İlgili İçerikler: Mevzuat Kategorisi | 657 Sayılı Kanun Tam Rehber | Analık İzni 24 Hafta Değişikliği | KPSS Rehberi
🎓 Memur İzin Hakları — 30 Saniyede
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, memurlara 5 ana izin kategorisi tanır: yıllık izin (hizmet süresine göre 20 veya 30 gün), mazeret izni (evlilik, ölüm, doğum, babalık vb.), hastalık ve refakat izni, aylıksız (ücretsiz) izin ve doğum/analık izni. 2026'nın en önemli değişikliği, 7578 sayılı Kanun ile analık izninin toplam 24 haftaya çıkarılmasıdır. Bu rehberde her izin türünün süresini, şartlarını ve dayanak maddelerini net biçimde açıklıyoruz.
📋 İzin Türleri — Hızlı Bakış
| İzin Türü | Madde |
|---|---|
| Yıllık İzin | Madde 102-103 |
| Mazeret İzni | Madde 104 |
| Hastalık ve Refakat İzni | Madde 105 |
| Aylıksız İzin | Madde 108 |
| Analık / Doğum İzni | Madde 104 + 7578 sayılı Kanun (2026) |
1. Yıllık İzin (Madde 102-103)
Yıllık izin, memurun dinlenme hakkının temelidir ve hizmet süresine göre belirlenir:
- 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) hizmeti olan memur: 20 gün
- 10 yıldan fazla hizmeti olan memur: 30 gün
Ek olarak, memurun görev yaptığı yere gidiş-dönüşü için gereken süre kadar yol izni verilebilir. Yıllık izin, kullanılmadığı yılı takip eden yıl içinde kullanılabilir; ancak bir sonraki yıla devir konusunda sınırlamalar vardır (Madde 103). İzin, amirin uygun göreceği zamanlarda toptan veya bölünerek kullanılabilir.
💡 Not: Aday memurlar da (adaylık süresince) yıllık izin hakkına sahiptir; ancak bazı kurumsal uygulama farkları olabilir. Kullanılmayan yıllık izin için, görevden ayrılma hâlinde ücret ödenmemesi genel kuraldır.
2. Mazeret İzni (Madde 104)
Mazeret izinleri, memurun belirli hayat olayları için kullandığı kısa süreli izinlerdir. Başlıca mazeret izinleri:
| Durum | Süre |
|---|---|
| Memurun evlenmesi | 7 gün |
| Eşin, çocuğun, anne-baba veya kardeşin ölümü | 7 gün |
| Babalık izni (eşin doğum yapması) | 10 gün |
| Diğer mazeretler (amir takdiriyle) | Yıl içinde toplam 10 güne kadar |
Ayrıca doğum yapan memura, doğum sonrası izinlerin bitiminden itibaren çocuğun beslenmesi için süt izni verilir (ilk altı ayda günde 3 saat, ikinci altı ayda günde 1,5 saat). Diğer mazeretlerde amirin uygun görmesiyle yıl içinde toplam 10 güne kadar mazeret izni kullanılabilir; zaruret hâlinde bu süre bir katına kadar artırılabilir, ancak ikinci 10 günlük kısım yıllık izinden düşülür.
3. Hastalık İzni ve Refakat İzni (Madde 105)
Hastalık izni, memurun sağlık durumu nedeniyle rapor aldığında kullandığı izindir. Süreler, hizmet yılına ve hastalığın niteliğine göre değişir:
- Tek hekim raporu ile bir defada belirli günlük izinler; sağlık kurulu raporu ile daha uzun süreler verilebilir.
- Kanserli, verem, akıl hastalıkları gibi uzun süreli tedavi gerektiren durumlarda süre 18 aya kadar uzayabilir; iyileşmezse komisyon değerlendirmesi devreye girer.
- Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya uğrayan ya da meslek hastalığına yakalanan memura, iyileşinceye kadar izin verilir.
Refakat İzni (Madde 105/son)
Memurun; bakmakla yükümlü olduğu veya refakat edilmediğinde hayatı tehlikeye girecek anne, baba, eş, çocuk ile kardeşinin ağır bir hastalığı hâlinde, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla 3 aya kadar refakat izni verilir; gerektiğinde bu süre bir katı kadar (toplam 6 ay) uzatılabilir.
4. Aylıksız (Ücretsiz) İzin (Madde 108)
Aylıksız izin, memurun maaş almadan görevinden geçici süreyle ayrıldığı izindir. Başlıca hâller:
- Doğum sonrası aylıksız izin: Analık izninin bitiminden itibaren, istek üzerine 24 aya (2 yıl) kadar aylıksız izin verilebilir.
- Evlat edinme: Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen memura da benzer şekilde aylıksız izin hakkı tanınır.
- Yurt dışı görev / eş durumu: Yurt dışına atanan veya sürekli görevle giden memurun eşine, talebi hâlinde aylıksız izin verilebilir.
- Askerlik: Muvazzaf askerlik için silah altına alınan memurun görevi, terhisine kadar saklı tutulur.
- Uzun süreli çalışma: On yıl hizmeti olan memura, isteği üzerine bir defaya mahsus altı aya kadar aylıksız izin verilebilir.
📌 Dikkat: Aylıksız izin süresince memur maaş alamaz ve bu süre genellikle emeklilik hizmetinden sayılmaz (istisnalar mevzuatta belirtilir). Aylıksız iznin bitiminde memur, belirlenen süre içinde görevine dönmek zorundadır; aksi hâlde çekilmiş sayılabilir.
5. Analık / Doğum İzni ve 2026 Değişikliği (7578 Sayılı Kanun)
Analık (doğum) izni, doğum yapan memurun doğum öncesi ve sonrası kullandığı ücretli izindir. 1 Mayıs 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun'un 104. maddesinde köklü bir iyileştirme yapıldı:
- Toplam analık izni 16 haftadan 24 haftaya çıkarıldı.
- Doğum sonrası izin 8 haftadan 16 haftaya yükseldi.
- Çoğul gebelik gibi durumlarda ilave süre uygulaması devam ediyor.
Analık izninin bitiminden sonra memur, isteği hâlinde yukarıda belirtilen aylıksız doğum iznini (2 yıla kadar) kullanabilir veya belirli koşullarla yarım zamanlı çalışma / süt izni haklarından yararlanabilir. Detaylı analiz için: Analık İzni 24 Hafta Değişikliği.
İzin Türleri Karşılaştırma Tablosu
| İzin Türü | Süre (özet) | Maaş Ödenir mi? |
|---|---|---|
| Yıllık İzin | 20 gün (0-10 yıl) / 30 gün (10+ yıl) | Evet |
| Mazeret İzni | Evlilik/ölüm 7 gün, babalık 10 gün | Evet |
| Hastalık İzni | Rapora göre; ağır hastalıkta 18 aya kadar | Evet |
| Refakat İzni | 3 ay (+3 ay uzatma = 6 ay) | Evet |
| Aylıksız İzin | Doğum sonrası 2 yıla kadar vb. | Hayır |
| Analık İzni (2026) | Toplam 24 hafta (7578 sayılı Kanun) | Evet |
KPSS Adayları İçin Önemi
Memur izin hakları, KPSS Vatandaşlık ve A Grubu Kamu Yönetimi derslerinde sık sorulan bir konudur. Özellikle "yıllık izin gün sayısı", "babalık izni süresi", "refakat izni süresi" ve "analık izni değişikliği" gibi ayrıntılar soru olarak gelir. Konuyu 657 sayılı Kanun tam rehberi ile birlikte çalışmak, hem sınavda hem atandıktan sonra işinize yarar.
İlgili Mevzuat ve Resmi Kaynaklar
- mevzuat.gov.tr — 657 sayılı Kanun izin maddeleri (102-108)
- resmigazete.gov.tr — 7578 sayılı Kanun analık izni değişikliği
- csgb.gov.tr — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- sgk.gov.tr — doğum, hastalık ve refakat işlemleri
- cbiko.gov.tr — Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi
Memur Olma Yolunda KPSS Koçluğu
İzin hakları, özlük hakları ve memuriyetin tüm ayrıcalıkları KPSS'yi geçmekle başlar. Rehber Panda KPSS koçluğu ile planlı ve düzenli bir hazırlık süreci yürütebilirsiniz. Bilgi almak ücretsizdir; koçluk hizmeti ücretlidir.
İlgili İçerikler
- Analık İzni 24 Hafta — 7578 Sayılı Kanun
- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Tam Rehber
- Memur Aile ve Çocuk Yardımı
- Müktesep ve Derece-Kademe Hesaplama
❓ Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Devlet memurunun yıllık izni kaç gündür?
Hizmeti 1-10 yıl arası (10 yıl dahil) olan memurun yıllık izni 20 gün, 10 yıldan fazla olanın izni 30 gündür. Ayrıca gerekli hâllerde gidiş-dönüş için yol izni verilebilir.
Babalık izni kaç gündür?
Eşi doğum yapan memura 10 gün babalık izni verilir. Bu izin mazeret izni kapsamında ve ücretlidir.
2026'da analık izni kaç hafta oldu?
1 Mayıs 2026 tarihli 7578 sayılı Kanun ile analık izni toplam 24 haftaya çıkarıldı; doğum sonrası izin 8 haftadan 16 haftaya yükseltildi.
Refakat izni ne kadar sürer?
Ağır hastalığı olan anne, baba, eş, çocuk veya kardeşe bakmak için sağlık kurulu raporu şartıyla 3 aya kadar refakat izni verilir; gerektiğinde bir katı kadar (toplam 6 ay) uzatılabilir.
Doğum sonrası aylıksız izin ne kadardır?
Analık izninin bitiminden itibaren, istek üzerine 24 aya (2 yıl) kadar aylıksız izin verilebilir. Bu süre boyunca maaş ödenmez ve genellikle emeklilik hizmetinden sayılmaz.
Kullanılmayan yıllık izin bir sonraki yıla devreder mi?
Yıllık izin, kullanılmadığı yılı takip eden yıl içinde kullanılabilir. Devirle ilgili sınırlamalar Madde 103'te düzenlenmiştir; görevden ayrılan memura kullanılmayan izin ücreti genel olarak ödenmez.
Süt izni nedir, ne kadardır?
Doğum sonrası izinlerin bitiminden itibaren, çocuğun beslenmesi için ilk altı ayda günde 3 saat, ikinci altı ayda günde 1,5 saat süt izni verilir. İznin hangi saatlerde kullanılacağını memur belirler.