiklim, Akıllı Adam, Filozof, Akademi (yıllık güncel)
- 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun — mevzuat.gov.tr
- EKPSS Yönetmeliği — Resmi Gazete
- Engelli Sağlık Kurulu Raporu Yönetmeliği — saglik.gov.tr
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: aile.gov.tr (engelli hakları+atama+kontenjan duyuruları)
- İŞKUR: iskur.gov.tr (engelli istihdam programları)
- UNESCO+UN CRPD: Türkiye 2009'da imzaladı — uluslararası engelli hakları çerçevesi
📅 12 Aylık Hazırlık Planı
| Ay | Konu |
|---|---|
| 1-2 | Türkçe (sözcük+anlam+paragraf+dil bilgisi) |
| 3-4 | Matematik (aritmetik+cebir+geometri+veri) |
| 5-6 | Tarih (Osmanlı+Atatürk+Cumhuriyet) |
| 7-8 | Coğrafya (Türkiye+genel) |
| 9 | Vatandaşlık+anayasa+temel haklar |
| 10 | Genel kültür+güncel olaylar |
| 11 | Geçmiş EKPSS soruları+simülasyon |
| 12 | Tekrar+zayıf konular+sınav günü hazırlık |
❓ FAQ
EKPSS ile KPSS arasındaki temel fark?
KPSS — genel kamu personeli seçme sınavı (engelli/engelsiz tüm kamu memuru adayları). EKPSS — engelli birey kontenjan sınavı (%3 kamu istihdam kontenjanı). Engelli birey istediği sınavı seçebilir — KPSS+EKPSS paralel girip iki kontenjandan da yararlanma mümkün. EKPSS yerleştirme ASHB+ÖSYM koordinasyonu, KPSS standart ÖSYM-DPB.
Engellilik raporu kaç yıl geçerli?
Engelli Sağlık Kurulu Raporu (18+): genelde süresiz (kalıcı engellilik için). Süreli raporlar (geçici durum) belirtilen süreyle. ÇÖZGER (18-) yaş geçince yeniden Engelli Sağlık Kurulu Raporu alma. EKPSS başvuru: 6 ay içinde alınmış aktif rapor zorunlu — eski raporlar yenilenmeli.
EKPSS atama sırasında hangi engellilik %?
Genel: %40+ engellilik oranı. Spesifik kontenjan: bazı pozisyonlar %50+ veya %60+ ister (özellikle koruyucu işler). Görme/işitme/fiziksel engelli için ayrı kontenjanlar. ÖSYM Engelli Aday Yönetmeliği — başvuru sırasında engellilik tipi+oranı belirtilir, atama buna göre filtrelenir.
EKPSS'de hangi kamu pozisyonlara atama mümkün?
İdari sekreter, veri girişi, arşiv, kütüphaneci, telefon operatörü, bilgisayar işletmeni, paket ayırıcı, bahçıvan, temizlik, mutfak yardımcısı, çağrı merkezi, halkla ilişkiler, koruma+güvenlik (uygun engellilik düzeyi) vb. Engellilik tipine uygun fonksiyon tanımlanır. Yüksek nitelikli pozisyonlar (öğretmen+mühendis+hekim) ek YDS+meslek yeterliliği gerektirebilir.
EKPSS başvurusu ücreti?
Yıllık değişen başvuru ücreti (2025: ~150 TL). Bazı durumlarda muafiyet (3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma+Dayanışma Kanunu kapsamında — gelir+yardım belgesi). ÖSYM kılavuzunda detay açıklanır. İndirim+muafiyet talebi başvuru süreci esnasında yapılmalı.
⚖️ Disclaimer (EKPSS — Engelli Hakları)
Bu içerik 2026 EKPSS sınav hazırlığı+engelli kamu personeli atama hakları bilgilendirmesi amaçlıdır; bağlayıcı hukuki tavsiye DEĞİLdir. Resmi başvuru+sınav+atama+haklar için ÖSYM, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İŞKUR resmi sayfalarını mutlaka doğrulayın. Mevzuat değiştiğinde içerik güncellenir.