ALES'e ikinci kez girmenin en az bilinen ama en rahatlatıcı kuralı şudur: yeni sınavdan düşük puan alsanız bile eski puanınız geçerliliğini kaybetmez. ALES puanları birbirini silmez; 5 yıllık geçerlilik penceresi içindeki bütün puanlarınız elinizde durur ve başvurularda hangisini beyan edeceğinizi siz seçersiniz. Yani ALES/2'ye girmek sıfır riskli bir yukarı yönlü denemedir. Asıl soru şu: ilk denemede istediğiniz puana ulaşamadıysanız, aynı kitapları baştan çözerek mi hazırlanacaksınız, yoksa neyin puan kaybettirdiğini bulup sadece orayı mı onaracaksınız? Bu rehber, ikinci kez giren adayın 2 Ağustos'a kadar izleyeceği farkı anlatıyor.
Önce Kuralları Netleştirelim: Tekrar Girmenin Matematiği
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) yılda üç kez yapılır ve giriş sayısında sınır yoktur. Tekrar giren adayın bilmesi gereken üç kural:
- Puanlar birbirini geçersiz kılmaz. 5 yıl içinde girdiğiniz her ALES'ten aldığınız puan ayrı ayrı geçerlidir. Başvuruda en yüksek (veya işinize gelen) puanı beyan edersiniz.
- Üç puan türü birlikte gelir. Her sınavdan SAY, SÖZ ve EA puanı alırsınız. İlk denemede EA puanınız yüksek, SAY puanınız düşük olabilir; ikinci denemede tek bir bölümü güçlendirmek üç puanı birden etkiler.
- 4 yanlış 1 doğruyu götürür. "ALES'te ceza kalktı" bilgisi yanlıştır; net hesabı Doğru − (Yanlış ÷ 4) formülüyle yapılır. İkinci denemede yanlış sayısını düşürmek, çoğu adayda yeni konu öğrenmekten daha fazla puan getirir.
Detaylı kural seti için yanlış-doğru kuralı yazımıza ve 5 yıl geçerlilik rehberine bakabilirsiniz.
Hedefi Sayıya Çevirin: Hangi Eşiğe Oynuyorsunuz?
"Puanımı yükseltmek istiyorum" bir hedef değildir; "EA'da 68'den 75'e çıkmak istiyorum" bir hedeftir. Lisansüstü ve akademik kadro başvurularında fiilî eşikler bellidir: tezli yüksek lisans için çoğu programda en az 55, araştırma görevliliği ve öğretim görevliliği kadrolarında genellikle en az 70, lisans mezuniyetiyle doktoraya başvuruda en az 80 aranır. Mevcut puanınız hangi eşiğin altında kalıyorsa, ikinci denemenin hedefi o eşiğin güvenli üstüdür. Eşiklerin ne anlama geldiğini 55-70-80 eşik rehberinde ayrıntılı anlattık.
| Mevcut Durum | Tipik Hedef | İkinci Deneme Stratejisi |
|---|---|---|
| 50-54 puan | 55+ (tezli yüksek lisans) | Yanlışları azaltmak öncelik; kolay konularda net garantile |
| 60-68 puan | 70+ (akademik kadro) | Zayıf bölümde 2-3 konu derinleşme + deneme analizi |
| 70-78 puan | 80+ (doktora / rekabetçi kadro) | Süre yönetimi ve zor soru seçiciliği; hata tipi avcılığı |
| Puan türü dengesiz (örn. SAY yüksek, SÖZ düşük) | Hedef programın puan türü | Sadece hedef puan türünü besleyen bölüme yüklenme |
Hata Analizi: İlk Denemenin Verisi Altın Değerinde
İlk kez giren adaydan farkınız, elinizde gerçek bir sınav verisi olmasıdır. Bunu kullanmadan çalışmaya başlamak, ikinci denemenin en büyük israfıdır. Sınav gününüzü ve sonuç belgenizi önünüze koyup şu dört soruyu cevaplayın:
- Puan hangi bölümden eksildi? SAY, SÖZ ve EA puanlarınızı karşılaştırın. Üç puan arasındaki makas, hangi bölümün sizi aşağı çektiğini net gösterir.
- Yanlışlarınız bilgi hatası mıydı, işlem/okuma hatası mıydı? Bilgi hatası konu çalışmasıyla, dikkat hatası soru çözüm disipliniyle düzelir. İkisinin reçetesi farklıdır.
- Süre yetti mi? Son 20 soruya 15 dakika kala ulaştıysanız sorununuz bilgi değil, tur ve süre yönetimidir.
- Boş bırakma kararlarınız doğru muydu? Emin olmadığınız sorularda işaretleyip yanlış mı yaptınız, yoksa eleyebileceğiniz soruları boş mu bıraktınız?
Bu analizden çıkan tabloyu haftalık plana çevirin: kalan sürede zamanın yüzde 70'i tespit edilen zayıf alana, yüzde 30'u güçlü alanın korunmasına ayrılmalı. Deneme analizi yöntemini deneme çözme takvimi rehberinde adım adım anlattık.
ALES/2'ye Kalan ~3 Haftada Ne Yapmalı?
13 Temmuz itibarıyla sınava yaklaşık üç hafta var. Tekrar giren aday için bu süre, konu turu atmaya değil, hedefli onarıma yeter:
- 1. hafta: Hata analizinden çıkan 3-4 konunun eksiğini kapatın; her gün 1 karma branş testi çözerek genel formu koruyun.
- 2. hafta: Gün aşırı genel deneme + her denemenin aynı gün analizi. Denemelerde ilk sınavda yaşadığınız sorunu (süre, dikkat, boş bırakma) bilinçli olarak prova edin.
- Son hafta: Yeni konu yok; yanlış defteri tekrarı, 2 genel deneme ve uyku düzeni. Ayrıntılı program için ALES/2 son 3 hafta programına bakın.
Yaz döneminde tatil-çalışma dengesini kurmakta zorlanıyorsanız yaz dönemi hazırlık rehberi tam bu soruya cevap veriyor.
Koçluk Notu: "Baştan başlama" refleksine dikkat
Tekrar giren danışanlarımda en sık gördüğüm hata, ilk denemedeki puanı "başarısızlık" sayıp bütün programı sıfırlamak: yeni kitap seti, sıfırdan konu anlatımı, aynı yorgunluk. Oysa 65 almış bir adayın bilgisinin büyük bölümü yerinde duruyor; eksilen puan çoğunlukla 2-3 konu ve birkaç tekrarlayan hata tipinden geliyor. İkinci hazırlıkta işimiz binayı yıkmak değil, çatlakları bulup onarmak. Sınav verisiyle çalışan aday, üç haftada ilk denemede altı ayda alamadığı mesafeyi alabiliyor.
Yeni Puan Geldiğinde Hangisini Kullanacaksınız?
Sonuçlar 14 Ağustos 2026'da açıklanacak. O gün yapmanız gereken tek şey üç puan türünüzü eski puanlarınızla yan yana koymaktır: her başvuruda, o programın istediği puan türünde en yüksek olan puanınızı beyan edersiniz. Yeni puan düşük geldiyse hiçbir şey kaybetmediniz; eski puanla yola devam eder, dilerseniz 29 Kasım 2026'daki ALES/3'te bir deneme daha yaparsınız. Sonucun güz dönemi başvurularına yetişip yetişmeyeceğini güz dönemi takvim yazısında senaryo senaryo inceledik; puan hesabının ayrıntıları için ALES/2 puan hesaplama rehberi hazır.
Sık Sorulan Sorular
ALES'e tekrar girersem eski puanım silinir mi?
Hayır. ALES puanları birbirini geçersiz kılmaz; her puan açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir. Yeni sınavdan düşük puan alsanız bile eski puanınızı başvurularda kullanmaya devam edebilirsiniz. Hangi puanı beyan edeceğinizi başvuru sırasında siz seçersiniz.
ALES'e kaç kez girilebilir?
Giriş sayısında sınır yoktur. ALES yılda 3 kez yapılır (2026'da 10 Mayıs, 2 Ağustos ve 29 Kasım); dileyen aday her döneme ayrı ayrı başvurabilir. Her dönem için başvuru ücreti yeniden ödenir.
İkinci denemede puan yükseltmenin en hızlı yolu nedir?
İlk sınavın verisini analiz etmek: puanın hangi bölümden eksildiğini, yanlışların bilgi mi dikkat hatası mı olduğunu ve sürenin yetip yetmediğini tespit edip çalışmayı sadece bu noktalara yoğunlaştırmak. 4 yanlışın 1 doğruyu götürdüğü bir sınavda yanlış sayısını azaltmak, çoğu adayda yeni konu öğrenmekten daha fazla puan kazandırır.
Başvuruda hangi ALES puanım kullanılır, ortalama mı alınır?
Ortalama alınmaz. Başvuru formunda geçerlilik süresi dolmamış puanlarınızdan istediğinizi beyan edersiniz; adaylar doğal olarak hedef programın istediği puan türünde en yüksek puanlarını kullanır. Aynı sınavın SAY, SÖZ ve EA puanlarından da programın şartına uyan tür seçilir.
ALES/2'de istediğim puanı alamazsam ne zaman tekrar girebilirim?
Yılın son dönemi olan 2026-ALES/3, 29 Kasım 2026'da yapılacak ve sonuçları 17 Aralık 2026'da açıklanacak. ALES/2 ile ALES/3 arasında yaklaşık 4 aylık bir hazırlık penceresi vardır; bu süre, ALES/2 analizine dayalı hedefli bir yükseltme çalışması için yeterlidir.
İkinci Denemeyi Planlı Yönetelim
Tekrar giren adayın en büyük avantajı veri, en büyük riski ise aynı hazırlığı tekrarlamaktır. Rehber Panda ALES koçluğunda ilk sınav analizinden hedef eşiğe giden kişisel bir onarım planı kuruyor, deneme analizlerini birlikte yapıyoruz. Paket içeriği ve süreç hakkında bilgi almak için WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.