Ehliyet İlk Yardım Konuları: 2026 Çıkmış Sorular ve Hayat Kurtaran Bilgiler

İlgili İçerikler: Ehliyet Sınavı Tam Rehber | Ehliyet Quiz

İlk Yardım: 12 Soruluk Hayat Kurtaran Ders

Ehliyet sınavının ikinci en yüksek ağırlıklı dersi İlk Yardım'dır: 50 soruda 12 soru = %24. Bu ders sadece sınavı geçmek için değil, gerçek hayatta da hayat kurtarma bilgisi sunar. Türkiye'de yılda 1 milyondan fazla trafik kazası meydana gelir; sürücülerin ilk yardım bilgisi, kaza yerinde fark yaratır.

İlk yardım dersi ezberden çok mantıkla öğrenilebilir. Temel prensip basittir: can kurtarmak, durumu kötüleştirmemek, profesyonel yardımı çağırmak.

12 Soru Konu Dağılımı

3T Kuralı: İlk Yardımın Temeli

İlk yardımın altın kuralı 3T'dir:

1. Tehlikeyi Tanıma: Kendinizi ve yaralıyı tehlikeden uzaklaştırın (yangın, trafik, akım, çökme).
2. Tepki Kontrolü: Yaralının bilincini kontrol edin (omuzdan dürtme, "İyi misiniz?"), solunum-dolaşım kontrolü.
3. Tıbbi Yardım Çağırma: 112 acil çağrı merkezini arayın. Net bilgi verin: konum, yaralı sayısı, durumu.

Temel Yaşam Desteği (CPR) — En Kritik Konu

Bilinçsiz, soluk almayan veya nabzı olmayan kişiye CPR (Kalp-Akciğer Canlandırması) uygulanır. Bu konu sınavda en az 2 soru ile gelir.

Yetişkinde CPR (Adım Adım)

1. Kişiyi sırt üstü, sert zemine yatırın.
2. Bilinç kontrolü: "İyi misiniz?" çağırma + omuz dürtme.
3. Yanıt yoksa 112'yi arayın (veya birinden arayın).
4. Solunum kontrolü: 10 saniye boyunca göğsün hareketine bakın.
5. Solunum yoksa CPR'a başlayın.
6. 30 göğüs basısı + 2 suni solunum oranında 5 tur (yaklaşık 2 dakika) yapın.
7. Göğüs basısı: göğsün ortasında, 5-6 cm derinlikte, dakikada 100-120 kez.
8. 112 ekibi gelene veya kişi tepki verene kadar devam edin.

Önemli CPR Notları

• Kalp masajı oranı: Yetişkin 30:2 (basis:nefes), 1 yaş altı bebek 30:2 (iki parmakla)
• Hız: Dakikada 100-120 bası (yaklaşık "Stayin' Alive" şarkısı temposu)
• Derinlik: Yetişkinde 5-6 cm, çocukta göğsün 1/3'ü kadar
• Sadece bası (hands-only CPR): Suni solunum yapamayan kurtarıcı sürekli bası yapabilir

Kanama Kontrolü

Trafik kazalarında en sık görülen yaralanma türü kanamadır. Tipler:

1. Atardamar Kanaması (En Tehlikeli)

• Açık kırmızı renk, fışkırarak akar
• Hızla şok ve ölüme yol açabilir
• Müdahale: Hemen baskı uygulayın (parmakla atardamar üzerine), yaranın üzerine direkt baskı, ekstremite yukarı kaldırma
• Şiddetli kanamada kalbin proksimaline baskı (kol için omuz, bacak için kasık)

2. Toplardamar Kanaması

• Koyu kırmızı renk, sürekli akar
• Müdahale: Direkt baskı + bası bandajı + ekstremiteyi yukarı kaldırma

3. Kılcal Kanama

• Yüzeysel, kendiliğinden durur
• Müdahale: Yarayı yıkayın, antiseptik uygulayın, bandajlayın

Turnike Ne Zaman Kullanılır?

Turnike SADECE şu durumlarda son çare olarak uygulanır:

• Direkt baskı kanamayı durduramıyorsa
• Ekstremitenin kopmuş olması durumunda
• Çoklu yaralanmalarda (saat işareti zorunlu)

Önemli: Turnike uygulanan saat mutlaka yazılır (yaralının alnına veya bandaja). 1 saatten uzun turnike doku kaybına neden olur.

Şok ve Şok Pozisyonu

Şok belirtileri: Soluk-soğuk-nemli cilt, hızlı zayıf nabız, hızlı yüzeysel solunum, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı.

Şok Pozisyonu

1. Yaralıyı sırt üstü yatırın
2. Ayakları 30 cm yukarı kaldırın (kalbe kan dönüşünü sağlamak için)
3. Üstünü örtün (vücut ısısını koruyun)
4. Su veya yiyecek VERMEYİN (ameliyat olabilir)
5. 112'yi arayın

Önemli istisna: Kafa veya boyun travması varsa ayakları kaldırmayın; nötr pozisyonda bırakın.

Kırık, Burkulma, Çıkık

Kırık (Fraktür)

• Belirti: Şişlik, ağrı, deformite, hareket kaybı, krepitasyon (kemik sürtünme sesi)
• Müdahale: Stabilizasyon (atel ile sabitleme), buz uygulama, hareket ettirmeme
• Açık kırık: Kemik dışarı çıkmış. Yara üzerine temiz örtü, hareket yok, hemen 112

Burkulma

• Eklem yumuşak dokularının yaralanması (bağlar)
• RICE: Rest (dinlendir), Ice (buz), Compression (sıkıştırma), Elevation (yukarı kaldırma)

Çıkık (Dislokasyon)

• Eklem yüzeyinin ayrılması
• Müdahale: Asla yerine oturtmaya çalışmayın, stabilize edip 112'ye götürün

Yanık Tedavisi

1. Derece (Yüzeysel)

• Sadece kızarıklık (örn. güneş yanığı)
• 15-20 dakika soğuk akan su altında tutma
• Antiseptik krem uygulanabilir

2. Derece (Kabarcıklı)

• Su dolu kabarcıklar oluşur
• Kabarcıkları patlatmayın
• Soğuk su (15-20 dk), temiz ıslak örtü, 112

3. Derece (Derin)

• Cilt karbonize/beyazlaşmış, sinir hasarı (ağrı yok)
• Hemen 112, hastaneye sevk
• Yapışan kıyafeti çıkarmayın

Yanıkta Asla Yapılmayacaklar

• Diş macunu, yağ, salça, yumurta uygulamak ❌
• Kabarcıkları patlatmak ❌
• Yapışan kıyafeti çekmek ❌
• Buz doğrudan temas ettirmek ❌

Zehirlenme

• Solunum yoluyla zehirlenme (egzoz, doğal gaz): Kişiyi açık havaya çıkar, 112
• Yutma ile zehirlenme (ilaç, kimyasal): Kusturmaya çalışmayın, 112'ye haber verip ilaç adını söyle
• Cilt teması (asit, baz): 15-20 dk akan suyla yıkama

8 Örnek Soru ve Çözüm

Soru 1

İlk yardımın 3T kuralının ilk adımı nedir?

A) Tepki kontrolü   B) Tıbbi yardım çağırma   C) Tehlikeyi tanıma   D) Test yapma

Cevap: C — Tehlikeyi Tanıma → Tepki Kontrolü → Tıbbi Yardım Çağırma sırasındadır.

Soru 2

Yetişkinde CPR uygulamasında bası ile suni solunum oranı nedir?

A) 15:1   B) 20:2   C) 30:2   D) 30:5

Cevap: C — Tek kurtarıcı olduğunda 30 göğüs basısı + 2 suni solunum = 30:2 oranıdır.

Soru 3

Şok pozisyonunda yaralının ayakları kaç cm yukarıya kaldırılır?

A) 10 cm   B) 20 cm   C) 30 cm   D) 50 cm

Cevap: C — Şok pozisyonunda ayaklar 30 cm yukarıya kaldırılır (kalbe kan dönüşü için).

Soru 4

Atardamar kanamasının özelliği nedir?

A) Koyu kırmızı, yavaş akar   B) Açık kırmızı, fışkırır   C) Pembe, yüzeysel   D) Renksiz

Cevap: B — Atardamar kanı oksijenli olduğu için açık kırmızıdır ve kalp ritmiyle fışkırarak akar.

Soru 5

Yanıkta ilk yardım nedir?

A) Diş macunu sürmek   B) 15-20 dk soğuk akan su tutmak   C) Buz koymak   D) Salça uygulamak

Cevap: B — 15-20 dk soğuk akan su altında tutma yanıkta tek doğru ilk yardımdır.

Soru 6

Bilinçsiz ve soluk almayan kişiye ilk önce ne yapılır?

A) Su verilir   B) Yan yatırılır   C) Sırt üstü yatırılıp CPR başlar   D) Aşağı yatırılır

Cevap: C — Sırt üstü, sert zemin, CPR başlatma. 112 aranır.

Soru 7

Trafik kazasında bir yaralının boynu yaralı olduğundan şüphe ediliyorsa ne yapılır?

A) Hareket ettirilir   B) Hareket ettirilmez, baş-boyun stabilize tutulur   C) Yan yatırılır   D) Otururma pozisyonu verilir

Cevap: B — Boyun travmasında yaralı kesinlikle hareket ettirilmez; omurilik hasarı riski vardır.

Soru 8

112 acil çağrı merkezini ararken hangi bilgi verilir?

A) Sadece konum   B) Sadece yaralı sayısı   C) Konum, yaralı sayısı, durumu, ad-soyad   D) Sigorta bilgisi

Cevap: C — Net konum, yaralı sayısı, durumu (bilinç, solunum), arayanın adı verilir. Hat kapanmaz, görevli kapatınca kapatılır.

Sıkça Sorulan Sorular

İlk Yardım dersinde kaç soru çıkar?

50 sorunun 12'si İlk Yardım'dan gelir. Yani sınavın %24'ü bu dersten.

CPR oranı yetişkin için nedir?

30:2 — 30 göğüs basısı + 2 suni solunum, tek kurtarıcı olduğunda. Bu oran 5 tur (yaklaşık 2 dakika) tekrarlanır.

Şok pozisyonunda ayaklar ne kadar yukarı?

30 cm yukarıya kaldırılır. Kafa veya boyun travmasında ayaklar kaldırılmaz.

Turnike ne zaman uygulanır?

Direkt baskı kanamayı durduramıyorsa veya ekstremite kopmuşsa son çare olarak. Saat mutlaka yazılır.

Yanıkta diş macunu sürülür mü?

Hayır, asla. Sadece soğuk akan su (15-20 dk) ve temiz ıslak örtü. Diş macunu, yağ, salça, yumurta yanlış uygulamalardır.

Şuursuz yaralıya su verilir mi?

Hayır. Su veya yiyecek verilmez (boğulma, ameliyat riski).

112 nasıl aranır?

Telefondan 112 tuşlanır. Konum, yaralı sayısı, durumu net verilir. Görevli kapat demeden hat kapanmaz.

Açık kırıkta ne yapılır?

Kemik dışarı çıkmış kırıkta yara üzerine temiz örtü, hareket yok, hemen 112. Kemiği yerine sokmaya çalışmayın.

İlk yardım ezbersiz öğrenilir mi?

Büyük ölçüde evet. Mantık prensiplerine dayanır: can kurtar, kötüleştirme, profesyonel çağır. Sayıları (30:2, 30 cm, 5-6 cm) ezberlenir.

Burkulmada ne yapılır?

RICE: Rest (dinlendir), Ice (buz), Compression (sıkıştırma bandajı), Elevation (yukarı kaldırma).

Sonuç: 12 Soruyu 10+ Almayı Hedefleyin

İlk yardım dersi kolay puan alınabilen bir derstir. Mantıkla öğrenilir, ezber yükü düşüktür. Hedef: 12 soruda 10+ doğru. Bu, sınavı geçme olasılığını ciddi şekilde artırır.

Hazırlığınızı pekiştirmek için ehliyet quiz aracımızı deneyin — 5 İlk Yardım sorusu örnekle.