
Son Güncelleme:
Hac Kafile Başkanlığında Program Nasıl Belirlenir?
Diyanet, kafile başkanları için saat saat işleyen tek tip bir günlük çizelge yayımlamaz. Program; Başkanlığın görevlendirme talimatları, hac organizasyonunun ekipleri ve kafilenin uçuş ile yerleşim planına göre belirlenir. Diyanet İşleri Başkanlığı Hac Yönergesi'nin 60. maddesi kafile başkanının görevlerini sayar; aşağıdaki akış bu görevlerin hac sürecine yerleştirilmiş hâlidir. Seçim şartları için hac ve umre kafile başkanlığı rehberine bakabilirsiniz.
Hac Sürecinde Genel Akış
1. Yolculuk Öncesi
- Kafilesindeki hac yolcularıyla tanışma ve bilgilendirme toplantıları düzenlemek; hac ibadeti ve diğer dinî konularda bilgi vermek
- Kafile görevlileriyle toplantı yapıp seyahat hakkında bilgi ve talimat vermek
- Yolcuların yurt dışı çıkış harçlarını yatırmalarını sağlamak
- İl müftülüğü veya acenta yetkilisiyle işbirliği içinde yolcuların düzenli seyahatini sağlamak
- Genel Müdürlükçe düzenlenen eğitim seminerlerine katılmak: seminere katılmayan personel görevlendirilmez
2. Havalimanı ve Varış
- Havalimanı giriş ve çıkış işlemlerinin düzenli ve eksiksiz yürütülmesini sağlamak
- Seyahat esnasında kafilesindeki otobüslerin birbirinden kopmadan düzenli şekilde ilerlemesini sağlamak
- Yolcuları Mekke ve Medine'deki bina ve otellere yerleşim planlarına göre yerleştirmek
3. Mekke ve Medine'de Kalış
- Fetva, eğitim ve irşat hizmetlerinin hac yolcuları eğitim programına göre yürütülmesini sağlamak
- Mekke'de ve Medine'de en az birer defa kafilesine irşat programı düzenlenmesini sağlamak
- Namazların Harem'de kılınmasını teşvik etmek; gidemeyecek durumda olanlar için cemaatle kılınmasına yönelik tedbir almak
- Yolcuları odalarında ziyaret etmek ve yakından ilgilenmek
- Konakladıkları otel ve binalarda din görevlilerinin tutacağı nöbet çizelgesini hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak
4. Hac Günleri (Hicrî Takvime Göre)
Yönerge görevleri günlere göre ayırmaz; aşağıdaki tablo ilgili görevleri menasik günleriyle eşleştirir.
| Gün | Hac menasiki | İlgili Yönerge görevi |
|---|---|---|
| 8 Zilhicce | Mina'ya çıkış (terviye günü) | Yolcuların Arafat ve gerektiğinde Mina'daki çadırlara yerleşmesini sağlamak |
| 9 Zilhicce | Arafat vakfesi; akşam Müzdelife'ye geçiş | Arafat irşat programı dışındaki süreyi yolcuların ibadetle değerlendirmesini sağlamak |
| 10 Zilhicce | Mina'da şeytan taşlama, kurban, tıraş | Meşair intikallerini amirlerin talimatlarına göre gerçekleştirmek; yolculara verilen kumanyanın düzenli dağıtımını sağlamak |
| 11-13 Zilhicce | Mina'da şeytan taşlama; ardından ziyaret ve veda tavafı | Yolcuların hac menasikini eksiksiz yapmalarını sağlamak |
5. Dönüş ve Görev Sonrası
- Yolcuları hurma ve hediyelik eşyaları Diyanet Kargo ile gönderebilecekleri konusunda bilgilendirmek
- Kafilesinden herhangi bir sebeple ayrı kalan yolcular hakkında yetkili mercilere bilgi vermek ve pasaport, bilet gibi belgeleri teslim etmek
- Görev dönüşü en geç 30 gün içinde faaliyet raporunu ve kafile görevlileri hakkında doldurduğu değerlendirme formunu Genel Müdürlüğe vermek

Düzenli Yapılan İşler
Yönergeden çıkan düzenli işler şunlardır; saatleri ve sırası kafileye ve organizasyona göre değişir:
- Kafile takip defterini doldurmak (bölge sorumluları kafile başkanlarınca günlük olarak imzalanan defterleri inceler)
- Hac İdare Merkezi, koordinasyon ve iskân ekip başkanlığı ve acenta sorumluluğunun talimatlarını görevlilere ulaştırmak
- Kafile görevlilerinin görevlerini usulüne uygun yerine getirmelerini sağlamak
- Kafilesindeki kadın irşat görevlisinin otel lobisinde dinî rehberlik ve fetva nöbeti tutmasını, belirli aralıklarla kadınlara yönelik irşat ve eğitim hizmeti sunmasını sağlamak
- Hac İdare Merkezinin talimatı dışında kafile görevlilerinin yolculardan para toplamasına mani olmak
Sorumluluk Alanları
Dinî Rehberlik
- Hac menasiki ve diğer dinî konularda bilgi vermek
- Fetva birlikteliği için Başkanlık yayınlarını, Din İşleri Yüksek Kurulu karar ve mütalaalarını esas almak; gerektiğinde fetva ve irşat ekibine müracaat etmek
- Kafilesine irşat programı düzenlenmesini sağlamak
Lojistik
- Yolcuların bina, otel ve çadır yerleşimini takip etmek
- Organizasyona dahil olmayan kişilerin yolcuların kaldığı bina, otel ve çadırlarda kalmasına izin vermemek
- Kumanya ve meşair intikali düzenini takip etmek
Sağlık
- Hastalanan yolcuların tedavileriyle ilgili işlemleri sağlamak
- Yerel hastanelerde yatan yolcuların işlemlerini takip etmek üzere ilgili ekiplere bildirimde bulunmak ve süreci takip etmek
- Arafat'a çıkamayan hasta yolcular hakkında tutanak hazırlayıp bölge veya acentalar sorumluluğuna teslim etmek
İletişim ve Koordinasyon
- Bölge veya acentalar sorumluluğu ile koordinasyon ve iskân ekibine bilgi vermek, talimatları almak
- Acentalarda görevli kafile başkanları için organizasyonun Başkanlıkça belirlenen usullere uygun yürütülmesi için gerekli koordinasyonu sağlamak
Olağan Dışı Durumlarda
Kayıp Yolcu
- Yolcunun kaybolması hâlinde bölge sorumluluğuna bilgi vermek ve bulunması için gerekeni yapmak
Hasta Yolcu
- Tedavi ve hastane işlemlerini sağlayıp takip etmek; durumu ilgili ekiplere bildirmek
Vefat
- Vefat edenlerin iş ve işlemlerini takip edip sonucundan bölge veya acentalar sorumluluğuna bilgi vermek
Görev Öncesi Hazırlık
- Hac Yönergesi'ni ve Hac ve Umre Seyahatleri ile İlgili İşlerin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmeliği okumak
- Genel Müdürlüğün seminerlerine katılmak
- T.C. pasaportunuzun hazır olması: pasaportu bulunmayan ya da alamayacak durumda olanların müracaatı kabul edilmez
- Hac menasiki ve fetva kaynaklarını tekrar etmek; Diyanet'in yayımladığı Hac Yolcusu Rehberi ve Pratik Arapça Rehberi gibi kaynaklardan yararlanmak
Sıkça Sorulan Sorular
Hac kafile başkanı ne kadar süre görev yapar?
Süre her yıl hac takvimine ve Diyanet'in görevlendirme talimatına göre değişir; kesin tarihler ve görev süresi duyuruyla belirlenir. Hac Hicrî takvime göre yapıldığı için miladi takvimdeki zamanı her yıl öne kayar.
Kafile başkanı Arafat'ta neler yapar?
Hac Yönergesi'ne göre yolcuların Arafat'ta çadırlara yerleşmesini sağlar, Arafat irşat programı dışındaki süreyi yolcuların ibadetle değerlendirmesini sağlar ve Arafat'a çıkamayan hasta yolcular hakkında tutanak hazırlayıp bölge veya acentalar sorumluluğuna teslim eder.
Kafile başkanı görev sonunda rapor verir mi?
Evet. Yönergeye göre faaliyet raporu ve kafile görevlileri hakkındaki değerlendirme formu, görev dönüşünden itibaren en geç 30 gün içinde Hac ve Umre Genel Müdürlüğü'ne teslim edilir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Hac Yönergesi (md. 60); Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2027 hac görevlendirme talimatı. Kesin program ve tarihler için Diyanet'in hac ve umre duyurularını takip edin.
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Online kaynaklar yeterli mi?
Hac görevlileri için esas kaynaklar Diyanet'in yayımladığı eserler ve mevzuattır: Hac Yönergesi, Hac İlmihali, Haccı Anlamak, Hac Yolcusu Rehberi, Pratik Arapça Rehberi ve Hac ve Umre ile İlgili Fetvalar. Online içerikleri bu kaynakların yerine değil, tekrar için tamamlayıcı olarak kullanın.
⚖️ Disclaimer
Bu içerik sınav hazırlığı amaçlı bilgilendirme rehberidir. Resmi başvuru+sınav bilgileri için ÖSYM+ilgili kurum resmi sayfalarını doğrulayın. Sınav bilgileri için ÖSYM resmi kılavuzunu doğrulayın.