İlgili İçerikler: Vize Pillar | İkamet İzni | Üniversite Eşleştirme | TR-YÖS Hesaplayıcı
📅 Güncellik: Bu içerik 2026-05-10 itibariyle ÖSYM + YÖK + Göç İdaresi + ÇSGB + Lahey Apostil Sözleşmesi (1961) esas alınmıştır. Belge gereksinimleri yıllık değişebilir; resmi kaynak doğrulama zorunlu.
TL;DR (Hızlı Özet)
- Belge listesi segment + ülke bazlı değişir: 6 segment (lisans/lisansüstü/STS/vize/ikamet/çalışma) × ülke kombinasyonu.
- Apostil: Lahey Sözleşmesi (1961) üyesi 124 ülke için tek mühür yeterli; üye olmayan ülkelerde T.C. Konsolosluk tasdik.
- Türkçe çeviri: Yeminli tercüman + noter onayı zorunlu (Türkiye'de yapılır)
- Tipik temel set: Pasaport + diploma + transkript + sağlık raporu + vize/ikamet için ek belgeler
- Mülteci aday: Diploma yoksa UNHCR koordineli alternatif belge prosedürü
- Belge süresi: Apostil 6-12 ay geçerli (yenileme); transkript 1 yıl yeni (üniversite kayıt için)
1. Apostil + Tasdik Sistemi (Temel Bilgi)
Lahey Apostil Sözleşmesi (1961)
- 124 ülke üye (2026 itibariyle)
- Üye ülke arasında tek "Apostil" mührü = uluslararası geçerli
- Lokal yetkili kurum mühür verir (genelde Adalet Bakanlığı veya Dışişleri)
- Türkiye 1985'te üye oldu
Apostil Üyesi Ülkeler (Yabancı Aday için Yaygın)
- Avrupa: Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, İspanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, İsviçre, Polonya, Çek, Macaristan, Romanya, Bulgaristan, vb.
- Amerika: ABD, Kanada (sadece bazı eyalet), Meksika, Brezilya, Arjantin
- Asya: Rusya, Ukrayna, Kazakistan, Kırgızistan, Azerbaycan, Çin (sadece Hong Kong + Makao 2023'ten beri ana Çin), Hindistan, Japonya, Güney Kore
- Türk Cumhuriyetleri: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan üye; Özbekistan, Türkmenistan ÜYE DEĞİL
- Orta Doğu: Türkiye, İsrail, BAE; Suudi Arabistan, Mısır, Suriye, Iran, Irak, Lübnan ÜYE DEĞİL
- Afrika: Güney Afrika, Botswana, Mauritius; çoğu Afrika ülkesi ÜYE DEĞİL
Apostil Üyesi OLMAYAN Ülke için Tasdik
- Lokal yetkili kurum onayı (Bakanlık)
- Türkiye Büyükelçiliği tasdik (lokal T.C. Konsolosluk)
- Türkçe yeminli tercüme + noter onayı (Türkiye'de)
- Süre: 4-12 hafta (3 katmanlı süreç)
2. Genel Belge Seti (Tüm Segmentler için Temel)
Kişisel Belgeler
- Pasaport: 6 ay+ geçerli (Türkiye'ye giriş için)
- Vesikalık fotoğraf: 4-6 adet biyometrik (3.5×4.5 cm, beyaz arka plan)
- Doğum belgesi: Apostilli (bazı başvuru için)
- Sabıka kaydı: Adli sicil belgesi (vize + iş için)
- Sağlık raporu: Bulaşıcı hastalık + genel sağlık (HIV/Hepatit + verem testi)
Akademik Belgeler
- Lise / Üniversite diploması: Apostilli + Türkçe tercüme
- Transkript: Tüm dönemlerin notları + apostil + tercüme
- Diploma denkliği (yurt dışı diploma için): YÖK denklik belgesi (lisansüstü + profesyonel için zorunlu)
- Lise mezuniyet sınav sonucu: Lokal sınav (Tawjihi, Bagrut, Matura, GAOKAO, A-Level, SAT) — apostil + tercüme
Dil Belgeleri
- İngilizce yeterlilik: TOEFL iBT 75+ / IELTS 6.5+ / PTE 60+ / Cambridge 170+ (İngilizce program için)
- Türkçe yeterlilik: TÖMER C1 sertifikası / TYS C1 (Türkçe program için)
- Diğer diller: DELF (Fransızca), Goethe (Almanca), DELE (İspanyolca) — gerekiyorsa
3. Segment Bazlı Belge Listeleri
A. Lisans Adayı (Genç, Yeni Mezun)
- Pasaport (6 ay+ geçerli)
- Lise diplomması (apostil + Türkçe çeviri)
- Lise transkripti
- Lise mezuniyet sınav sonucu (Tawjihi/Matura/A-Level/SAT/SAT II)
- TR-YÖS sınav sonucu (Türk üniv için)
- İngilizce yeterlilik (gerekiyorsa) veya Türkçe TÖMER
- Niyet mektubu (motivation letter)
- Referans mektupları (2-3 akademik)
- Vesikalık 6 adet
- Sağlık raporu
- Pasaport fotokopisi noter tasdikli
B. Yüksek Lisans Adayı
- Lisans + lisansüstü için ekstra:
- Lisans diploması (apostil + tercüme)
- Lisans transkripti
- YÖK denklik belgesi (yurt dışı lisans için)
- ALES sınav sonucu (Türkçe lisansüstü için) veya GRE (İngilizce için)
- YDS / YÖKDİL / TOEFL / IELTS
- CV (özgeçmiş)
- Niyet mektubu (research proposal — doktora için)
- 3 akademik referans
- Yayın listesi (varsa)
C. Doktora Adayı
- Yüksek lisans + ekstra:
- Yüksek lisans diploması + tezi
- Yüksek lisans tez özeti (Türkçe)
- Detaylı araştırma önerisi (15-30 sayfa)
- Mentor/danışman bilgisi (Türk üniv öğretim üyesi tanışıklığı)
- YDS / YÖKDİL 65+ veya muadili
- YTB Doktora Bursu için ek başvuru formu
D. STS Denklik (Yurt Dışı Sağlık/Hukuk Mezunu)
- YÖK Yurt Dışı Yükseköğretim Diploma Denklik Yönetmeliği kapsamı:
- Lisans diploması (yurt dışı tıp/diş/eczacılık/öğretmenlik/hukuk) — apostilli + tercüme
- Transkript (tüm dönemler) + müfredat detay (saatlik)
- Hizmet belgesi (varsa lokal pratik)
- Sınav sertifikaları (lokal hekimlik/baro lisansı)
- Niyet beyanı
- YÖK denklik başvuru formu (yok.gov.tr)
- İlgili STS sınavı (STS Tıp/Diş/Eczacılık/Öğretmenlik/Hukuk) sonrası ek belge
- Detay: STS Tıp Hub
E. Vize Başvurusu
- Pasaport (6 ay+ geçerli)
- Vesikalık fotoğraf (biometric, 5×6 cm beyaz arka)
- Üniversite kabul mektubu (öğrenci vizesi için)
- İş sözleşmesi (çalışma vizesi için)
- Finansal yeterlilik kanıtı (banka hesap dökümü 3-6 ay)
- Sağlık sigortası (vize süresi + 1 ay)
- Konaklama bilgisi (yurt belgesi veya kira sözleşmesi)
- Vize başvuru formu (T.C. Konsolosluk web sayfası)
- Vize ücreti makbuzu
- Detay: Vize Pillar
F. İkamet İzni Başvurusu
- Pasaport (orijinal + fotokopi)
- Üniversite kayıt belgesi
- İkamet adresi belgesi (kira sözleşmesi noter onaylı veya yurt belgesi)
- Sağlık sigortası (yıllık + Türkiye geçerli)
- Finansal yeterlilik (aylık 4.500 TL+ veya YTB belgesi)
- Adli sicil (Türkiye'de, e-Devlet üzerinden)
- 4 vesikalık biyometrik
- İkamet izni ücreti makbuzu
- Detay: İkamet Pillar
G. Çalışma İzni Başvurusu (İşveren Başvurur)
- İşveren faaliyet belgesi + ticari sicil
- Yabancı pasaport + diploma + tercüme
- İş sözleşmesi imzalı
- Maaş + pozisyon bilgisi
- SGK işyeri kayıt
- Yabancı için sigorta + sağlık raporu
- kagem.csgb.gov.tr eİzin sistemi başvuru
- Detay: İş Bulma Pillar
H. Mülteci / Geçici Koruma Aday
- Geçici Koruma Kimliği (T.C. Göç İdaresi'nden)
- UNHCR koordineli süreç (diploma yok ise alternatif kanıt)
- Sağlık raporu (Türkiye'de + ücretsiz)
- YTB Mülteci Burs için özel başvuru (sınırlı kontenjan)
- Üniversite uluslararası ofisi koordineli
4. Ülke Bazlı Özel Notlar
Apostil Üyesi Ülke (Tek Mühür)
| Ülke | Apostil Veren Kurum | Süre |
|---|---|---|
| Almanya | Bezirksregierung | 2-4 hafta |
| Rusya | Eğitim Bakanlığı (lokal Rosobrnadzor) | 3-6 hafta |
| Ukrayna | Eğitim Bakanlığı | 3-6 hafta |
| Azerbaycan | Adalet Bakanlığı | 2-4 hafta |
| Kazakistan, Kırgızistan | Adalet Bakanlığı | 3-6 hafta |
| Polonya, Macaristan, Çek | Dışişleri Bakanlığı | 2-4 hafta |
| ABD | Eyalet Sekretaryası (Secretary of State) | 2-3 hafta |
Apostil Üyesi OLMAYAN Ülke (3 Katmanlı)
| Ülke | Tasdik Süreci | Süre |
|---|---|---|
| Mısır | Mısır Eğitim Bakanlığı + Mısır Dışişleri + T.C. Kahire Büyükelçiliği | 8-12 hafta |
| Suudi Arabistan, BAE, Katar | Lokal Eğitim Bakanlığı + Lokal Dışişleri + T.C. Konsolosluk | 6-10 hafta |
| İran | İran Adalet Bakanlığı + İran Dışişleri + T.C. Tahran Büyükelçiliği | 6-10 hafta |
| Pakistan | HEC + Pakistan Dışişleri + T.C. İslamabad Büyükelçiliği | 8-12 hafta |
| Suriye | 2011 sonrası karmaşık — UNHCR koordineli alternatif | Değişken |
| Afganistan | 2021 sonrası operasyonel sınırlı — UNHCR koordineli alternatif | Değişken |
5. Türkçe Yeminli Tercüme
Süreç
- Apostilli/tasdikli orijinal belge Türkiye'ye gönder
- İstanbul/Ankara/İzmir bir yeminli tercümana ver
- Tercüman çeviri yapar + imzalar
- Noter onayı (tercüman imzasını noter teyit eder)
- Hazır
Maliyet
- Yeminli tercüme: Sayfa başı 80-200 TL
- Noter tasdiki: Belge başı 200-500 TL
- Toplam tipik diploma seti (diploma + transkript): 800-2000 TL
6. Sıkça Karşılaşılan Sorunlar
- Apostil eksik: Türkiye'de değil — orijin ülkede yapılır. Türkiye'ye gelmeden önce hallolmalı.
- Tercüme yetersiz: Türk noterleri sadece Türkiye'de onaylanmış yeminli tercüme kabul eder. Yurt dışı tercüme + apostil yeterli OLMAYABİLİR.
- Sahte belge: YÖK + Göç İdaresi sahte belge tespit ederse aday yasak listeye alınır + sınır dışı.
- Süre eksikliği: Apostil + tercüme süreçleri 2-4 ay sürebilir. Erken başlama kritik.
- Diploma vs sertifika fark: Lise mezuniyet sınav sertifikası ≠ lise diploma. İkisi de gerekebilir.
7. Belge Saklama + Yedekleme
- Orijinal belgeleri Türkiye'ye getir + güvenli sakla
- Yedek tarama (PDF) bulut depolamada (Google Drive, Dropbox)
- Pasaport fotokopisi + iade yedeği
- Apostil + tercüme orijinal noter onaylı 2-3 nüsha hazırla
- Üniversite kayıt + ikamet izni + vize için 1'er kopya gerekir
8. Belge Akıllı Checklist (Etkileşimli)
Eşleştirme aracı şunları sorar:
- Hangi segment? (Lisans / Lisansüstü / STS / Çalışma / Mülteci)
- Hangi ülkeden? (Apostil üyesi / değil)
- Diploma yıl? (Tarih kontrolü)
- Hangi başvuru? (TR-YÖS / YTB / Direkt üniv / Vize / İkamet / Çalışma)
- Türkçe seviyesi? (TÖMER kayıtlı mı)
- İngilizce seviyesi?
Sonuç: Adaya özel checklist (PDF + email).
9. Sık Sorulan Sorular (FAQ)
Apostil ne kadar sürer?
Apostil üyesi ülke 2-6 hafta. Üye olmayan 6-12 hafta (3 katmanlı tasdik).
Tercümeyi kendim yapabilir miyim?
HAYIR. Yeminli tercüman + noter onayı zorunlu.
Diploma orijinalini Türkiye'ye getirmek zorunda mıyım?
EVET. Üniversite kayıtta orijinal + apostilli + tercüme görmek isteyebilir.
Belgeler kaç yıl geçerli?
Diploma süresiz; transkript 1 yıl yeni tercih (üniversite); apostil 6-12 ay.
Sahte belgeyle yakalanırsam?
Yasak listeye + sınır dışı + Türkiye'ye 5 yıl giriş yasağı + ülke yasal işlem.
Ülkeme apostil verilmiyor, ne yapmalıyım?
3 katmanlı tasdik (lokal eğitim bakanlığı + dışişleri + T.C. Konsolosluk).
Mülteci olarak diploma yok, ne yapmalıyım?
UNHCR koordineli süreç + alternatif kanıt (mezun olduğun üniv ile iletişim, eski transcript). YÖK alternatif denklik.
Online başvuru için hangi belgeler dijital?
Tarama PDF kabul + sonra orijinal sunulur. Üniversite kayıt anında orijinal görmek ister.
YÖK denklik ne kadar sürer?
6-18 ay (kompleks vakalar 2 yıl). Erken başvuru kritik.
Hangi belge en pahalı?
Apostil + tasdik + tercüme + noter onayı toplam $200-800 (ülke + belge sayısına göre).
10. Belge Akıllı Checklist Aracına Erişim
- Belge Akıllı Checklist: /araclar/yabanci-belge-checklist/ (geliştirilmekte)
- YÖK Denklik: denklik.yok.gov.tr
- Apostil Veritabanı: Lahey Konferansı resmi (hcch.net)
- T.C. Konsolosluk Tasdik: Lokal Türk Büyükelçilik web sayfası
Sorumluluk Reddi
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; resmi başvuru rehberi değildir. Belge gereksinimleri yıllık değişebilir; ÖSYM + YÖK + Göç İdaresi + ÇSGB resmi sayfaları ana kaynak. Apostil + tercüme süreçleri yetkili kurum yanıtına bağlı; aday erken başlamalı + birden fazla nüsha hazırlamalı. Son güncelleme: 2026-05-10.
Daha Fazla
Belge + süreç detay: Vize Pillar | İkamet İzni | Üniversite Eşleştirme | TR-YÖS Hesaplayıcı | Mezuniyet Sonrası.